1. Dàn ý phân tích cảnh hạ huyệt trong Hạnh phúc của một tang gia

1.1. Mở bài

Giới thiệu, dẫn dắt vào nội dung: cảnh hạ huyệt trong “Hạnh phúc của một tang gia”.

1.2. Thân bài

- Phân tích cảnh hạ huyệt trong "Hạnh phúc của một tang gia” cụ thể như sau:

+ Nêu sơ lược về đoạn trích "Hạnh phúc của một tang gia": Hạnh phúc một tang gia là tiêu đề châm biếm. Vũ Trọng Phụng kể câu chuyện xoay quanh cái chết của cụ tổ trong một gia đình. Nguyên nhân gây ra cái chết của cụ là do thành viên trong gia đình. Cụ mất đi khiến cho ai cũng sung sướng. Cụ Hồng còn nói với ông Phán sẽ chia tài sản cho mọi người trong gia đình. Ai ai trong gia đình cũng tất bật chuẩn bị cho đám tang. Thế nhưng ai cũng đều vui vẻ trong những bộ quần áo đẹp.

Cụ Hồng còn thuê cả cảnh sát để giữ trật tự cho đám tang. Tầng lớp thượng lưu đến dự đám tang bề ngoài là thể hiện sự đau thương. Chất bên trong chính là do sét đánh giá. Sự xuất hiện của Xuân Tóc đỏ khiến cả gia đình vui sướng và đám tang trở nên linh đình và sang trọng hơn. Cậu Tú lại mải me tạo dáng chụp ảnh khi hạ huyệt. Còn ông Phán thì thì có nhiệm vụ khóc to để được chia tài sản nhiều. Cùng với đó là đưa tiền vào tay Xuân Tóc Đỏ.

+ Những con người trong cảnh hạ huyệt:

Cậu Tú Tân vì muốn thể hiện tài năng chụp ảnh mà nhảy hết lên ngôi mộ này đến ngôi mộ khác để tự đạo diễn cho cuốn phim của mình.

Cụ cố Hồng vui mừng, hạnh phúc vì được mặc áo xô gai, chống gậy nhưng đến khi hạ huyết cũng đã dốc hết sức để diễn vai của một người con có hiếu, cố Hồng khóc đến lả người đi.

Ông Phán mọc sừng: Khóc to, suýt ngã, dúi vào tay Xuân đồng bạc, sự giả dối, đê hèn.

Xuân: Đỡ ông Phán mọc sừng, giả bộ đau buồn.

+ Ý nghĩa về cảnh hạ huyệt:

Thể hiện rõ sự bất hiếu của lũ con cháu trong gia đình.

Phê phán hiện thực xã hội xấu xa, lố lăng của những con người vô nhân đạo.

+ Giá trị nghệ thuật:

Nghệ thuật trào phúng sắc bén, sâu cay:

Tình huống trào phúng vô cùng độc đáo: Cái chết của cụ cố Hồng lại là niềm hạnh phúc cho lũ con cháu. Đây chính là phông nền cho lũ con cháu bộc lộ suy nghĩ và bản chất đồi bại, khốn nạn của mình

Nhân vật trào phúng: Vũ Trọng Phụng đã xây dựng thành công một hệ thống các nhân vật trào phúng cả bên trong tang quyến lẫn bên ngoài tang quyến. Mỗi người một mục đích, một suy nghĩ khi đến đám tang nhưng đều là những suy nghĩ ích kỉ, đê hèn cho lợi ích cá nhân chứ không hề mảy may thương xót cho người vừa nằm xuống kia

Cảnh tượng trào phúng: Cảnh hạ huyệt ở cuối tác phẩm đã hoàn tất bức tranh của xã hội thương lưu giả dối, thối nát.

1.3. Kết bài

Nêu cảm nhận của em về cảnh hạ huyệt trong "Hạnh phúc của một tang gia": Cảnh hạ huyệt đã thể hiện rõ tâm đồ và sự bất hiếu của những đứa con, đứa cháu, sự suy thoái đạo đức của con người.

