1. Triệu chứng mất khứu giác và vị giác là như nào?

Mất khứu giác và mất vị giác là hai tình trạng sức khỏe quan trọng liên quan đến giác quan của con người. Dưới đây là thông tin chi tiết về cả hai tình trạng này:

Mất khứu giác

Khứu giác là giác quan được thực hiện bằng mũi và có vai trò quan trọng trong việc nhận biết và ngửi mùi. Mất khứu giác là tình trạng khi người bệnh không còn cảm giác nhận biết được mùi. Tình trạng này có thể xuất phát từ bẩm sinh hoặc mắc phải sau này trong cuộc sống. Nguyên nhân của mất khứu giác có thể rất đa dạng, bao gồm viêm mũi dị ứng, viêm xoang, viêm mũi dịch tễ, chấn thương mũi, bệnh lý về hệ thần kinh, hoặc cả những vấn đề nghiêm trọng như bệnh Alzheimer hoặc Parkinson. Điều quan trọng là tìm hiểu nguyên nhân cụ thể để xác định phương pháp điều trị phù hợp. Trị liệu cho mất khứu giác có thể thay đổi tùy theo nguyên nhân. Điều trị có thể là việc sử dụng thuốc, phẫu thuật để khắc phục vấn đề về mũi và hệ thần kinh, hoặc dựa vào nguyên nhân cụ thể khác. Một số trường hợp mất khứu giác có thể tự phục hồi theo thời gian.

Mất vị giác

Vị giác là giác quan giúp con người cảm nhận các vị như chua, cay, mặn, ngọt, đắng và là một phần quan trọng của trải nghiệm ẩm thực và cảm nhận về thức ăn. Mất vị giác là tình trạng khi người bệnh không còn cảm nhận được các vị này. Nguyên nhân của mất vị giác cũng rất đa dạng và có thể bao gồm viêm nhiễm đường tiêu hóa, bệnh lý về thần kinh, sử dụng thuốc, chấn thương đầu, bệnh lý về miệng hoặc răng, hoặc nguyên nhân nghiêm trọng như bệnh viêm nhiễm hệ thống. Trị liệu cho mất vị giác cũng phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể. Điều trị có thể bao gồm điều trị căn bệnh gốc, sử dụng thuốc, phẫu thuật, hoặc thậm chí là thay đổi chế độ ăn uống để tối ưu hóa trải nghiệm vị giác.

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19, mất vị giác và mất khứu giác đột ngột đã được công nhận là một trong các triệu chứng phổ biến của bệnh, đặc biệt ở những người nhiễm bệnh. Nếu bạn trải qua các triệu chứng như sốt, ho, mất vị giác hoặc khứu giác, bạn nên tự cách ly và thăm bác sĩ hoặc cơ sở y tế để được tư vấn và kiểm tra sức khỏe. Việc nhanh chóng phát hiện và xử lý các triệu chứng này có thể giúp ngăn ngừa sự lây lan của virus và bảo vệ sức khỏe của bạn và người khác.

2. Mất khứu giác và vị giác ảnh hướng đến cuộc sống như nào?

Mất khứu giác và vị giác có thể ảnh hưởng đáng kể đến đời sống hàng ngày của người bị tác động này. Dưới đây là một số cách mà mất khứu giác và vị giác có thể ảnh hưởng:

- Ảnh hưởng đến trải nghiệm ẩm thực: Khả năng cảm nhận vị giác và mùi hương là một phần quan trọng của trải nghiệm ẩm thực. Khi mất khứu giác và vị giác, người bệnh có thể mất đi niềm vui từ việc ăn uống, và thậm chí cảm thấy thất vọng về việc thức ăn trở nên nhạt nhẽo hoặc không có hương vị.

- An toàn thực phẩm: Mất khả năng phát hiện thực phẩm bị hỏng hoặc thực phẩm có mùi kháng cản có thể đặt người bệnh vào tình thế nguy hiểm về an toàn thực phẩm. Không thể phát hiện mùi của thực phẩm đã hỏng có thể gây ra nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc viêm nhiễm do ăn thực phẩm không an toàn.

- Tương tác xã hội: Khả năng tham gia vào các tương tác xã hội có thể bị hạn chế. Mất khứu giác và vị giác có thể gây ra sự tự ti hoặc ngại khi tham gia vào các buổi tụ tập, bữa tiệc hoặc cuộc họp xã hội liên quan đến thực phẩm và mùi hương.

