Phân tích bài thơ Chiều hôm nhớ nhà của bà huyện Thanh Quan hay nhất

1. Top 3 mẫu phân tích bài thơ Chiều hôm nhớ nhà của bà huyện Thanh Quan hay nhất

Phân tích bài thơ Chiều hôm nhớ nhà của bà huyện Thanh Quan - Mẫu số 1

Bà Huyện Thanh Quan là một trong những nữ sĩ tiêu biểu của văn học Việt Nam nửa đầu thế kỷ XIX. Thơ bà mang phong vị cổ điển, nghiêm trang, giàu chất hoài cổ và thường thấm đẫm nỗi buồn sâu lắng. Trong số các tác phẩm của bà, Chiều hôm nhớ nhà là bài thơ đặc sắc, thể hiện rõ tâm trạng cô đơn, nỗi nhớ quê hương da diết của người phụ nữ xa quê thông qua nghệ thuật tả cảnh ngụ tình tinh tế trong khuôn khổ thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật Nôm.

Hai câu đề của bài thơ mở ra bối cảnh thời gian và không gian đặc trưng: buổi chiều hôm. Đây là khoảnh khắc giao thời giữa ngày và đêm, thường gợi cảm giác tàn phai, lặng lẽ trong tâm thức văn học cổ. Cảnh chiều hôm không chỉ là bối cảnh tự nhiên mà còn là điểm tựa để khơi dậy nỗi buồn trong lòng người xa xứ. Ngay từ những câu thơ đầu, người đọc đã cảm nhận được tâm thế trầm lắng, bâng khuâng của nhân vật trữ tình – một người lữ khách đang mang nặng nỗi nhớ nhà.

Sang hai câu thực, bức tranh thiên nhiên chiều tà được triển khai cụ thể hơn bằng nghệ thuật tả cảnh ngụ tình kết hợp với phép đối chặt chẽ. Những hình ảnh mây, liễu, gió, sương được đặt song song, đối xứng nhau vừa tạo nên sự cân đối về hình thức, vừa gợi ra không gian mênh mông, hiu hắt. Mây gợi độ cao xa, liễu gợi sự chia lìa; gió cuốn tạo cảm giác chuyển động lạnh lẽo, còn sương sa làm cho cảnh vật thêm tĩnh lặng và u buồn. Cảnh thiên nhiên không chỉ mang vẻ đẹp cổ điển mà còn như mang theo tâm trạng của con người, phản chiếu nỗi buồn, sự cô đơn của người xa quê.

Hai câu luận là điểm nhấn quan trọng trong việc khắc họa tâm trạng của nhân vật trữ tình. Hình ảnh chim bay mỏi và khách bước dồn tạo nên sự đồng điệu giữa thiên nhiên và con người. Chim mỏi vì đường xa cũng như người khách mệt mỏi vì hành trình dài và nỗi nhớ không nguôi. Việc sử dụng từ ngữ “lữ thứ” cho thấy cảm giác bơ vơ, tạm bợ của con người nơi đất khách. Đặc biệt, hình ảnh ước lệ Chương Đài – biểu tượng của quê nhà – được đặt trong thế đối lập với thân phận lữ khách càng làm nổi bật khoảng cách không gian và tinh thần. Nỗi nhớ nhà vì thế không chỉ là nỗi nhớ một địa điểm cụ thể mà còn là cảm giác lạc lõng, cô đơn của con người trước cuộc đời.

Hai câu kết khép lại bài thơ bằng sự dồn nén cảm xúc. Trước không gian rộng lớn, vắng lặng của trời đất, nhân vật trữ tình như không tìm được một điểm tựa tinh thần để giãi bày nỗi lòng. Nỗi nhớ nhà trở nên sâu lắng, âm thầm nhưng day dứt, để lại dư âm buồn man mác trong lòng người đọc. Sự im lặng của cảnh vật càng làm nổi bật nỗi cô đơn của con người, khiến cảm xúc của bài thơ lắng xuống trong trầm mặc.

Có thể khẳng định rằng Chiều hôm nhớ nhà là một bài thơ tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Bà Huyện Thanh Quan. Tác phẩm thành công trong việc kết hợp chặt chẽ giữa hình thức Đường luật nghiêm ngặt với ngôn ngữ Nôm giản dị, giàu sức gợi. Qua bức tranh thiên nhiên chiều tà, nhà thơ đã gửi gắm nỗi nhớ quê hương tha thiết cùng cảm giác cô đơn sâu sắc của con người trước thời gian và không gian rộng lớn, góp phần làm nên giá trị bền vững của bài thơ trong nền văn học dân tộc.

