Nguyên tắc quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan

1. Nguyên tắc quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan

Theo quy định tại Điều 4 của Thông tư 81/2019/TT-BTC, quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan được thực hiện theo những nguyên tắc sau:

- Thông tin quản lý rủi ro được thu thập từ nhiều nguồn thông tin trong và ngoài nước, theo quy định của pháp luật. Dữ liệu này tập trung tại Tổng cục Hải quan qua hệ thống công nghệ thông tin và được xử lý, chia sẻ, cung cấp cho các đơn vị hải quan và các cơ quan quản lý nhà nước khác theo quy định pháp luật.

​- Việc đánh giá tuân thủ pháp luật và phân loại mức độ rủi ro được thực hiện tự động, chính xác dựa trên các tiêu chí quy định trong Thông tư.

​- Quyết định kiểm tra, giám sát hải quan, lựa chọn kiểm tra sau thông quan, thanh tra, hoặc thực hiện các biện pháp nghiệp vụ khác dựa trên kết quả đánh giá tuân thủ và phân loại mức độ rủi ro.

​- Cơ quan hải quan tập trung kiểm tra, giám sát, kiểm soát những rủi ro cao, trung bình và áp dụng các biện pháp phù hợp cho rủi ro thấp.

​- Trong trường hợp hệ thống gặp sự cố hoặc chưa đáp ứng yêu cầu áp dụng quản lý rủi ro, việc áp dụng quản lý rủi ro được thực hiện thủ công dựa trên văn bản đề xuất hoặc văn bản ký phát hành của người có thẩm quyền.

​- Các công chức hải quan, nếu thực hiện đúng các quy định của pháp luật và Thông tư, được miễn trách nhiệm cá nhân theo quy định của pháp luật.

Những nguyên tắc này nhằm đảm bảo quá trình quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan được thực hiện một cách chặt chẽ, hiệu quả và tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Điều 4 Thông tư 81/2019/TT-BTC, quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan được thực hiện một cách chặt chẽ và hiệu quả, tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Các nguyên tắc quản lý rủi ro bao gồm thu thập thông tin, đánh giá tuân thủ pháp luật, phân loại mức độ rủi ro, quyết định kiểm tra và giám sát, kiểm tra và giám sát theo mức độ, xử lý sự cố, và miễn trách nhiệm cá nhân, đều nhằm mục đích bảo đảm an toàn, minh bạch, và hiệu quả trong quá trình hải quan. Các biện pháp được thiết lập nhằm giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng quản lý của cơ quan hải quan, đồng thời hỗ trợ người tham gia thương mại trong việc tuân thủ và thực hiện các quy định của pháp luật.

2. Những biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan

Theo quy định tại điều 5 của Tthông tư 81/2019/TT-BTC, quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan được thực hiện thông qua một loạt các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ, bao gồm:

- Thu thập, xử lý thông tin quản lý rủi ro: hệ thống thu thập và xử lý thông tin liên quan đến rủi ro trong hoạt động hải quan.

- Quản lý, đánh giá tuân thủ pháp luật và phân loại mức độ rủi ro: đánh giá tuân thủ pháp luật và phân loại mức độ rủi ro đối với người khai hải quan.

- Phân tích đánh giá rủi ro: thực hiện phân tích và đánh giá chi tiết về rủi ro có thể xuất hiện trong quá trình hải quan.

- Quản lý, xây dựng, cập nhật tiêu chí đánh giá tuân thủ và phân loại mức độ rủi ro: xây dựng, quản lý, cập nhật tiêu chí đánh giá tuân thủ pháp luật và phân loại mức độ rủi ro cho người khai hải quan và hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu.

- Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện, áp dụng quản lý rủi ro: tiến hành kiểm tra và đánh giá việc thực hiện quản lý rủi ro, tuân thủ pháp luật trong các hoạt động hải quan.

- Các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro khác:

+ Xây dựng và quản lý danh mục hàng hóa rủi ro.

+ Xây dựng và quản lý hồ sơ rủi ro.

+ Xác lập hồ sơ và quản lý doanh nghiệp trọng điểm.

+ Đo lường tuân thủ pháp luật hải quan trong các hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh.

+ Quản lý kế hoạch kiểm soát rủi ro; chuyên đề kiểm soát rủi ro.

+ Phân tích sau khi phát hiện, xử lý vụ việc buôn lậu, trốn thuế, gian lận thương mại để dự báo xu hướng và cảnh báo rủi ro.

