1. Quy định pháp luật liên quan về sử dụng ngoại tệ trong hợp đồng xây dựng

Theo quy định tại Điều 21 Nghị định 37/2015/NĐ-CP, trường hợp sử dụng ngoại tệ để thanh toán trong hợp đồng xây dựng được điều chỉnh như sau:

- Đồng tiền sử dụng trong thanh toán: Đồng tiền chính thức được sử dụng trong thanh toán hợp đồng xây dựng là Đồng Việt Nam (VND). Điều này có nghĩa là mặc dù có thể thỏa thuận sử dụng ngoại tệ trong hợp đồng, nhưng đồng tiền chính thức được sử dụng để thanh toán vẫn là VND, trừ khi có sự thỏa thuận khác giữa các bên. Điều này giúp đảm bảo tính nhất quán và rõ ràng trong quá trình thanh toán của hợp đồng xây dựng.

- Thanh toán bằng ngoại tệ: Các bên trong hợp đồng có thể thỏa thuận sử dụng ngoại tệ để thanh toán, nhưng phải tuân thủ quy định của pháp luật về ngoại hối. Điều này đảm bảo rằng việc sử dụng ngoại tệ không được phép khi vi phạm luật pháp về ngoại hối.

- Thanh toán đa đồng tiền: Trong trường hợp có các công việc trong hợp đồng đòi hỏi thanh toán bằng nhiều đồng tiền khác nhau, các bên cần thỏa thuận rõ trong hợp đồng. Tuy nhiên, đồng tiền thanh toán phải phản ánh đúng yêu cầu của hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu và phải đảm bảo nguyên tắc phù hợp.

- Hình thức thanh toán: Các bên có thể sử dụng các hình thức thanh toán như tiền mặt, chuyển khoản và các hình thức khác mà các bên thỏa thuận, miễn là tuân thủ quy định của pháp luật và được ghi rõ trong hợp đồng. Điều này cho phép các bên linh hoạt trong việc chọn lựa hình thức thanh toán phù hợp với tình hình cụ thể của hợp đồng, nhưng đồng thời cũng đảm bảo rằng các hình thức thanh toán đều tuân thủ quy định pháp luật và được ghi chính xác trong hợp đồng.

Tóm lại, việc sử dụng ngoại tệ trong thanh toán hợp đồng xây dựng chỉ được phép khi tuân thủ quy định của pháp luật về ngoại hối và phải được ghi rõ trong hợp đồng.

 

2. Rủi ro khi sử dụng ngoại tệ trong hợp đồng xây dựng

Khi sử dụng ngoại tệ để thanh toán trong hợp đồng xây dựng, có một số rủi ro mà các bên cần cân nhắc:

- Rủi ro biến động tỷ giá:

+ Tăng giảm không lường trước: Biến động của tỷ giá hối đoái có thể làm thay đổi giá trị của hợp đồng một cách không lường trước, ảnh hưởng đến lợi nhuận và chi phí của các bên, tạo ra sự không ổn định và khó khăn trong việc dự đoán và quản lý chi phí và lợi nhuận của dự án.

+ Tăng chi phí: Nếu tỷ giá tăng đột ngột, chi phí thanh toán trong ngoại tệ cũng tăng lên. Chi phí cho các nguyên vật liệu nhập khẩu hoặc lao động nước ngoài có thể tăng lên đột ngột, ảnh hưởng đến chi phí của dự án. Có thể làm suy giảm lợi nhuận hoặc đẩy chi phí dự án lên cao.

- Rủi ro thanh toán:

+ Rủi ro thanh toán quốc tế: Có thể phát sinh rủi ro liên quan đến các hạn chế trong việc chuyển tiền hoặc thanh toán quốc tế, đặc biệt khi quốc gia có các hạn chế về ngoại tệ hoặc vấn đề liên quan đến sự ổn định chính trị. Các hạn chế về việc chuyển tiền hoặc thanh toán quốc tế có thể làm trì hoãn hoặc gây khó khăn cho quá trình thanh toán trong hợp đồng. Sự không ổn định chính trị có thể làm tăng rủi ro cho các giao dịch quốc tế.

+ Mất mát do thay đổi luật pháp: Thay đổi luật pháp về thanh toán bằng ngoại tệ có thể gây ra rủi ro cho các bên, ví dụ như giới hạn hoặc cấm thanh toán bằng ngoại tệ. Thay đổi luật pháp có thể gây ra mất mát về tự do thanh toán và làm giảm sự linh hoạt trong quản lý tài chính của dự án. Có thể gây ra tranh chấp và rủi ro pháp lý cho các bên.