Phân tích bài thơ Chiều hôm nhớ nhà của bà huyện Thanh Quan - Mẫu số 2

Bài thơ "Chiều hôm nhớ nhà" của Bà Huyện Thanh Quan là một tác phẩm nổi tiếng trong nền thơ Nôm Việt Nam thế kỷ XIX. Bài thơ này thể hiện nỗi buồn, lòng nhớ nhà của những người xa xứ, một chủ đề phổ biến trong văn hóa Việt. Bà Huyện Thanh Quan mở đầu bài thơ bằng cảnh chiều tà buông trên quê hương, một thời khắc chuyển giao giữa ngày và đêm. Tận dụng vẻ đẹp của cảnh hoàng hôn để tạo nên bức tranh đẹp và u buồn, hòa mình vào không khí dễ thương của làng quê. Người làm thơ biểu lộ sự đau khổ và nhớ nhà qua việc nhắc nhở về hương sắc của làng quê, làm đẩy lực người đọc cảm nhận được tình cảm sâu sắc với quê hương. Bài thơ không chỉ là bức tranh về cảnh đẹp của chiều hôm, mà còn là biểu tượng cho tâm hồn những người xa xứ, những kẻ lưu lạc, những người mang theo nỗi nhớ về quê hương trong lòng.

 "Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn,

Tiếng ốc xa đưa vẳng trống đồn.

Gác mái, ngư ông về viễn phố,

Gõ sừng, mục tử lại cô thôn.

Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi,

Dặm liễu sương sa khách bước dồn.

Kẻ chốn Chương Đài, người lữ thứ,

Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn?".

Câu thơ mở đầu với hình ảnh ánh hoàng hôn trên bức tranh của một buổi chiều viễn xứ. Tác giả sử dụng hai chữ "bảng lảng" để mô tả ánh sáng của hoàng hôn, tạo nên một bức tranh tinh tế và độc đáo. Từ "bảng lảng" có ý chỉ sự mơ hồ, không rõ ràng, tạo ra một hiệu ứng ánh sáng lờ mờ. Trong bức tranh của tác giả, ánh hoàng hôn bao phủ cả không gian gần xa, làm cho mọi thứ trở nên mơ hồ và mịn màng. Điều này không chỉ tạo nên một bối cảnh đẹp mắt mà còn làm nổi bật sự huyền bí và thấm đẫm cảm xúc của buổi chiều.

Hình ảnh ánh hoàng hôn "bảng lảng" cũng mang theo sự biến đổi của thời gian, từ ánh sáng chói lọi của ban ngày sang sự bí ẩn và nhẹ nhàng của buổi hoàng hôn. Đây có thể là biểu tượng cho sự chuyển giao giữa ngày và đêm, tạo ra một không khí buồn bã và thư thái đồng thời. Từ ngữ tinh tế này giúp độc giả hình dung một cách sống động về không khí và cảm xúc của buổi chiều, nâng cao giá trị nghệ thuật của bức tranh mà tác giả muốn truyền đạt.

"Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn".

Chữ "bảng lảng" trong bài thơ là một nhãn tự đặc sắc, như là ánh mắt sáng lạc của bức tranh thi ca. Nguyễn Du đã khéo léo lựa chọn từ ngôn ngữ để tạo nên một hình ảnh tươi đẹp, sống động về hoàng hôn. Chữ "bảng lảng" không chỉ là một mô tả đơn thuần, mà còn là cầu nối giữa văn hóa và nghệ thuật, làm tăng thêm giá trị nghệ thuật cho bài thơ.

"Trời tây bảng lảng bóng vàng" (Truyện Kiều)

Thông qua một vần thơ, một câu thơ, một chữ, Bà Huyện Thanh Quan đã khéo léo diễn đạt không khí của khoảnh khắc hoàng hôn một cách tinh tế và điêu luyện. Trong bức tranh thơ, ánh hoàng hôn không chỉ là sự chuyển động của ánh sáng khiến cho không gian trở nên mơ hồ và đẹp đẽ, mà còn là nguồn gốc của một nỗi buồn lê thê, một cảm xúc sâu sắc trong lòng người đi xa. Tác giả chọn từ "bảng lảng" để mô tả ánh hoàng hôn, tạo ra hình ảnh mềm mại và mơ mộng, giúp độc giả cảm nhận được sự dịu dàng của khoảnh khắc đó.