Những biện pháp này cùng nhau tạo nên một hệ thống quản lý rủi ro toàn diện, giúp cơ quan hải quan đối phó hiệu quả với các thách thức và nguy cơ trong quá trình thực hiện các nghiệp vụ hải quan. Quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan, theo quy định của Thông tư 81/2019/BTC, được thực hiện thông qua một loạt các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ. Quá trình này bao gồm thu thập và xử lý thông tin, đánh giá tuân thủ pháp luật, phân loại mức độ rủi ro, phân tích và đánh giá chi tiết về rủi ro, cũng như quản lý và cập nhật các tiêu chí đánh giá tuân thủ và phân loại mức độ rủi ro. Ngoài ra, các biện pháp khác như xây dựng danh mục hàng hóa rủi ro, hồ sơ rủi ro, và quản lý doanh nghiệp trọng điểm cũng được áp dụng. Tất cả những nỗ lực này nhằm mục đích đảm bảo an toàn, hiệu quả và tuân thủ pháp luật trong các hoạt động hải quan.

3. Ai có trách nhiệm vận hành hệ thống thông tin quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan?

Người có trách nhiệm vận hành hệ thống thông tin quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan, theo quy định tại khoản 2 Điều 33 Thông tư 81/2019/TT-BTC, là Cục trưởng Cục Quản lý rủi ro thuộc Tổng cục Hải quan. Dưới đây là chi tiết về trách nhiệm của Cục trưởng trong việc quản lý và vận hành hệ thống thông tin:

- Quản lý và vận hành hệ thống thông tin:

+ Quản lý hệ thống: Cục trưởng có trách nhiệm chủ trì quản lý hệ thống thông tin quản lý rủi ro và các hệ thống thông tin, dữ liệu phục vụ quản lý rủi ro theo phân cấp.

+ Vận hành hệ thống: Nhiệm vụ của Cục trưởng bao gồm việc chịu trách nhiệm về việc vận hành hệ thống thông tin quản lý rủi ro, đảm bảo tính ổn định và hiệu quả của hệ thống.

- Tổ chức thực hiện và hướng dẫn nghiệp vụ:

+ Tổ chức thực hiện: Cục trưởng có trách nhiệm tổ chức thực hiện và hướng dẫn nghiệp vụ liên quan đến quản lý rủi ro, đặc biệt là trong việc thu thập và xử lý thông tin quản lý rủi ro.

+ Hướng dẫn nghiệp vụ: Cục trưởng đưa ra hướng dẫn về các biện pháp, kỹ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro và cách áp dụng quản lý rủi ro trong các hoạt động nghiệp vụ hải quan.

- Quản lý Bộ chỉ số tiêu chí:

+ Quản lý: Cục trưởng quản lý Bộ chỉ số tiêu chí do Tổng cục trưởng ban hành, đưa chúng lên hệ thống thông tin quản lý rủi ro và các hệ thống thông tin liên quan.

+ Theo dõi và điều chỉnh: Cục trưởng theo dõi, đánh giá, và điều chỉnh các chỉ số tiêu chí đáp ứng yêu cầu quản lý trong từng thời kỳ để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của hệ thống.

Tóm lại, vai trò của Cục trưởng Cục Quản lý rủi ro là quan trọng để đảm bảo rằng hệ thống thông tin quản lý rủi ro trong lĩnh vực hải quan hoạt động một cách hiệu quả và đáp ứng đúng yêu cầu của pháp luật. Tổng cục Hải quan thông qua Thông tư 81/2019/TT-BTC đã đề ra hệ thống quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan. Cục trưởng Cục Quản lý rủi ro, là người có trách nhiệm chủ trì vận hành hệ thống thông tin quản lý rủi ro, đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của hoạt động này. Vai trò của Cục trưởng bao gồm quản lý hệ thống, tổ chức thực hiện và hướng dẫn nghiệp vụ, cũng như quản lý Bộ chỉ số tiêu chí.

Hệ thống quản lý rủi ro được xây dựng trên nguyên tắc thu thập thông tin từ nhiều nguồn, đánh giá mức độ rủi ro tự động, và quyết định kiểm tra dựa trên kết quả đánh giá. Trong trường hợp hệ thống gặp sự cố, việc áp dụng quản lý rủi ro sẽ được thực hiện thủ công dưới sự phê duyệt của người có thẩm quyền.

Nội dung khác có liên quan xem thêm bài viết sau: Xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ là gì? Thủ tục hải quan với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ

Quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với Tổng đài tư vấn pháp luật qua số hotline 1900.6162 để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp và tận tâm từ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi. Đối với những trường hợp cần sự tư vấn chi tiết hơn, chúng tôi cũng rất hoan nghênh quý khách gửi yêu cầu thông tin chi tiết qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết giải đáp mọi thắc mắc của quý khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác