Trong những nhà soạn kịch tài năng của nền kịch nói Việt Nam, ta không thể không nhắc tới nhà soạn kịch Lưu Quang Vũ. Các tác phẩm kịch của ông vô cùng đặc sắc. Một trong số đó phải kể tới tác phẩm Hồn Trương Ba Da Hàng Thịt. Qua tác phẩm bi kịch của hồn Trương Ba được thể hiện rõ nét.
1. Dàn ý phân tích bi kịch của hồn Trương Ba
A. Mở bài
Giới thiệu tác giả tác phẩm
B. Thân bài
- Khái quát về tác phẩm: giới thiệu hoàn cảnh ra đời xuất xứ của tác phẩm và tóm tắt cốt truyện
- Phân tích tấn bi kịch của nhân vật Hồn Trương Ba
+ Trương Ba có số phận bi kịch, đáng thương chịu cái chết oan uổng cho sự tắc trách của các quan trời mà không được là chính mình khi phải nương nhờ thân xác của anh hàng thịt
+ Tha hóa về nhân cách: trước kia chưa Ba là một người chăm chỉ, khéo léo, chăm sóc, yêu thương vợ con, là người cha mẫu mực bây giờ từ khi sống trong thể xác của anh hàng thịt trở nên thô lỗ, phàm phu
+ Bi kịch không được người thân nhận khi sống trong thân xác của người khác ông khiến vợ con hoảng sợ và từ chối nhận.
C. kết bài
Nêu khái quát giá trị nghệ thuật và thành công của tác giả
2. Phân tích bi kịch của hồn Trương Ba
Lưu Quang Vũ là một hiện tượng đặc biệt của sân khấu kịch Việt Nam trong những năm 80 của thế kỉ XX. Ông được coi là nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại. Những tác phẩm của ông toát lên một ý vị triết lý nhân sinh về đời người, kiếp người. Một trong những tác phẩm tiêu biểu của ông đó chính là Hồn Trương Ba Da Hàng Thịt. Tác phẩm đã diễn tả sâu sắc bi kịch của nhân vật Hồn Trương Ba, qua đó gửi gắm nhiều tâm tư của tác giả.
Kịch là một thể loại văn học đặc sắc trong văn học Việt Nam. Điểm nổi bật trong đoạn kịch Hồn Trương Ba Da Hàng Thịt đó chính là bi kịch của Trương Ba. Chuỗi bi kịch mở đầu ở cái chết oan uổng của Trương Ba do sự tắc trách của quan trời đã làm cho ông chết nhầm. Sau đó để sửa sai và muốn trả công bằng cho Trương Ba bằng cách cho Trương Ba sống lại nhưng không phải sống hoàn toàn mà là hồn được tiếp tục được sống trong thân xác của một kẻ khác đó là anh hàng thịt. Sự thay đổi đột ngột này đã đẩy Trương Ba vào chuỗi bi kịch đầy đau khổ, dằn vặt. Theo quan niệm nhân sinh thì con người vốn là tổng thể sự thống nhất giữa linh hồn và thể xác. Thế nhưng Trương Ba lại được sống mà không được làm chính mình trọn vẹn.
Chính vì sống nương nhờ vào kẻ khác nên Trương Ba không còn được là chính mình như ngày trước. Ông đã rơi vào bi kịch bị tha hóa về nhân cách. Trước kia Trương Ba là ông lão làm vườn, chăm chỉ, khéo léo, luôn quan tâm vợ con và chăm lo cho các cháu, hòa thuận giúp đỡ xóm làng. Trong mắt những người thân yêu, ông là người chồng, người cha mẫu mực. Còn hiện tại khi sống trong thân xác của anh hàng thịt ông trở lên thô lỗ, phàm phu. Có đôi lúc linh hồn trong sạch ấy phải thỏa hiệp với những đòi hỏi của thể xác và đáng sợ hơn còn bị nhiễm độc bởi xác thịt tầm thường và chinhs Trương Ba cũng nhận ra được sự thay đổi của chính mình mặc dù ông đã cố gắng phủ nhận.
Không những dằn bởi nhân cách dần biến mất Trương Ba còn phải đối mặt với bi kịch không được làm chính mình và không được gia đình thừa nhận. Trương Ba trở về trong thân xác của một người đàn ông xa lạ, vợ con ông vô cùng đau khổ và tỏ ra chán ghét, xua đuổi và chỉ có người con dâu là người cảm nhận và thông cảm cho ông. Không ai chia sẻ không ai thấu hiểu cho bi kịch cuộc đời ông. Hồn Trương Ba trong xác anh hàng thì còn vô tình gây nên những xáo trộn bất an trong gia đình và khiến những người thân đau khổ theo.
