1. Dàn ý phân tích hai khổ cuối bài thơ Bếp Lửa
A. Mở bài giới thiệu tác giả tác phẩm
B. Thân bài
- Khổ 1: những suy ngẫm sâu sắc của nhà thơ của đứa cháu về cuộc đời của bà đó là những văn thơ chan chứa bao nghĩa nặng tình sâu của đứa cháu đối với bà
- Khổ thơ cuối: cháu đã lớn khôn đã được sống trong cuộc đổi mới thật vui thật đẹp giữa ngọn khói trăm tàu niềm vui trăm ngả nhưng cháu vẫn không thể quên bếp lửa đơn sơ ấm áp của bà, để rồi mỗi ngày đều tự hỏi sớm mai này bà có nhóm bếp lên chưa
Câu hỏi mà cũng là lời khẳng định cháu sẽ không bao giờ quên và chẳng thể nào quên được bà và bếp lửa vì đó chính là nguồn cội, là nơi mà tuổi thơ cháu đã được nuôi dưỡng và lớn lên từ đó
C. Kết bài khẳng định giá trị của tác phẩm
2. Phân tích hai khổ cuối bài thơ bếp lửa mẫu 1
Trong cuộc đời ai cũng có cho mình những kỷ niệm của một thời ấu thơ hồn nhiên trong sáng. Những kỷ niệm ấy là những điều thiêng liêng thân thiết nhất. Nó có sức mạnh phi thường nâng đỡ con người xuất hành trình dài và rộng của cuộc đời và Bằng Việt cũng có riêng một kỷ niệm đó chính là những tháng năm sống bên bà cùng bà nhóm lên bếp lửa thân thươn. Không chỉ vậy điều in đậm trong tâm trí của Bằng Việt còn là tình cảm sâu đậm của hai bà cháu qua bài thơ Bếp Lửa đặc biệt là hai khổ thơ cuối.
Bếp Lửa được ông sáng tác năm 1963 khi 19 tuổi và đang du học ở Liên Xô. Bài thơ đã gợi lại những kỉ niệm đầy xúc động về người bà và tình bà cháu đồng thời, thể hiện lòng kính yêu sự trân trọng và biết ơn của người cháu đối với bà, với gia đình quê hương đất nước. Tình cảm và những kỷ niệm của bà được khơi gợi qua hình ảnh bếp lửa, ở nơi đất khách quê người bắt gặp hình ảnh bếp lửa tác giả chợt nhớ về người bà.
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi
Cụm từ biết mấy nắng mưa gợi lên cuộc đời vất vả gian truân của bà lận đận nhưng vẫn sáng lên những phẩm chất thiêng liêng cao quý của người phụ nữ Việt Nam. Điệp từ nhóm bao gồm rất nhiều nghĩa nói lên ý nghĩa cao cả của công việc mà bà vẫn làm mỗi sáng sớm, mỗi chiều. Bà là người nhóm lửa và cũng là người giữ cho ngọn lửa luôn ấm nóng, tỏa sáng trong mỗi gia đình. Từ ấp iu nồng đượm gợi tả công việc nhóm bếp và ngọn lửa luôn được than hồng bởi bàn tay khéo léo cần mẫn của bà. Bà nhóm bếp lửa mỗi sớm mai còn nhóm những cả tình yêu thương, sự san sẻ chung vui tâm tình tuổi nhỏ của người cháu. Đến đây hành động nhóm lửa của bà không chỉ đơn thuần là hành động nhóm bếp thông thường mà cao hơn nó đã thành hình ảnh ẩn dụ, biểu trưng cho ý nghĩa cuộc sống. Qua hành động nhóm lửa bà muốn truyền lại cho người sau hơi ấm của tình yêu sự sẻ chia với mọi người làng xóm xung quanh và cũng chính từ hình ảnh bếp lửa bà đã gợi cả những ký ức tuổi thơ trong lòng của người cháu để cháu luôn nhớ về nó và đó cũng chính là sự khắc ghi tới cội nguồn quê hương đất nước của dân tộc mình từ đó bếp lửa trở nên kỳ lạ thiêng liêng.
Ôi kỳ lạ và thiêng liêng bếp lửa
Từ cảm thán Ôi kết hợp với nghệ thuật đảo ngữ để thể hiện sự ngạc nhiên ngỡ ngàng như phát hiện ra chân lý điều kỳ diệu giữa cuộc đời bình dị. Bếp Lửa và bà chưa hóa thân vào là một luôn rực cháy bất tỉnh thiêng liêng.
Khổ cuối bài thơ là lời của bài chân thành của người cháu khi đã lớn khôn trưởng thành dù cho khoảng cách về không gian thời gian, có xa xôi khói trăm tàu, lửa trăm nhà niềm vui trăm ngả nhưng người cháu vẫn luôn khắc họa trong lòng nỗi nhớ khôn nguôi về bà và bếp lửa nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở
Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa
Sự tương phản giữa quá khứ và hiện tại giữa khói lửa của cuộc sống hiện đại với bếp lửa bình dị đơn sơ của bà đã cho thấy sức sống bất diệt của ngọn lửa mà bà nhóm lên trong mỗi sớm chiều luôn thường trực và sống mãi trong lòng của người cháu. Ngọn lửa ấy đã trở thành kỷ niệm tuổi thơ về bà, một người truyền lửa hoặc truyền sự sống tình yêu thương và niềm tin dai dẳng bất diệt cho thế hệ tiếp nối. Chính vì thế nhớ về bà là nhớ về Bếp lửa , nhớ về cội nguồn dân tộc. Bài thơ khép lại bằng câu hỏi tu từ thể hiện nỗi nhớ khôn nguôi và niềm hoài vọng xa xăm của người cháu luôn đau đáu thiết tha, nhớ tới tuổi thơ, nhớ tới gia đình, nhớ tới quê hương đất nước.