- Tinh thần và tâm lý: Mất khứu giác và vị giác có thể gây ra tình trạng tinh thần và tâm lý như trầm cảm, cảm giác cô đơn, và sự thiếu tự tin. Khả năng thưởng thức thức ăn và mùi hương thường được coi là một phần quan trọng của trải nghiệm cuộc sống.

- Chất lượng cuộc sống tổng thể: Mất khứu giác và vị giác có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống tổng thể của người bệnh, gây ra sự bất tiện và khó khăn trong cuộc sống hàng ngày.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mất khứu giác và vị giác không phải lúc nào cũng là vĩnh viễn. Trong một số trường hợp, mất cảm giác về mùi và vị giác có thể là tạm thời và có thể phục hồi sau khi điều trị nguyên nhân gốc. Việc tìm kiếm sự tư vấn và hỗ trợ từ các chuyên gia y tế có thể giúp người bệnh quản lý tốt hơn tình trạng này và cải thiện chất lượng cuộc sống của họ.

3. Nguyên nhân khiến bạn mất khứu giác và vị giác?

Có nhiều yếu tố có thể liên quan đến tình trạng mất khứu giác và vị giác. Dưới đây là một số trong những yếu tố quan trọng:

Sự kết nối khứu giác và vị giác:

Khứu giác và vị giác là hai giác quan quan trọng trong việc cảm nhận mùi vị của thức ăn. Khu vực khứu giác nằm bên trong mũi và chịu trách nhiệm kiểm soát khả năng ngửi mùi. Khi bạn nhai thức ăn, các phân tử mùi từ thức ăn sẽ đi vào phía sau mũi, nơi khứu giác có nhiệm vụ cảm nhận chúng. Sự kết hợp giữa vị giác và khứu giác giúp bạn phân biệt vị ngọt, đắng, mặn, chua và cảm nhận mùi thơm, cho phép bạn nhận biết thức ăn là từ quả nho hay quả táo chẳng hạn. Nếu có sự cản trở hoặc tổn thương trong quá trình này, bạn có thể mất khả năng cảm nhận vị và mùi.

Do độ tuổi:

Sự thay đổi về tuổi tác cũng có thể góp phần đến mất khứu giác và vị giác. Khi bạn già đi, cơ thể có thể mất đi một số sợi thần kinh khứu giác trong mũi. Điều này làm giảm khả năng cảm nhận vị giác và mùi. Đặc biệt, khi bạn vượt qua tuổi 60, sự suy giảm này thường trở nên đáng kể. Thường thì những vị giác còn lại có thể trở nên mờ nhạt và không rõ ràng. Tuy nhiên, điều quan trọng là không nên thêm quá nhiều muối và đường vào bữa ăn hàng ngày để thay thế vì điều này có thể gây ra các vấn đề sức khỏe khác nguy hiểm. 

Bệnh tật và nhiễm trùng:

Bất cứ điều gì gây kích ứng và viêm nhiễm niêm mạc bên trong mũi có thể khiến người bệnh trải qua các triệu chứng như ngứa mũi, nghẹt mũi và khó thở. Những triệu chứng này có thể làm ảnh hưởng đến khứu giác và vị giác của người bệnh. Các bệnh tật thường gây ra tình trạng không cảm nhận được mùi vị bao gồm:

- Cảm lạnh: Viêm màng niêm mạc của mũi và họng thường xuất hiện trong trường hợp cảm lạnh và gây ra nghẹt mũi, ảnh hưởng đến khả năng cảm nhận mùi vị.

- Viêm xoang: Đây là tình trạng viêm nhiễm niêm mạc xoang xoang mũi, dẫn đến nghẹt mũi và mất khả năng ngửi mùi.

Bị dị ứng:

Dị ứng mũi có thể gây sưng nhiễm niêm mạc mũi, tắc nghẽn mũi, và làm suy giảm khả năng cảm nhận mùi vị. Mỗi khi hắt hơi, có thể gây mất mát tạm thời về khứu giác và vị giác do áp lực và chất lỏng trong mũi. Cả cúm và Covid-19 có thể gây ra các triệu chứng như nghẹt mũi và mất mùi vị. Đặc biệt, trong trường hợp Covid-19, mất khứu giác và vị giác có thể là triệu chứng quan trọng đáng chú ý.

