1. Cảm nhận khổ thơ đầu bài thơ Viếng lăng Bác
Bác Hồ - một vị cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam, người có công giành độc lập, tự do cho Tổ quốc. Bác đã trở thành một nguồn cảm hứng dạt dào cho nền thơ Việt Nam. Một trong số các bài thơ nổi tiếng về Bác có thể kể đến là bài thơ "Viếng lăng Bác" của nhà thơ Viễn Phương. Thơ ông thường hướng về tiếng gọi của Đảng, của Bác về những năm tháng chiến tranh gian khổ của Miền Nam. Bài thơ Viếng lăng bác là những dòng cảm xúc dạt dào của nhà thơ khi đến thăm lăng Bác. Đọc tác phẩm, ta vô cùng ấn tượng với khổ thơ đã thể hiện cảm xúc nghẹn ngào, xúc động của nhà thơ khi ở ngoài lăng:
"Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng"
Bài thơ Viếng lăng Bác được sáng tác vào năm 1976, sau khi đất nước ta giành được độc lập, Viễn Phương từ trong Nam ra Bắc để thăm lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với thể thơ 8 chữ, giọng thơ thành kính, thiết tha pha lẫn đau thương, bài thơ Viếng lăng Bác là bao dòng cảm xúc chân thật của nhà thơ khi đến thăm lăng Người với niềm xúc động, nghẹn ngào, xao xuyến, đau thương, nuối tiếc và những ước nguyện chân thành nhất của tác giả. Đoạn thơ trên năm ở khổ đầu của bài thơ đã diễn tả chân thực cảm xúc của nhà thơ khi ở ngoài lăng.
Vượt qua bao dặm đường dài ra Bắc, nhà thơ Viễn Phương vô cùng xúc động khi đứng trước lăng Người. Câu thơ đầu là một câu thơ mang tính tự sự muốn thông báo cho người đọc một sự việc đang xảy ra với từ ngữ mộc mạc mà giản dị. Đại từ xưng hô "con" gọi "Bác" đã thể hiện sự thành kính của tác giả đối với Bác, tạo sự gần gũi, thân thiết giữa Bác và tác giả. Miền Nam là nơi Bác ra đi mà không bao giờ trở lại, là quê hương, là đất mẹ của Bác nên khi ra đi, Bác vẫn không nguôi ngoai nghĩ về miền Nam, miền Nam luôn ở trong tim Bác. Ở câu thơ đầu, nhà thơ dùng động từ "thăm" nhưng ở nhan đề bài thơ lại dùng từ "viếng" là một biện pháp nói giảm nói tránh để giảm đi sự đau thương, mất mát, tạo ra một tình huống cảm động như nhà thơ là một người con xa quê về thăm cha.
Trong màn sương khói trên quảng trường Ba Đình lịch sử, tác giả bất chợt nhận thấy hàng tre Việt Nam:
"Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng"
Hàng tre xanh Việt nam ẩn hiện sau màn sương gợi cho ta một không khí nhớ về một trang lịch sử hào hùng của dân tộc ta năm xưa: "Thánh Gióng nhổ tre đằng ngà giết giặc Ân". Có phải vì quá xúc động, quá tự hào nên nhà thơ đã phải thốt lên "Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam". Từ "Ôi" đã diễn tả cảm xúc tự hào của nhà thơ khi nhìn thấy hàng tre đã bao năm đi vào trang lịch sử hào hùng của dân tộc, một hình ảnh gần gũi mà oai hùng. Tính từ "xanh xanh", "bát ngát" đã gợi ra một không khí thoáng mát, rộng lớn tràn đầy màu xanh của cây tre. Dừng lại ở hai câu cuối, ta dễ dàng nhận thấy hình ảnh ẩn dụ rất độc đáo được gửi gắm sau hai câu thơ:
"Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng"
Hình ảnh "hàng tre" chính là ẩn dụ cho những người chiến sĩ Việt nam ngày đêm bảo vệ biển đảo quê hương. Còn "bão táp mưa sa đứng thẳng hàng" là ẩn dụ cho ý chí kiên cường, vững vàng của những người lính qua bao thăng trầm của lịch sử vẫn vững vàng đứng bên Người. Hình ảnh "hàng tre" là hình ảnh của những người chiến sĩ hay cũng chính là những người con miền Nam nói riêng và là cả một dân tộc nói chung vẫn ngày ngày đứng bên lăng Người để canh cho Người có một giấc ngủ bình yên sau bao năm tháng làm việc vất vả, bao năm tháng hy sinh vì độc lập tự do, ấm no của dân tộc ngày hôm nay.