Bài thơ Bếp Lửa của Bằng Việt là một bài thơ dạt dào cảm xúc hình tượng. Bếp Lửa được thể hiện độc đáo của giọng điệu tâm tình thiết tha, nhịp điệu thơ linh hoạt kết hợp với lối trùng điệp khiến cho lời thơ và hình ảnh bếp lửa tràn ra dâng lên mỗi lúc thêm nồng nàn ấm nóng, khiến cho người đọc thấy thấm thía xúc động trước nỗi nhớ nhung da diết kỉ niệm ấu thơ.
3. Phân tích hai khổ cuối bài Bếp lửa mẫu 2
Bằng Việt thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ. Thơ của Bằng Việt cải thiết tha nồng thắm chỉ là một tiếng gà mái nhảy ổ cục tác trong nắng trưa, chỉ là một bếp lửa tròn vườn xương sớm mà sao tha thiết nghĩa tình thế mà sao nắng sâu đến thế. Có khi những điều nhỏ nhoi giản dị nhất lại ẩn chứa tâm tình chứa đựng những điều thiêng liêng đã hiện lên hình ảnh thiết tha chân thành không thể nào quên, cứ thế bếp lửa đã đọc trong lòng ta những dư vị ngọt ngào
Bài thơ đã gợi lại những kỉ niệm đầy xúc động về người bà đồng thời thể hiện lòng kính yêu trân trọng và biết ơn của người cháu với bà với gia đình quê hương đất nước. Tình cảm và những kỷ niệm về bà được khơi gợi từ hình ảnh gần gũi bếp lửa trong biết bao kỷ niệm tuổi thơ Bếp Lửa in dấu đậm sâu trong suy nghĩ của Bằng Việt.
Xuyên suốt cả bài thơ là bao nhiêu kỉ niệm thời thơ ấu quên bà được bà chăm sóc, dạy dỗ, chứng kiến từng sự trưởng thành của cháu như một thước phim quay chậm. Mọi kỷ niệm ùa về trong tâm trí tác giả khiến ông xúc động
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Cảm xúc biết mấy nắng mưa được lặp lại giống ở khổ 1 mở đầu bài thơ Cháu thương bà biết mấy nắng mưa. Có phải đó là lời nhắn mạnh sự tô đậm những nỗi cơ cực của cuộc đời bà cuộc đời người bà gói gọn trong hai chữ lận đận. Bao nhiêu khó khăn vất vả gian nan biết mấy nắng mưa và âm thầm chịu đựng để được lo lắng chăm sóc cho con cháu. Đã mấy chục năm rồi chiến tranh vẫn đi qua gian khổ, nhọc nhằn vẫn chưa vơi bớt. Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm cuộc đời bà cứ gian nan vất vả như vậy tưởng chừng như không bao giờ dứt. Bà là người thức khuya dậy sớm chịu nhiều vất vả nhất trong nhà nhưng bà cũng chính là người nhóm lên trong gia đình ngọn lửa của tình yêu thương
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới xẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Từ nhóm được lặp đi lặp lại nhiều lần trong khổ thơ giống như lời khẳng định bà chính là người nhóm lên trong lòng cháu ngọn lửa của tình yêu thương, sự hi sinh cao cả. Khi nhóm lên lửa bà đã dạy cho cháu tình yêu thương những người ruột thịt. Bên cạnh đó bà cũng nhắc nhở cháu rằng không bao giờ được quên đi những năm tháng nghĩa tình, những năm tháng khó khăn mà hai bà cháu đã từng trải qua. Không chỉ nhóm lên ngọn lửa ấp nồng và cháy sáng mãi trong lòng mọi người, người bà kỳ diệu ấy đã nhóm khơi dậy giáo dục , bù đắp cho người cháu về cả thể xác lẫn tâm hồn với ước mơ lẽ sống tâm tình tuổi nhỏ.
Bài thơ khép lại bằng một dấu câu đặc biệt dấu chấm lửng dấu câu như gợi mở về một bài học đạo lý tha thiết, sống chung thủy, nhân nghĩa, phải có lòng biết ơn, cách đối xử ân tình và gia đình, láng giềng với quê hương nguồn cội. Từ hình ảnh bà cháu bài thơ đang dần tính tình yêu làng quê, yêu tổ quốc và hình tượng bếp lửa tượng trưng cho những kỷ niệm ấm lòng, trở thành niềm tin thiêng liêng kỳ diệu in sâu vào tâm hồn tác giả.
Trên đây là phân tích hai khổ cuối bài thơ Bếp lửa luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi. Chúc các bạn học tốt.