Tắc nghẽn đường dẫn khí:

Nếu không đủ không khí lưu thông trong mũi, khứu giác và vị giác có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều này xảy ra khi có sự tắc nghẽn trong đường dẫn khí ở mũi. Khối polyp mũi: Một số người có thể phát triển khối polyp mũi, những khối này có thể làm tắc nghẽn đường dẫn khí, gây ra nghẹt mũi và mất khứu giác. Lệch vách ngăn mũi: Trong trường hợp vách ngăn mũi bị lệch, một bên của mũi có thể nhỏ hơn và gây ra tắc nghẽn. Điều này cũng có thể ảnh hưởng đến khứu giác và vị giác. Tất cả các trường hợp tắc nghẽn đường dẫn khí này có thể được điều trị bằng thuốc xịt mũi, viên uống hoặc phẫu thuật nếu cần thiết. Điều quan trọng là khi có triệu chứng mất khứu giác và vị giác kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, người bệnh nên thăm bác sĩ để được tư vấn và điều trị thích hợp.

Chấn thương đầu:

Thần kinh khứu giác là một phần quan trọng trong việc cảm nhận mùi và vị. Chấn thương đầu, cổ hoặc não bộ có thể gây hỏng hoặc gây tổn thương cho các dây thần kinh khứu giác và các phần liên quan khác trong hệ thần kinh. Các cách chấn thương này có thể bao gồm tai nạn giao thông, va đập đầu vào vật cứng, hay bất kỳ sự va chạm mạnh nào liên quan đến vùng đầu và cổ. Người bệnh có thể nhận biết tình trạng mất khứu giác và vị giác ngay lập tức sau chấn thương hoặc sau một thời gian. Trong một số trường hợp, mất khứu giác và vị giác có thể là tạm thời và có thể tự phục hồi khi các thần kinh bị tổn thương dưới mức độ nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong trường hợp chấn thương nghiêm trọng hơn, việc phục hồi có thể khó khăn hơn và đòi hỏi điều trị và quản lý tập trung.

Nguyên nhân khiến bạn mất khứu giác và vị giác?

Nguồn: Sưu tầm

Mất khứu giác và các bệnh lý khác:

Mất khứu giác cũng có thể xuất hiện là triệu chứng của một số bệnh lý và tình trạng sức khỏe khác nhau:

- Sa sút trí tuệ, Alzheimer và Parkinson: Mất khứu giác có thể xuất hiện sớm trong các bệnh liên quan đến sa sút trí tuệ như Alzheimer và Parkinson. Điều này có thể liên quan đến sự tổn thương của các dây thần kinh và khu vực trung tâm khứu giác trong não bộ.

- Đái tháo đường: Bệnh đái tháo đường có thể gây ra tổn thương thần kinh, bao gồm thần kinh khứu giác, và dẫn đến mất khả năng cảm nhận mùi và vị.

-Các bệnh lý khác: Mất khứu giác cũng có thể là triệu chứng của nhiều bệnh lý khác như bệnh liệt Bell, bệnh Huntington, hội chứng Klinefelter, bệnh đa xơ cứng, bệnh Paget, hội chứng Sjogren và nhiều bệnh lý khác.

Trong trường hợp mất khứu giác không phải do chấn thương và kéo dài hoặc có biểu hiện nghiêm trọng, người bệnh nên tìm kiếm sự tư vấn và chẩn đoán từ các chuyên gia y tế để xác định nguyên nhân cụ thể và quyết định phương pháp điều trị phù hợp.

Ung thư và điều trị ung thư:

Một số loại ung thư và quá trình điều trị có thể ảnh hưởng đến cảm nhận vị giác và mùi của người bệnh. Điều này thường liên quan đến các vấn đề về khối u đầu, cổ và xạ trị. Ung thư ở đầu và cổ, cũng như quá trình xạ trị trong khu vực này, có thể gây tổn thương cho niêm mạc miệng và mũi, dẫn đến mất cảm giác về mùi và vị. Các phương pháp điều trị như hóa trị liệu, liệu pháp nhắm trúng đích và một số loại thuốc khác cũng có thể gây ảnh hưởng đến khả năng cảm nhận vị giác và mùi hương. Một số người bệnh có thể cảm nhận mùi kim loại trong miệng hoặc các vị khác thường, và điều này thường biến mất sau khi hoàn tất quá trình điều trị.