Tuy nhiên khi rơi vào tấm bi kịch ấy Trương Ba không dễ dàng cam chịu, buông xuôi mà luôn có khát vọng vô cùng mãnh liệt. Khát vọng được thoát ra hoàn cảnh phải sống nhờ thân xác anh Hàng Thịt. Trương Ba đã ý thức được tình cảnh trớ trêu khi sống bên trong một đằng bên ngoài một nẻo. Ông thấm thía nỗi đau khi bản thân dần có xu hướng tha hóa, gia đình đau khổ không thể chấp nhận sự lệch lạc giữa hồn và xác.
Khát vọng sống được làm chính mình của Trương Ba ngày càng rực cháy. Ông muốn mình làm một thể toàn vẹn, không muốn sống cuộc sống như bây giờ. Ông khát vọng sống nhưng là một cuộc sống có ý nghĩa, không trộn lẫn sự dung tục, tầm thường. Khát vọng của ông được thể hiện rõ nét qua cuộc tranh cãi giữa linh hồn và thể xác.
Không muốn tiếp tục sống cuộc sống đương nhiều và bị chi phối bởi người khác Trương Ba dằn vặt và đi đến quyết định chống lại bằng cách tách ra khỏi xác thịt. Ông đã trả lại sang cho anh hàng thịt và lựa chọn cái chết thực sự để linh hồn được trong sạch, hóa thân và sự thiện lương. cái chết chính là chi tiết đắt giá bộc lộ khát vọng sống tốt đẹp của Trương Ba.
khi nhắc đến bi kịch cuộc đời, chúng ta bắt gặp rất nhiều những cuộc đời có nhiều bi kịch khác nhau ở trong các tác phẩm văn học Việt Nam. Tiêu biểu đó là bi kịch của Chí Phèo. Chí Phèo là bi kịch bị lưu manh, tha hóa, bị tha hóa về nhân hình lẫn nhân tính. Nhà tù thực dân có một sức tàn phá ghê gớm đối với con người đã biến một anh nông dân lương thiện, trở thành một con quỷ dữ của Làng Vũ Đại. Về tính cách Chí Phèo đã thay đổi hoàn toàn, chỉ biết uống rượu ăn thịt chó và triền miên trong những cơn say. Làm tất cả những việc người ta sai hắn làm, Hắn đã làm đổ máu và nước mắt của biết bao nhiêu người, phá nát bao cảnh yên vui, làm tan vỡ bao nhiêu hạnh phúc và khi hắn nhận ra sự thiện lương thì cũng là lúc người ta từ chối quyền làm người của hắn. Mơ ước hoàn lương và bi kịch từ chối quyền làm người khi Thị Nở và bát cháo hành là tình cảm nhân đạo và Nam Cao đã dành cho nhân vật Chí Phèo của mình.
Cả hai nhân vật Trương Ba và Chí Phèo đều phải chịu những bi kịch đau đớn do giai cấp thống trị gây nên. Cái tha hóa và bi kịch bị xã hội người thân chối bỏ. Với Trương Ba, bi kịch của Trương Ba là do sự tắc trách của Nam Tào, sự sửa sai một cách vô tâm của họ. Còn đối với Chí Phèo là do bị chế độ thực dân phong kiến áp bức đến cùng cực. Chí quay lại tìm cách chống trả mà trở thành lưu manh. Trương Ba nhận ra bi kịch của chính cuộc đời mình còn Chí thì không biết nhận ra.
Lưu Quang Vũ đã xây dựng thành công tình huống kịch đầy căng thẳng và đưa vở kịch đạt đến cao trào, giải quyết mâu thuẫn một cách hợp lý, logic. Với những màn đối thoại độc thoại được sáng tạo sắc sắc nét, không những giúp nhân vật bộc bạch được suy nghĩ tính cách của mình mà còn giúp người đọc hiểu được những suy ngẫm, triết lý sâu sắc được gửi gắm đặc biệt tác giả đã khéo léo kết hợp giữa những vấn đề thời sự và vấn đề muôn thuở như lối sống giả dối, giữa những dục vọng u ám với những khát khao cao cả tốt đẹp. Qua đó làm tái hiện rõ nét bi kịch và nâng niu khát vọng thanh cao của nhân vật. Đồng thời gửi gắm thông điệp nhân sinh, ý nghĩa vật chất và tinh thần. Trong đời sống con người cần phải hài hòa, song song không nên kỳ thị những đòi hỏi vật chất tầm thường, tôn trọng quyền tự do cá nhân. Sống được là chính mình nhưng cũng phải trở nên tốt đẹp hơn.
Qua bi kịch của Trương Ba ta nhận thấy con người và thể xác phải là một. Sự đối lập giữa Trương ba và xác hàng thịt chính là sự đối lập giữa phần con và phần người. Trong mỗi con người luôn tồn tại một cái thiện và một cái ác, cái tầm thường và cái thanh cao.
Trên đây là phân tích bi kịch của hồn Trương Ba Luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi. Chúc các bạn học tốt.
