Phải làm gì để bảo vệ mình khi bị cho vay tiền với lãi suất quá cao?

1. Phân biệt chủ nợ và nhận diện cho vay lãi nặng như thế nào?

- Đối với các chủ nợ là tổ chức tín dụng như ngân hàng, công ty tài chính, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân, giao dịch cho vay (bao gồm cả lãi suất cho vay) với các chủ nợ này tuân theo quy định của pháp luật liên quan đến tổ chức tín dụng (Bài viết này sẽ không đề cập đến giao dịch cho vay với tổ chức tín dụng).

- Đối với các chủ nợ là cá nhân hoặc doanh nghiệp không phải là tổ chức tín dụng, giao dịch cho vay với các chủ nợ này thuộc phạm vi giao dịch dân sự và tuân theo quy định của pháp luật dân sự.

Theo khoản 1 điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, các bên có quyền thỏa thuận về lãi suất, nhưng không được vượt quá 20% mỗi năm của số tiền vay. Trong trường hợp lãi suất thỏa thuận vượt quá giới hạn này, mức lãi suất vượt quá sẽ không có hiệu lực.

Khoản 1 điều 201 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017 quy định về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự như sau: Người nào trong giao dịch dân sự cho vay với lãi suất gấp 5 lần hoặc hơn so với mức lãi suất cao nhất được quy định trong Bộ luật Dân sự. Do đó, việc cho vay lãi nặng được hiểu là áp dụng mức lãi suất cho vay từ 100% mỗi năm trở lên (tương đương với 8.4% mỗi tháng, 0.3% mỗi ngày).

2. Cho vay nặng lãi cấu thành tội gì?

Theo quy định tại Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017, tội cho vay lãi nặng được định nghĩa như sau: Người nào trong giao dịch dân sự cho vay với lãi suất gấp 5 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, mà vẫn còn vi phạm, sẽ bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ trong khoảng thời gian không quá 03 năm.

Nếu lợi ích bất chính đạt từ 100.000.000 đồng trở lên, người phạm tội sẽ bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Người phạm tội cũng có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định trong khoảng thời gian từ 01 năm đến 05 năm.

Một điều quan trọng khác là theo khoản 4 điều 7 của Nghị quyết 01/2021/NQ-HĐTP, trong trường hợp người cho vay lãi nặng thực hiện nhiều hành vi liên quan đến việc đòi nợ (như sử dụng vũ lực, đe dọa sử dụng vũ lực, uy hiếp tinh thần, gây thương tích, gây tổn hại sức khỏe hoặc có hành vi khác để lấy tài sản,...), tùy từng trường hợp, họ có thể bị xử lý hình sự về các tội phạm tương ứng, nếu đủ yếu tố tạo thành tội phạm.

Cụ thể:

- Nếu gây rối trật tự công nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an ninh xã hội hoặc đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi này mà chưa được xóa án tích, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Gây rối trật tự công cộng" theo Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi năm 2017. Theo đó, người phạm tội có thể bị phạt tiền lên đến 50 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ trong khoảng thời gian không quá 02 năm hoặc phạt tù lên đến 07 năm.

- Nếu dọa sẽ sử dụng vũ lực hoặc uy hiếp tinh thần bằng các phương pháp khác để ép buộc bên vay phải giao tài sản để trừ nợ, người thực hiện cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Cưỡng đoạt tài sản" theo Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi năm 2017, với mức án tù lên đến 20 năm.

- Nếu trực tiếp sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực ngay tức khắc để ép buộc bên vay giao tài sản, người thực hiện sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Cướp tài sản" theo Điều 168 Bộ luật Hình sự, với mức án tù lên đến 20 năm hoặc thậm chí tù chung thân.

- Căn cứ vào Điều 17 Bộ luật Hình sự 2015, không chỉ các thành viên xã hội đen thực hiện trực tiếp hành vi đòi nợ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, mà cả người thuê (ví dụ: chủ nợ) cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm và chịu trách nhiệm hình sự tương ứng với hành vi theo quy định tại Điều 58 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi năm 2017.