Đang sử dụng thuốc

Ngoài điều trị ung thư, một số loại thuốc kê đơn hoặc không kê đơn cũng có thể ảnh hưởng đến cảm giác vị giác và mùi của người dùng. Các trường hợp thường gặp bao gồm:

- Thuốc kháng sinh: Một số loại kháng sinh có thể thay đổi cảm giác vị giác và mùi hương. Người bệnh có thể cảm nhận vị giác khác thường hoặc mùi kháng sinh trong miệng. Nếu có các triệu chứng không mong muốn, người bệnh nên thảo luận với bác sĩ để xem xét việc thay đổi hoặc ngừng sử dụng thuốc.

- Thuốc điều trị tăng huyết áp: Một số thuốc điều trị tăng huyết áp có thể thay đổi cảm giác vị giác và mùi hương. Người dùng có thể trải qua sự thay đổi trong vị giác, nhất là khi ăn các loại thực phẩm như chuối, cam, hoặc các thực phẩm có hương vị mặn. Nếu có bất kỳ sự thay đổi nào trong cảm nhận này, người bệnh nên báo cáo cho bác sĩ để điều chỉnh liều lượng hoặc loại thuốc.

Việc thông báo cho bác sĩ về các vấn đề về cảm giác vị giác và mùi hương rất quan trọng để đảm bảo rằng quá trình điều trị và sử dụng thuốc được điều chỉnh một cách phù hợp để đảm bảo sức khỏe và chất lượng cuộc sống tốt nhất cho người bệnh.

Thiếu các chất vitamin:

Mất vị giác và khứu giác có thể là một dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu hụt các loại vitamin quan trọng. Một số tình trạng bệnh lý và việc sử dụng các loại thuốc cũng có thể gây ra thiếu hụt các vitamin liên quan đến khứu giác và vị giác như vitamin A, vitamin B6, vitamin B12 và kẽm. Dưới đây là một số thông tin chi tiết:

- Vitamin A: Vitamin A là một dạng quan trọng để duy trì sức khỏe của niêm mạc mắt, mũi và miệng. Thiếu vitamin A có thể làm suy giảm khả năng cảm nhận vị giác và mùi.

- Vitamin B6 và B12: Cả hai loại vitamin này cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng của hệ thần kinh và tế bào thần kinh liên quan đến cảm giác vị giác và mùi hương. Thiếu hụt vitamin B6 và B12 có thể gây ra các vấn đề về cảm nhận mùi vị.

- Kẽm: Kẽm là một khoáng chất quan trọng cho cơ thể và cũng liên quan đến cảm giác vị giác và mùi hương. Thiếu kẽm có thể làm giảm cảm nhận vị giác và mùi. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng mất vị giác và khứu giác cũng có thể là kết quả của việc người bệnh ăn ít hơn do không có khả năng ngửi và nếm thức ăn. Khi cơ thể không được cung cấp đủ lượng vitamin cần thiết thông qua thức ăn, thiếu hụt có thể xảy ra.

Hút thuốc lá, ma túy và các hóa chất:

Hút thuốc lá và sử dụng ma túy là những thói quen độc hại không chỉ dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe, mà còn ảnh hưởng đến khả năng cảm nhận mùi và vị giác. Điều này liên quan đến các vấn đề sau:

- Hút thuốc lá: Thuốc lá chứa hàng trăm hợp chất hóa học độc hại, và nó có thể gây tổn thương cho các tế bào giúp não bộ phân biệt mùi và vị. Hút thuốc lá cũng làm tăng sự sản xuất chất nhờn trong miệng, làm giảm khả năng cảm nhận vị giác.

- Ma túy: Sử dụng các loại ma túy, như cocaine, cũng gây ra các tác động tương tự đến các tế bào cảm giác, có thể dẫn đến mất khả năng cảm nhận mùi và vị.

- Hóa chất độc hại: Một số hóa chất nguy hiểm như clo, dung môi sơn và formaldehyde, khi tiếp xúc với mắt, mũi và miệng có thể gây ra các vấn đề về cảm nhận mùi và vị giác.

Việc ngừng hút thuốc lá, sử dụng ma túy, và tránh tiếp xúc với các hóa chất độc hại là rất quan trọng để duy trì sức khỏe cảm giác vị giác và mùi hương.

Xem thêm: Mất vị giác là như thế nào? Cách khắc phục khi mất vị giác