Ngoài ra, sự chuyển động của thời gian và không gian cũng được thể hiện qua tiếng ốc và tiếng trống đồn. Tiếng ốc "xa đưa vẳng" như là giọng hát của khoảnh khắc, một âm thanh buồn bã và xa vời, tăng cường thêm vào cảm xúc của người đọc. Tiếng trống đồn trên chòi cao càng làm cho không gian trở nên lớn lên, khiến nỗi buồn của lữ khách trở nên sâu sắc hơn. Bà Huyện Thanh Quan đã tận dụng ngôn từ và âm thanh một cách khéo léo, để lại ấn tượng sâu sắc về cảm xúc và vẻ đẹp của hoàng hôn trong lòng người đọc.

"Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn,

Tiếng ốc xa đưa vẳng trống đồn "

Phần thực và phần luận của bài thơ này tạo nên một tác phẩm vô cùng phong phú và sâu sắc, mô tả một thế giới đầy hương vị văn hóa và tình cảm. Các thi liệu được chọn lựa với sự tinh tế, giúp bức tranh thơ trở nên sống động và giàu cảm xúc. Ngư ông, mục tử, lữ khách là những nhân vật quen thuộc nhưng vẫn được tác giả xử lí một cách độc đáo, làm nổi bật những khía cạnh tâm lý và con người đặc biệt của họ. Các đối tượng này không chỉ là cá nhân mà còn là biểu tượng cho những giá trị văn hóa, tâm hồn, và cuộc sống của người Việt Nam.

Cảnh vật trong bài thơ không chỉ là hình ảnh mà còn là nguồn cảm hứng sâu sắc. Ngàn mai, gió, sương, "chim bay mỏi" tất cả đều được sử dụng một cách tinh tế, không chỉ làm giàu hình ảnh mà còn tạo nên một không khí ước lệ, mơ mộng. Các từ ngữ như ngư, tiều, phong, sương, mai, liễu, cánh chim chiều... đều là những từ ngữ thường thấy trong thi pháp cổ, nhưng tác giả đã sáng tạo vô cùng tinh tế, tạo ra một bức tranh thơ mới mẻ, đầy sức sống. Tính cách sáng tạo của tác giả thể hiện qua việc chọn từ, tạo hình ảnh, và đối câu, đối từ, đối thanh. Mỗi chi tiết trong bài thơ đều được chăm chút kỹ lưỡng, từ việc chọn từ ngữ đến cách sắp xếp cấu trúc câu. Tất cả đều hòa quyện để tạo nên một hồn thơ tài hoa, một ngòi bút trang nhã.

Qua bức tranh thơ, cảnh vật không chỉ là nền nã cho câu chuyện mà còn trở nên gần gũi, thân thuộc với mọi con người Việt Nam. Hồn người Việt, bản sắc dân tộc được tái hiện qua cảnh vật, tạo nên một tác phẩm văn hóa đậm đà và lôi cuốn.

Cuối cùng, chiều tà với hình ảnh ngư ông cùng con thuyền nhẹ trôi về viễn phố đã mở ra một khía cạnh nhàn hạ, thoải mái của ngư ông, người sống ở miền quê và đã thoát khỏi vòng xoay của danh lợi. Động từ "gác mái" không chỉ là một hành động đơn thuần mà còn là biểu tượng cho sự nhàn hạ, sự tự do mà ngư ông đang trải qua.

"Gác mái, ngư ông về viễn phố".

Lũ trẻ, như những đóa hoa cỏ mơn mởn, thể hiện sự tươi trẻ và hồn nhiên. Việc họ "gõ sừng" của mục đồng là biểu tượng cho sự vui đùa và yêu đời trong cuộc sống thôn quê. Hình ảnh này làm nổi bật tinh thần lạc quan, hạnh phúc, và sự gắn bó mạnh mẽ với quê hương, nơi mà mỗi hành động đều chứa đựng niềm vui và ý nghĩa sâu sắc.