3. Phải làm gì để bảo vệ mình khi bị cho vay tiền với lãi suất quá cao?

Thực tế đã chứng minh rõ ràng về sự manh động của các đối tượng cho vay nặng lãi. Họ không chỉ có hành vi bạo lực và coi thường pháp luật, mà còn sử dụng những biện pháp ép buộc tàn nhẫn để buộc người vay và người thân của họ phải trả lãi "cắt cổ" cùng với số tiền vay. Những hành vi của họ không chỉ giới hạn ở việc lăng mạ, đe dọa, uy hiếp, mà còn bao gồm những hành động tấn công mạnh mẽ vào người vay và người thân của họ. Hơn nữa, chúng còn dùng mọi cách để phá hoại và cưỡng đoạt tài sản của người vay và người thân của họ. Để tránh những hậu quả đáng tiếc và bảo vệ bản thân và gia đình, người bị cho vay tiền với lãi suất quá cao nên thực hiện các bước sau:

Bước 1: Thu thập tài liệu và chứng cứ:

Người vay muốn tự bảo vệ mình thì nên thu thập các thông tin, hợp đồng vay hoặc giấy vay với bên cho vay, các văn bản xác nhận về việc trả tiền lãi hàng tháng từ hai bên, cũng như các tin nhắn hoặc chứng cứ khác liên quan đến việc xác định khoản vay và thanh toán lãi hàng tháng. Đồng thời, nếu bên cho vay có những hành vi gây rối, lăng mạ, đe dọa, tấn công chị và người thân hoặc phá hoại và cưỡng đoạt tài sản, chị nên lưu giữ các bằng chứng như hình ảnh, video, ghi âm, tin nhắn để chứng minh những hành vi vi phạm của bên cho vay.

Bước 2: Tố cáo cho Cơ quan điều tra:

Sau khi đã thu thập đầy đủ các bằng chứng, người vay có thể viết đơn tố cáo (tố giác tội phạm) và gửi đến Cơ quan cảnh sát điều tra cấp quận/huyện nơi mình cư trú, yêu cầu điều tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật của người cho vay. liên quan đến tội "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" và các tội danh khác tùy thuộc vào mức độ nguy hiểm và hậu quả của các hành vi vi phạm luật lệ thu nợ trái phép mà người cho vay đã thực hiện, như "Làm nhục người khác", "Xâm phạm chỗ ở của người khác", "Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản", "Cưỡng đoạt tài sản"...

Bước 3: Yêu cầu được bảo vệ:

Theo quy định tại Điều 484, 485, 486 của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, người tố giác tội phạm có quyền yêu cầu Cơ quan điều tra bảo vệ cho mình và người thân thích của mình khi có căn cứ xác định rằng tính mạng, sức khỏe, tài sản, danh dự, nhân phẩm của họ hoặc người thân thích của họ bị xâm hại hoặc bị đe dọa xâm hại. Vì vậy, để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình, người tố cáo nên viết đơn yêu cầu, yêu cầu Cơ quan điều tra áp dụng biện pháp bảo vệ trong quá trình xử lý vụ việc.

Để có thêm những thông tin liên quan, quý bạn đọc có thể tham khảo bài viết: Lãi suất bao nhiêu thì bị xử phạt về tội cho vay lãi nặng ? Hình thức xử phạt về tội cho vay lãi nặng như thế nào?

Trên đây là tất cả thông tin mà Luật Minh Khuê cung cấp về vấn đề phải làm gì để bảo vệ mình khi bị cho vay tiền với lãi suất quá cao? Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào hoặc cần hỗ trợ về các vấn đề pháp lý khác, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi qua bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi sẽ nhanh chóng hỗ trợ và trả lời mọi thắc mắc của bạn. Chân thành cảm ơn sự quan tâm và theo dõi của bạn đối với thông tin từ Luật Minh Khuê.