1. Phô mai là gì?
Phô mai, hay còn gọi là pho mát, phổ mách, phôma (tiếng Pháp) hoặc cheese/cheeze (tiếng Anh, Mỹ). Đây là dạng thực phẩm được chế biến và nén từ phần rắn được tách ra sau khi kết đông, lên men các sản phẩm sữa có thể là sữa bò, sữa dê, sữa cừu hoặc các động vật có vú.
Tuỳ vào nguyên liệu, cách chế biến, cách sản xuất mà từng loại phô mai khác nhau sẽ mang trong mình hương vị và màu sắc khác nhau.
Trong phô mai có nguồn dinh dưỡng dồi dào giúp cung cấp canxi, chất béo và protein tuyệt vời. Ngoài ra nó còn chứa một lượng lớn vitamin A và vitamin B12, cùng với kẽm, phốt pho và riboflavin. Phô mai làm từ sữa của 100% các loài động vật ăn cỏ sẽ có chất dinh dưỡng cao nhất và cũng chứa axit béo omega-3 và vitamin K2.
2. Phân biệt 9 loại phô mai phổ biến
Parmesan cheese
Phô mai Parmesan có tên gọi đầy đủ bằng tiếng Ý là Parmigiano-Reggiano, đây là loại phô mai dạng hạt cứng và được dùng phổ biến trong món pasta và mì Ý.
Hương vị của phô mai Parmesan chịu sự ảnh hưởng rất nhiều từ mùa sữa được thu hoạch, mùa sữa làm Parmesan ngon nhất là mùa thu
. Parmesan được làm từ sữa bò và phải trải qua quy trình sản xuất ít nhất 1 năm, thường kéo dài từ 2 - 3 năm ủ để phô mai cheese Parmesan đạt chuẩn. Để giữ được hương vị, bạn nên mua Parmesan ở dạng nguyên khối, khi ăn trực tiếp hoặc dùng để nấu ăn thì bào nhỏ, bào sợi, thái lát hoặc bào vụn để sử dụng nhé!
Cheddar cheese
Phô mai Cheddar là loại phô mai rất được ưa chuộng trên thế giới, thuộc loại phô mai cứng, có màu vàng nhạt, vàng đậm hoặc ngà trắng, có thể có vị đắng.
Thời gian ủ phô mai Cheddar càng lâu thì phô mai càng cứng và có màu vàng rõ rệt, thường dao động từ 9 - 24 tháng để Cheddar đạt chuẩn.
Bạn nên mua phô mai Cheddar nguyên miếng lớn để giữ được hương vị, khi dùng thì cắt lát, để thêm vào trong các loại bánh mì sandwich, burger, pizza, pasta nướng hoặc casserole (bí ngòi đút phô mai), rissotto, thậm chí cũng được dùng cho các loại bánh mặn khác (tart mặn, muffin mặn,...).
Mozzarella cheese
Phô mai Mozzarella thuộc nhóm cream cheese, được làm chủ yếu từ sữa trâu tại nước Ý nhưng vẫn có thể làm từ các loại sữa khác. Mozzarella mềm và có màu trắng hoặc ngả màu vàng - tùy theo chế độ ăn uống của gia súc thay đổi theo mùa.
Vì độ ẩm trong phô mai Mozzarella khá cao, nên thường được sử dụng trong khoảng thời gian ngắn. Nếu bảo quản trong nước muối thì thời gian kéo dài cho đến 1 tuần, còn bảo quản trong tủ lạnh thì lên đến 1 tháng. Ngoài ra, khi bạn đã mở bao bì thì nên dùng dao sạch để cắt phô mai và nhanh chóng sử dụng hết Mozzarella, không nên để quá lâu tránh bị mốc.
Bạn có thể bào vụn Mozzarella dùng cho bánh pizza hoặc một số món có mì ống hay món salad Caprese được ăn kèm với rau húng quế và cà chua thái lát.
Cream cheese
Cream cheese được biết đến với cái tên phô mai kem, được làm từ sữa bò hoặc sữa dê, có màu trắng, mềm, vị chua và mặn rất đặc trưng. Loại phô mai này cũng nằm trong những loại phô mai được dùng rất nhiều trên thế giới.
Bạn có thể dùng cream cheese ăn trực tiếp, hoặc ăn kèm với bánh mì, spaghetti và thậm chí trở thành nguyên liệu chính cho các loại bánh như: bánh cheesecake (bánh phô mai), Tiramisu cheesecake, sốt bông lan trứng muối,... hay xuất hiện trong trà sữa để tăng thêm sự hấp dẫn của loại thức uống này.
Emmental cheese
Emmental, hay còn gọi là Emmentaler, là một loại phô mai có độ cứng vừa, màu vàng nhạt, vị dễ ăn, đôi khi chua nhẹ giống vị chua của hoa quả lên men.
Thời gian ủ loại phô mai này từ 2 - 18 tháng tùy theo sử dụng loại vi khuẩn (Streptococcus thermophilus, Lactobacillus hay Propionibacterium freudenreichii) để sản xuất Emmental.
Phô mai Emmental khá dẻo, dễ tan nên cũng được dùng để tạo hương vị cho món súp, các món bánh khác như pizza, burger, bánh mì, ravioli (bánh nhân thịt),... hoặc thường đi kèm với giăm bông Prosciutto.