Câu thơ này chính là một góc nhìn đẹp và ý nghĩa về cuộc sống nông thôn, với sự giản dị, tình tự, và hạnh phúc tại "cô thôn". Nó là lời tri ân, gửi gắm tình yêu thương đặc biệt của tác giả đối với quê hương và những giá trị truyền thống

"Gõ sừng mục tử lại cô thôn".
 

Bức tranh về con người trong bài thơ là những nét vẽ đặc sắc, tuyệt đẹp, mang đến cho độc giả một trải nghiệm tinh tế về cuộc sống thôn dã đồng thời thể hiện sự thân thuộc và đáng yêu của những hình ảnh được mô tả. Hai câu luận tiếp theo tạo nên một khung cảnh hình ảnh đầy cảm xúc về cái lạnh lẽo, cô liêu của người lữ khách trên đường xa. Mô tả về trời sắp tối, những mái xào xạc trong "gió cuốn", gió ngày càng mạnh, và cánh chim mỏi bay vội về rừng để tìm tổ, tất cả đều là những chi tiết tinh tế, tạo nên không khí u ám, lạnh buốt. Sương mù dày đặc, liễu cong khói bao phủ cả con đường, tăng cường cảm giác cô đơn và mệt mỏi.

Hình ảnh "chim bay mỏi" và "khách bước dồn" là những nét vẽ đôi đặc biệt, nó không chỉ mô tả về sự mệt mỏi, cô đơn của người lữ khách mà còn làm tăng thêm sự u buồn, hối hả trong bức tranh. Bức tranh này không chỉ là một miêu tả cảnh vật, mà còn là một bức tranh tâm lý, thể hiện những tình cảm sâu sắc của con người trước những khó khăn, trên con đường dài nghìn dặm xa xôi. Câu thơ "bước dồn" tìm nơi nghỉ trọ là hình ảnh tuyệt vời, nhấn mạnh sự bất an, hoang mang của người lữ khách giữa dòng đời hối hả và bất lực. Đảo ngữ được sử dụng một cách tinh tế, làm nổi bật sự bao la và xa xôi của nẻo đường, tạo nên một ấn tượng mạnh mẽ về sự vô tận và khó khăn của cuộc hành trình.

"Ngàn mai, gió cuốn chim bay mỏi,

Dặm liễu, sương sa khách bước dồn".

Qua những câu thơ, Bà Huyện Thanh Quan tái hiện hình ảnh của chiều hôm, nơi mà bóng hoàng hôn đọng lại trên cảnh quan và tâm hồn. Việc sử dụng từ ngữ mô tả và hình ảnh của cảnh hoàng hôn giúp tác giả truyền đạt một cảm xúc đặc biệt, nỗi nhớ nhà và tình cảm bồi hồi.

Câu kết hợp hai vế tiểu đối "Kẻ chốn / Chương Đài người lữ thứ" là sự tận dụng điển tích của "Chương Đài" trong văn hóa để tạo nên một khung cảnh lãng mạn và đầy ý nghĩa. "Chương Đài" ở đây không chỉ là điểm phân ly mà còn là biểu tượng cho tình yêu và gặp gỡ. Tình cảm "lữ thứ" gợi lên hình ảnh của người đi xa, cảm giác lạc lõng giữa nơi xa xôi. Câu hỏi cuối cùng "Hàn ôn làm chi lữ thứ?" thể hiện sự thắc mắc và tâm sự của người lữ thứ. "Hàn ôn" có thể hiểu là niềm nhớ nhà và nỗi buồn cô đơn trong những cảnh trời xa xôi. Sự đặt câu hỏi tạo nên một bức tranh của tâm trạng và nỗi nhớ thương chôn sâu trong lòng người lữ thứ, thể hiện sự tận thức về sự xa cách và lẻ loi.

"Kẻ chốn Chương Đài, người lữ thứ,

Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn?"

"Chiều hôm nhớ nhà" và "Qua Đèo Ngang" là hai tác phẩm thơ thất ngôn bát cú của Bà Huyện Thanh Quan, những bức tranh tinh tế và đầy nghệ thuật mà bà sáng tác trong thời kỳ nữ sĩ trên đường thiên lí vào kinh đô Huế, khi nhận chức nữ quan trong triều Nguyễn. Những bài thơ này có thể xem như những bút kí tuyệt vời, độc đáo với sự tư duy sâu sắc và khả năng diễn đạt tinh tế của bà. Nghệ thuật thơ của Bà Huyện Thanh Quan thường mang đậm nét buồn, hoài cổ, và thương nhớ, đặc biệt là khi bà đề cập đến hoàng hôn. Lời thơ của bà được xây dựng với sự trang nhã, sử dụng nhiều từ ngữ Hán Việt như "bảng lảng", "hoàng hôn", "ngư ông", "viễn phố", tạo nên một phong cách trang trọng, cổ điển và nhạc điệu trầm bổng, lôi cuốn người đọc vào thế giới tưởng tượng của bà.

