Những công việc nào được sử dụng cộng tác viên kiểm toán nhà nước?

Khoản 1 Điều 3 của Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 1348/QĐ-KTNN 2023 quy định về Cộng tác viên Kiểm toán nhà nước (sau đây gọi là cộng tác viên) định rõ rằng cộng tác viên có thể là cá nhân hoặc tổ chức, có thể xuất phát từ cả trong nước và ngoài nước. Tại thời điểm ký kết hợp đồng với Kiểm toán nhà nước, họ không thuộc biên chế của cơ quan này hoặc kết nối qua hợp đồng lao động với Kiểm toán nhà nước.

Để trở thành cộng tác viên, cá nhân hoặc tổ chức này cần phải đáp ứng đủ tiêu chuẩn và điều kiện được quy định tại Quy chế này. Sau khi đạt được các yêu cầu cần thiết, họ có thể được Kiểm toán nhà nước sử dụng cho việc tham gia và thực hiện một số công việc liên quan đến hoạt động kiểm toán theo hình thức hợp đồng, với nhiệm vụ và quy định cụ thể được quy định tại Quy chế. Điều này giúp mở rộng phạm vi cộng tác và đảm bảo sự linh hoạt trong hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước, đồng thời tạo cơ hội cho cá nhân và tổ chức tham gia vào quá trình này.

 

Theo Điều 6 của Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 1348/QĐ-KTNN 2023, Kiểm toán nhà nước có quyền sử dụng cộng tác viên để thực hiện các công việc (khi cần thiết) như sau:

- Tư vấn chuyên môn trong việc xây dựng chuẩn mực kiểm toán, quy trình kiểm toán của Kiểm toán nhà nước; xây dựng chương trình, tài liệu hướng dẫn chuyên môn kiểm toán.

- Tư vấn trong công tác chuẩn bị kiểm toán: Thuyết trình về cơ chế, chính sách, chế độ quản lý và những bất cập, hạn chế trong thực tế liên quan đến nội dung kiểm toán; khảo sát, thu thập thông tin; xác định trọng tâm, trọng yếu, rủi ro kiểm toán, nội dung và phương pháp kiểm toán; xây dựng các tiêu chí kiểm toán.

- Tư vấn chuyên môn trong quá trình thực hiện kiểm toán, lập Báo cáo kiểm toán.

- Tư vấn chuyên môn trong quá trình kiểm tra thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán, trả lời khiếu nại, giải quyết khởi kiện quyết định giải quyết khiếu nại của đơn vị được kiểm toán, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán.

- Nghiên cứu tài liệu, hồ sơ kỹ thuật, chuyên môn trợ giúp cho công tác kiểm toán; dịch tài liệu kỹ thuật, chuyên môn; thực hiện một số công việc thuộc nội dung kiểm toán; sử dụng chuyên gia để trợ giúp kiểm toán viên nhà nước theo quy định của chuẩn mực Kiểm toán nhà nước về việc sử dụng chuyên gia.

- Giám định chuyên môn: Kiểm định chất lượng công trình xây dựng, máy móc, thiết bị; thẩm định giá cả và xuất xứ máy móc, thiết bị; giám định tài liệu chứng từ; kiểm kê; định giá tài sản, doanh nghiệp; đo đạc địa chính, địa hình, địa vật, diện tích, kích thước hình học; khoan thí nghiệm xác định địa chất các lớp đất đá; siêu âm để xác định chiều dài cọc khoan nhồi, cốt thép, chiều dày bảo vệ cốt thép trong các kết cấu; kiểm tra các kết cấu chìm khuất; kiểm định chất lượng môi trường, quan trắc và phân tích thành phần môi trường; cũng như các trường hợp khác cần sử dụng chuyên gia giám định chuyên môn theo quy định của chuẩn mực Kiểm toán nhà nước.

Các công việc khác liên quan đến sử dụng cộng tác viên sẽ được quyết định bởi Tổng Kiểm toán nhà nước. Điều này đảm bảo tính toàn diện và chất lượng trong việc thực hiện kiểm toán và hỗ trợ cho hoạt động của Kiểm toán nhà nước.

 

Đối với cộng tác viên là cá nhân, quy chế đặt ra những tiêu chuẩn và điều kiện cụ thể để đảm bảo tính chuyên nghiệp và đạo đức trong quá trình tham gia hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước. Cụ thể:

- Cộng tác viên cá nhân cần phải có trình độ và kỹ năng chuyên môn phù hợp với chuyên ngành và công việc mà Kiểm toán nhà nước đang yêu cầu.

- Họ phải thể hiện phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức trách nhiệm, trung thực, và khách quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ kiểm toán.