2. Cảm nhận khổ thơ thứ hai bài thơ Viếng lăng Bác
"Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân..."
Ở khổ thơ thứ hai, điều khiến người đọc ấn tượng nhất ở đây chính là hình ảnh hai ánh "Mặt trời" độc đáo, hết sức sáng tạo. "Mặt trời" ở câu thơ "Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng" là mặt trời của thiên nhiên, ngày ngày vẫn tỏa sáng soi bóng vạn vật, soi mình trên lăng Bác. Còn "Mặt trời trong lăng" là ẩn dụ chỉ Bác Hồ. Bác là mặt trời cách mạng xua tan màn đêm trường nô lệ tăm tối và là sự tỏa ánh sáng của sự tự do, ấm no của mặt trời đến cho đất nước. Để ca ngợi công đức, sự nghiệp cao cả, vĩ đại của Bác Hồ thì không hình ảnh nào có thể so sánh hay bằng hình ảnh của mặt trời. Trong bài thơ "Sáng tháng 5" của Tố Hữu cũng sử dụng hình ảnh mặt trời để ca ngợi Bác: "Người rực rỡ như mặt trời cách mạng". Mặt trời là hình ảnh thiêng liêng lại gần gũi với con người, là một điều không thể thiếu trong sự sống của con người và là vũ trụ rộng lớn bao la trường tồn vĩnh hằng với thời gian. Bác đã hóa thân vào hồn thiêng sông núi, sống mãi với con dân chúng ta.
Nếu như quy luật của thiên nhiên là "Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng" thì cảm xúc của con người lại là "Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ". Ngày lại ngày có biết bao người con từ khắp mọi miền tổ quốc, từ biên cương hải đảo xa xôi về đây thăm Người với một tấm lòng thành kính biết ơn vô bờ bến. Và niềm xúc động, nhớ thương đối với Bác đã "kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân". Đi trong niềm xúc động thiêng liêng, dòng người như kết thành tràng hoa, thành chuỗi dài không bao giờ dứt. Phải chăng, mỗi con người trong vòng hoa ấy chính là một bông hoa ngát hương dâng lên Người? "Bảy mươi chín mùa xuân" chính là hình ảnh ẩn dụ chỉ tuổi xuân của Bác. Đó là bảy mươi chín mùa xuân đẹp nhất của dân tộc, là kết tinh cao đẹp nhất của sự hi sinh cho đất nước, là bảy mươi chín xuân xanh Người đã luôn đau đáu vì một dân tộc tự do, thái bình. Tất cả sự ngợi ca, trân trọng, biết ơn dâng trào trong thơ Viễn Phương. Động tư "dâng" còn thể hiện sự trang trọng và thành kính thiêng liêng. Cảm xúc của nhà thơ được cộng hưởng cùng tình cảm của triệu triệu người dân Việt Nam khiến mạch thơ như dòng suối tuôn chảy, lai láng không ngừng.
Như vậy, hai đoạn thơ trên nói riêng và cả bài thơ nói chung đã góp vào kho tàng văn học về Bác những dòng thơ dạt dào cảm xúc chân thực nhất. Với thể thơ 8 chữ, giọng thơ thành kính, thiết tha cùng với những hình ảnh ẩn dụ đẹp, độc đáo cùng ngôn từ mộc mạc, giản dị, hai khổ thơ chính là những vần thơ dạt dào cảm xúc chân thực nhất của nhà thơ khi đứng trước lăng Bác. Gấp trang sách lại nhưng những dòng thơ dạt dào nỗi thương nhớ, da diết của nhà thơ vẫn in sâu trong tâm trí người đọc. Đó là những cảm xúc vô cùng chân thực, mộc mạc của nhà thơ cũng như của những người con miền Nam về thăm lăng Bác. Vì vậy mà "Viếng lăng Bác" sẽ mãi là một nén hương thơm thành kính dâng lên Người.
Như vậy trên đây là toàn bộ nội dung về Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương hay nhất do Công ty Luật Minh Khuê biên soạn và muốn gửi đến quý khách mang tính chất tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc. Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