- Rủi ro hợp đồng:

+ Rủi ro pháp lý: Các hợp đồng sử dụng ngoại tệ có thể phức tạp hơn và đòi hỏi sự chú ý đến các quy định pháp lý đặc biệt, bao gồm cả quy định về ngoại hối và thanh toán quốc tế. Phức tạp hóa quá trình lập và thực hiện hợp đồng do cần phải xem xét và tuân thủ các quy định pháp lý liên quan đến ngoại hối và thanh toán quốc tế. Có thể dễ dàng gặp phải các tranh chấp pháp lý nếu các điều khoản không được xác định rõ ràng.

+ Rủi ro không đồng nhất về tỷ giá: Nếu không có điều khoản rõ ràng về cách xác định tỷ giá hối đoái trong hợp đồng, có thể phát sinh tranh chấp giữa các bên khi tỷ giá thay đổi. Có thể gây ra tranh cãi và bất đồng giữa các bên về cách tính toán và áp dụng tỷ giá hối đoái. Dẫn đến sự không chắc chắn và mất đồng nhất trong việc áp dụng các điều khoản thanh toán trong hợp đồng.

- Rủi ro tài chính

+ Rủi ro về chi phí chuyển đổi: Chi phí chuyển đổi ngoại tệ có thể tăng thêm vào chi phí của dự án. Bên cạnh đó, có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận dự kiến của dự án.

+ Khả năng không có lợi nhuận dự kiến: Biến động tỷ giá có thể làm giảm lợi nhuận hoặc gây thất thoát cho các bên nếu không được dự đoán và quản lý tốt, gây khó khăn trong việc dự đoán và quản lý tài chính của dự án.

Để giảm thiểu các rủi ro này, các bên tham gia hợp đồng cần thực hiện các biện pháp như đánh giá và quản lý rủi ro một cách cẩn thận, thiết lập các điều khoản rõ ràng trong hợp đồng và sử dụng các công cụ bảo hiểm hoặc tài chính phù hợp.

 

3. Các lưu ý khi sử dụng ngoại tệ trong hợp đồng xây dựng

Khi sử dụng ngoại tệ trong hợp đồng xây dựng, có một số lưu ý quan trọng sau đây:

- Lựa chọn ngoại tệ phù hợp:

+ Xem xét tình hình kinh tế và tỷ giá hối đoái: Đánh giá tình hình kinh tế của các quốc gia liên quan để hiểu rõ về ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế đối với ngoại tệ. Dự đoán biến động của tỷ giá hối đoái dựa trên các yếu tố kinh tế và chính trị.

+ Đánh giá rủi ro quốc gia: Xem xét ổn định chính trị của quốc gia, bao gồm các yếu tố như bất ổn chính trị, xung đột vũ trang, hoặc thay đổi chính sách quốc gia. Đánh giá tình hình kinh tế của quốc gia để đoán trước các rủi ro về tăng trưởng kinh tế, lạm phát, và các yếu tố khác ảnh hưởng đến nền kinh tế.

- Quy định tỷ giá hối đoái rõ ràng: 

+ Xác định tỷ giá hối đoái áp dụng: Trong hợp đồng, cần ghi rõ tỷ giá hối đoái áp dụng cho các thanh toán, bao gồm cả tỷ giá mua và bán nếu cần. Đảm bảo rằng tỷ giá được xác định một cách rõ ràng và công bằng cho cả hai bên.

+ Cách thức điều chỉnh tỷ giá khi cần thiết: Hợp đồng nên quy định cách thức điều chỉnh tỷ giá khi có biến động lớn hoặc khi có yêu cầu từ một trong hai bên. Cần xác định các nguyên tắc cụ thể để điều chỉnh tỷ giá một cách minh bạch và công bằng.

+ Xem xét điều khoản bảo vệ: Cân nhắc đưa vào hợp đồng các điều khoản bảo vệ khỏi biến động tỷ giá lớn. Điều khoản này có thể bao gồm việc sử dụng hợp đồng tương hỗ tỷ giá, hợp đồng tương lai hoặc các biện pháp khác để giảm thiểu rủi ro từ biến động tỷ giá.

- Áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro: Điều này giúp cố định tỷ giá hối đoái trong một khoảng thời gian nhất định. Mua bảo hiểm tỷ giá hối đoái để bảo vệ khỏi các rủi ro do biến động tỷ giá.

- Lựa chọn ngân hàng uy tín: Lựa chọn ngân hàng uy tín và có kinh nghiệm trong việc thực hiện thanh toán quốc tế để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho các giao dịch.

- Tuân thủ pháp luật: Đảm bảo rằng các giao dịch và điều khoản trong hợp đồng tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật liên quan đến ngoại hối và thanh toán quốc tế.

Thông qua việc tuân thủ các lưu ý này, các bên trong hợp đồng xây dựng có thể giảm thiểu các rủi ro liên quan đến việc sử dụng ngoại tệ và thực hiện các giao dịch thanh toán một cách hiệu quả và an toàn.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Ngoại tệ là gì? Quy định về hoạt động mua bán, đổi ngoại tệ? Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!