"Chiều hôm nhớ nhà" là một tác phẩm nghệ thuật tinh tế, chứa đựng tình cảm thương nhớ và bâng khuâng. Bài thơ này là như một bức tranh sống động về không gian quê hương, với những hình ảnh đẹp nhưng buồn bã về ngôi nhà cũ, con đường quen thuộc và những kỷ niệm hạnh phúc. Bà Huyện Thanh Quan biểu đạt tâm trạng như một bức tranh với những chi tiết tinh tế, sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh để làm đậm chất lãng mạn và thơ mộng của bức tranh này. "Qua Đèo Ngang" là một tác phẩm khác của Bà Huyện Thanh Quan, tiếp tục mang đến cho độc giả những cảm xúc sâu sắc và đằm thắm. Bài thơ này tả cảnh đi qua Đèo Ngang, nơi có thể được hiểu như là một biểu tượng cho cuộc hành trình của cuộc đời. Bà sử dụng những hình ảnh của cảnh đẹp thiên nhiên để thể hiện sự huyền bí và đầy bí ẩn của đèo núi, kết hợp với cảm xúc của người đi ngang qua nơi này, tạo nên một bức tranh tâm lý phong phú.

Phân tích bài thơ Chiều hôm nhớ nhà của bà huyện Thanh Quan - Mẫu số 3

Bà Huyện Thanh Quan là nữ sĩ tiêu biểu của thơ Nôm Đường luật thế kỷ XIX. Thơ bà thường mang âm hưởng trầm buồn, hoài cổ, phản ánh tâm trạng cô đơn của con người trước cảnh đời và thời cuộc. Chiều hôm nhớ nhà là một trong những bài thơ tiêu biểu, thể hiện sâu sắc nỗi nhớ quê hương của người phụ nữ xa xứ thông qua bức tranh thiên nhiên chiều tà giàu sức gợi.

Mở đầu bài thơ là khung cảnh chiều hôm – thời khắc giao hòa giữa ngày và đêm. Trong cảm thức văn học cổ, buổi chiều thường gợi nỗi buồn và sự chia lìa. Không gian chiều tà được gợi lên nhẹ nhàng nhưng đủ để đặt nền cho tâm trạng bâng khuâng, xao xuyến của người lữ khách xa nhà. Cảnh vật ở đây không chỉ mang giá trị tả thực mà còn là điểm tựa để khơi dậy cảm xúc nhớ nhà đang âm thầm lan tỏa.

Hai câu thực tiếp tục khắc họa bức tranh thiên nhiên bằng nghệ thuật tả cảnh ngụ tình kết hợp với phép đối chặt chẽ. Những hình ảnh mây, liễu, gió, sương được sắp xếp cân xứng, tạo nên không gian rộng lớn, hiu hắt. Mây gợi sự xa vời, liễu gợi chia ly; gió cuốn và sương sa làm tăng cảm giác lạnh lẽo, vắng lặng. Qua cảnh vật, nỗi buồn và sự cô đơn của người xa quê được bộc lộ một cách kín đáo nhưng thấm thía.

Đến hai câu luận, tâm trạng của nhân vật trữ tình hiện lên rõ nét hơn. Hình ảnh chim bay mỏi và khách bước dồn cho thấy sự đồng cảm giữa con người và thiên nhiên. Cả chim lẫn người đều mang dáng vẻ mệt mỏi, chán chường trên hành trình xa cách. Việc tác giả tự nhận mình là “lữ thứ” càng nhấn mạnh cảm giác bơ vơ, tạm bợ nơi đất khách. Hình ảnh ước lệ Chương Đài gợi quê nhà thân thuộc, đối lập với thực tại xa xứ, làm cho nỗi nhớ nhà thêm sâu sắc.