- Cộng tác viên cá nhân cần có kinh nghiệm làm việc, nghiên cứu, và quản lý ít nhất 5 năm liên tục trong lĩnh vực chuyên môn liên quan đến yêu cầu của Kiểm toán nhà nước.

- Họ phải có bằng cấp, chứng chỉ hoặc giấy phép hành nghề (được cấp bởi cơ quan chức năng có thẩm quyền) liên quan đến yêu cầu và nội dung công việc mà Kiểm toán nhà nước yêu cầu, theo quy định của pháp luật.

- Cộng tác viên cá nhân cần đáp ứng đủ các tiêu chuẩn quy định tại Điểm a Khoản 1 của quy chế.

- Trong 3 năm trước đó và tại thời điểm ký hợp đồng, họ không được phép có bất kỳ sai phạm hoặc vi phạm pháp luật nào dưới sự xử lý của cơ quan nhà nước hoặc hội nghề nghiệp.

- Họ không được phép thuộc diện liên quan đến các vụ việc đang bị điều tra, khiếu nại hoặc tố cáo liên quan đến lĩnh vực chuyên môn theo yêu cầu của Kiểm toán nhà nước.

- Cộng tác viên không được tham gia vào các trường hợp được quy định tại Điều 28 của Luật Kiểm toán nhà nước, và không được làm việc hoặc tư vấn cho đơn vị được kiểm toán hoặc trong những tình huống khác có thể làm ảnh hưởng đến tính độc lập và khách quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ kiểm toán, do sự thành kiến, mâu thuẫn lợi ích hoặc các nhân tố khác có thể ảnh hưởng đến xét đoán nghề nghiệp.

- Đối với cộng tác viên cá nhân ngoại quốc, họ phải tuân thủ các điều kiện và tiêu chuẩn hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam.

- Cộng tác viên không được vi phạm các hợp đồng đã ký trước đây với Kiểm toán nhà nước. 

Điều này đảm bảo rằng cộng tác viên cá nhân đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và điều kiện để tham gia vào các hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước một cách chuyên nghiệp và đáng tin cậy.

Đối với cộng tác viên là tổ chức, quy chế đặt ra các tiêu chuẩn và điều kiện cụ thể để đảm bảo tính chuyên nghiệp và đạo đức trong quá trình tham gia hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước. Cụ thể:

- Các tổ chức cộng tác viên phải được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, và phải có đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật đối với các công việc mà Kiểm toán nhà nước yêu cầu.

- Các tổ chức cộng tác viên cần có uy tín và đủ năng lực chuyên môn trong các chuyên ngành phù hợp với công việc mà Kiểm toán nhà nước yêu cầu.

- Tại thời điểm ký hợp đồng, tổ chức cộng tác viên cần có thời gian hành nghề tối thiểu 03 năm trong lĩnh vực chuyên môn mà Kiểm toán nhà nước đang yêu cầu.

- Tổ chức cộng tác viên phải đáp ứng đủ các tiêu chuẩn nêu trên.

- Trong 3 năm trước đó và tại thời điểm ký hợp đồng, tổ chức cộng tác viên không được phép có bất kỳ sai phạm hoặc vi phạm pháp luật nào dưới sự xử lý của cơ quan nhà nước hoặc hội nghề nghiệp.

- Trong 02 năm trước đó và hiện tại, tổ chức cộng tác viên không được phép thực hiện các công việc liên quan đến công việc mà Kiểm toán nhà nước yêu cầu với đơn vị được kiểm toán.

- Tổ chức cộng tác viên không được sở hữu vốn hoặc có các lợi ích liên quan đến đơn vị được kiểm toán.

- Trường hợp tổ chức cộng tác viên là tổ chức ngoài nước, họ phải đáp ứng các điều kiện và tiêu chuẩn hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam.

- Tổ chức cộng tác viên không được vi phạm các hợp đồng đã ký trước đây với Kiểm toán nhà nước.

Các tổ chức chỉ cử cá nhân và người lao động thuộc tổ chức mình đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và điều kiện đối với cộng tác viên cá nhân tham gia thực hiện nhiệm vụ cộng tác với Kiểm toán nhà nước. Trong trường hợp đặc biệt yêu cầu bổ sung hoặc điều chỉnh các tiêu chuẩn và điều kiện so với quy định nêu trên, quyết định cuối cùng sẽ được xem xét và quyết định bởi Tổng Kiểm toán nhà nước. Điều này đảm bảo rằng tổ chức cộng tác viên đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và điều kiện cần thiết để tham gia vào các hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước một cách chuyên nghiệp và đáng tin cậy.