Blue cheese
Blue cheese được làm từ sữa bò, sữa cừu hoặc sữa dê rồi được cấy thêm nấm mốc Penicillium để cho loại phô mai này có màu xanh đặc trưng là xuất hiện những vết đốm (hoặc vân) có màu xám xanh da trời, hoặc mốc màu xanh xanh lá cây, có mùi vị rất đặc biệt.
Loại phô mài này thường được đặt trong môi trường có kiểm soát nhiệt độ tốt như hang động chẳng hạn. Bạn có thể thưởng thức Blue cheese bằng cách bẻ vụn (ăn kèm với hoa quả, crackers và rượu vang), hoặc nấu nóng chảy cho một số món ăn khác.
Brie cheese
Brie cheese được làm từ sữa nguyên kem hoặc sữa ít béo, đúc thành khuôn có đường kính khoảng 20cm sau khi thêm enzyme rennet vào sữa tươi sống và làm nóng đến nhiệt độ 37 độ C. Sau đó, phô mai được lấy ra khỏi khuôn, được làm mặn và cấy thêm vi khuẩn phô mai như Penicillium candidum, Penicillium camemberti hoặc Brevibacterium linens, và đem ủ từ 4 - 5 tuần trong môi trường được kiểm soát.
Phô mai Brie càng ủ lâu thì có mùi vị càng mạnh, trở nên khô và tối màu hơn, thậm chí còn có mùi amoniac gây khó chịu.
Để thưởng thức phô mai này, bạn có thể ngâm nó trong café au lait (loại cà phê sữa pha theo kiểu Pháp) và dùng vào bữa sáng giống như người dân Pháp ở tỉnh Ile-de-France thưởng thức vậy!
Edam cheese
Edam cheese thuộc loại phô mai cứng, có hình dạng khá đặc biệt (là hình cầu hoặc hình trụ tròn), lớp vỏ bên ngoài mỏng (không ăn được) có màu đỏ và phần phô mai bên trong có màu vàng nhạt. Loại phô mai này có hương vị khá dễ chịu, vị vừa phải và thời gian sử dụng lâu.
Phô mai Edam được dùng cho nhiều món ăn cũng như các loại bánh khác nhau: bánh mì, bánh quy,....
Mascarpone cheese
Mascarpone cheese là loại phô mai được làm từ sữa bò, mềm, mịn và có màu trắng ngần. Loại phô mai này được làm đông bằng cách sử dụng thêm một số chất có tính axit (như giấm, nước chanh, axit citric hoặc axit axetic).
Mascarpone rất hay được sử dụng cho loại Tiramisu cũng như một số món ăn khác.
3. Cách sử dụng và bảo quản phô mai
- Nếu bạn mua phô mai với lượng vừa phải và định dùng hết trong 1-2 ngày thì bạn không cần phải cất chúng trong tủ lạnh mà có thể để ở nhiệt độ phòng. Chỉ nên cất phô mai trong ngăn mát của tủ lạnh, không nên mua nhiều và cất trong ngăn đá sẽ làm giảm chất lượng và mùi vị của phô mai.
- Khi cất phô mai, bạn nên gói chúng trong giấy nến - không nên dùng màng bọc thực phẩm để bọc chặt. Phô mai cần được "thở" - việc gói phô mai không quá chặt giúp chúng tiếp tục có được thêm hương vị hấp dẫn hơn. Nếu có thể bạn nên để chúng trong những chiếc hộp đựng thực phẩm kín và cất trong ngăn mát tủ lạnh.
- Loại phô mai càng cứng thì càng có thể giữ được lâu hơn.
- Phô mai xanh (blue cheese) - loại phô mai được rất nhiều người yêu thích khi dùng chung với các món salad - có chứa các vi khuẩn và các vi khuẩn này có thể dễ dàng truyền sang các loại thực phẩm khác nên tốt nhất nếu bạn dùng nó thì nên có một ngăn nhỏ dành riêng cho phô mai xanh trong tủ lạnh.
- Miếng phô mai bạn mua ở cửa hàng trông hoàn toàn bình thường, tuy nhiên nếu để một thời gian mà nó bị mốc phía ngoài thì bạn đừng vội vứt bỏ nó, hãy cắt bỏ một lớp phô mai khoảng 1,5cm và tiếp tục dùng phần bên trong nhé - điều này là hoàn toàn vô hại đối với sức khỏe của bạn.
- Phần phô mai cứng phía bên ngoài cục phô mai có thể được dùng để gia tăng hương vị cho các món hầm và súp sẽ rất ngon.
- Nếu bạn cần bào nhỏ phô mai nhưng cảm thấy thật khó khăn bởi chúng cứ dính vào lưỡi dao, rất đơn giản là bạn chỉ việc bôi một lớp dầu ăn lên lưỡi dao trước khi bào thì phô mai sẽ không còn dính nữa. Ngoài ra bạn nên bào phô mai ngay khi chúng vừa được lấy từ tủ lạnh ra, phô mai lạnh còn hơi cứng sẽ dễ bào hơn.
- Trong một số món ăn có sử dụng phô mai Mozzarella hay Swiss mà bạn không muốn nó kéo sợi khi ăn thì trước khi thêm phô mai vào món ăn bạn hãy cho vài giọt nước cốt chanh hoặc rượu vào món ăn trước cho phô mai nhé!
Xem thêm: Cho trẻ ăn nhiều phô mai có tốt cho sức khỏe không?