Hai câu kết khép lại bài thơ trong không khí trầm lắng. Trước không gian bao la, vắng vẻ của trời đất, nhân vật trữ tình càng cảm nhận rõ sự cô đơn của mình. Nỗi nhớ nhà không thể giãi bày, chỉ còn lắng lại trong tâm hồn, để lại dư âm buồn man mác, kéo dài sau khi bài thơ kết thúc.

Tóm lại, Chiều hôm nhớ nhà là bài thơ giàu giá trị nội dung và nghệ thuật. Bằng thể thơ Đường luật chặt chẽ, ngôn ngữ Nôm giản dị và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình tinh tế, Bà Huyện Thanh Quan đã thể hiện thành công nỗi nhớ quê hương da diết và tâm trạng cô đơn của con người trước không gian, thời gian rộng lớn. Bài thơ để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc bởi vẻ đẹp trầm buồn và ý nghĩa nhân văn bền vững.

2. Dàn ý phân tích bài thơ Chiều hôm nhớ nhà của bà huyện Thanh Quan

a. Mở bài

• Giới thiệu khái quát về Bà Huyện Thanh Quan – nữ sĩ tiêu biểu của thơ Nôm Đường luật thế kỷ XIX, với phong cách nghiêm trang, hoài cổ, giàu chất trữ tình.
• Giới thiệu bài thơ Chiều hôm nhớ nhà là một trong những tác phẩm tiêu biểu, thể hiện sâu sắc nỗi nhớ quê hương và cảm giác cô đơn của người lữ khách xa nhà.
• Nêu định hướng phân tích: làm rõ bức tranh chiều tà, tâm trạng nhớ nhà và giá trị nghệ thuật đặc sắc của bài thơ trong khuôn khổ thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật Nôm.

b. Thân bài

Phân tích hai câu đề

• Hai câu mở đầu gợi lên khung cảnh chiều hôm – thời khắc giao thời giữa ngày và đêm, vốn dễ khơi dậy nỗi buồn trong tâm thức cổ điển.
• Không gian và thời gian được đặt trong sắc thái trầm lắng, mở ra tâm thế của người xa quê, chuẩn bị cho dòng cảm xúc nhớ nhà xuyên suốt bài thơ.

Phân tích hai câu thực

• Bức tranh thiên nhiên chiều tà được khắc họa bằng nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, kết hợp với phép đối chặt chẽ.
• Các hình ảnh mây, liễu, gió, sương vừa tạo nên không gian mênh mông, hiu hắt, vừa gợi cảm giác chia lìa, cách trở.
• Cảnh vật không chỉ được miêu tả khách quan mà còn là sự phản chiếu nỗi buồn, nỗi cô đơn đang dâng lên trong lòng người lữ khách.

Phân tích hai câu luận

• Hình ảnh chim bay mỏi và khách bước dồn thể hiện sự đồng điệu giữa thiên nhiên và con người, làm nổi bật trạng thái mệt mỏi, chán chường của người xa xứ.
• Việc sử dụng ước lệ Chương Đài đối lập với thân phận lữ thứ khắc sâu cảm giác xa quê, lạc lõng.
• Nỗi nhớ nhà không chỉ là nhớ không gian địa lý cụ thể mà còn là nỗi cô đơn tinh thần, gắn với tâm lý hoài cổ và ý thức về sự suy tàn của thời cuộc.

Phân tích hai câu kết

• Hai câu cuối dồn nén và khép lại toàn bộ cảm xúc của bài thơ.
• Trước không gian bao la, vắng lặng của trời đất, nhân vật trữ tình càng cảm nhận rõ sự trống trải, không có người chia sẻ nỗi lòng.
• Nỗi nhớ nhà trở nên sâu lắng, âm thầm nhưng day dứt, để lại dư âm buồn trong lòng người đọc.

c. Kết bài

• Khẳng định Chiều hôm nhớ nhà là bài thơ tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Bà Huyện Thanh Quan: nghiêm trang trong hình thức, sâu lắng trong cảm xúc.
• Nêu bật giá trị nội dung: bài thơ thể hiện nỗi nhớ quê hương tha thiết và cảm giác cô đơn của con người trước không gian và thời gian rộng lớn.
• Đánh giá giá trị nghệ thuật: sự kết hợp hài hòa giữa thể thơ Đường luật chặt chẽ với ngôn ngữ Nôm giản dị, nghệ thuật tả cảnh ngụ tình tinh tế, góp phần làm nên sức sống lâu bền của tác phẩm trong văn học dân tộc.