2. Phân tích cảnh hạ huyết trong Hạnh phúc của một tang gia

Vũ Trọng Phụng là một tài năng trao phúng hiếm hoi trong văn học hiện đại Việt Nam. Tuy chỉ sống 27 năm nhưng Vũ Trọng Phụng đã để lại nhiều tác phẩm đồ sộ, có sức sống lâu bền, vượt qua sự sàng lọc nghiệt ngã của thời gian. "Số đỏ" là một trong những tác phẩm như thế. Đối với "Số đỏ", đặc sắc nhất có lẽ là chương 15 "Hạnh phúc của một tang gia". Trong đó, cảnh hạ huyệt là một trong những đoạn văn thể hiện rõ nhất tài năng trào phúng của nhà văn.

Lời tố cáo ông Phán mọc sừng của Xuân Tóc Đỏ đã gây nên cái chết của cụ Tổ. Và vì thế mới có "đám ma to tát này". Đám ma cụ Tổ được gợi tả theo trình tự thời gian: cất đám - đưa đám - hạ huyệt. Cảnh đám tang cụ Tổ nhất là cảnh hạ huyệt đã giúp nhà văn chỉ ra cái giả dối, lố lăng, đồi bại của xã hội tư sản thành thị đương thời.

Trong đám ma ông nội, cậu tú Tân "cứ điên người lên". Ở đó, cậu Tú Tân bắt bẻ từng người một, hoặc chống gậy, hoặc gục đầu, hoặc còng lưng, hoặc lau mắt như thế này, như thế nọ... để cậu chụp ảnh kỷ niệm lúc hạ huyệt. Bạn hữu của cậu rầm rộ nhảy lên những ngôi mả khác mà chụp để cho ảnh khỏi giống nhau. Như vậy đám tang là dịp để cậu trổ tài chụp ảnh, làm đạo diễn. Ngòi bút trào phúng của nhà văn đã phát huy nội lực khi lặp cấu trúc "hoặc chống gậy, hoặc gục đầu, hoặc cong lưng, hoặc lau mắt", "như thế này, như thế nọ". Và như vậy Vũ Trọng Phụng đã gợi lên chân dung của cậu tú Tân. Lúc hạ huyệt cậu tú Tân thỏa sức làm nghệ thuật. Có thể nói không quá người cháu vô tâm này đã lập sân khấu ngay bên miệng huyệt. Còn cụ Hồng, trong đám tang của cha mình, cụ Hồng đã làm được một việc mà cụ ao ước nhất. Đó là diễn trò già nua trước phố đông người. Cụ "hô khạc mếu máo và ngất đi". Cụ tỏ ra rằng mình đang đau lòng đến mức ngất đi trước cái chết của cha mình nhưng thực chất Khi bố vừa mất, ông chỉ nghĩ đến tiền và danh dự của bản thân thì việc khóc lóc, ngất xỉu của ông trong giờ khắc cuối cùng tiễn đưa người quá cố này cũng chỉ là một trò diễn mà thôi. Ông đã diễn xuất thật tuyệt vời trong đám tang của bố để đánh bóng bản thân. Chi tiết này góp phần tô đậm sự bất hiếu, giả dối của người đứng đầu cái gia đình được coi là danh giá của Hà thành này.

Đặc biệt, đám tang đã chứng tỏ giá trị đôi sừng hươu vô hình trên đầu ông Phán. Tiếng khóc: "Hứt…hứt…hứt" của ông Phán rõ ràng là độ nhất vô nhị. Trong muôn vàn cung bậc của nỗi đau thương phát ra bằng âm thanh ta chưa từng nghe cái thanh âm nào lạ như thế.Tiếng khóc của ông nghe khô khốc, trống rỗng "Hứt…hứt…hứt". Dù là bằng cách nào đi chăng nữa, ta khó lòng cảm nhận được một chút tình thương của ông cháu rể quý hóa ấy. Ông khóc cốt là để người ta chú ý. Và thế ông Phán đã nhập vai người cháu rể quý hóa một cách hoàn hảo. Thực ra, cụ cố tổ mất, ông vui mừng chứ đâu có chút gì buồn bã, ông được chia phần khá nhiều, kể cả cái giá của bộ sừng mà vợ ông đã cắm lên đầu ông. Có lẽ những lời khóc của ông Phán mọc sừng: "Hứt!… Hứt!… Hứt!…" kia như là tiếng lòng của tác giả đang dậy sóng, muốn hất tung cả cái xã hội chó để xuống huyệt mồ, mà một xã hội tha hóa đến cùng kiệt như vậy, sớm muộn cũng đi xuống mồ mà thôi. Đây rõ không chỉ là đám tang cụ cố tổ mà còn là đáng đưa cả một lớp xã hội hồn ma về với địa ngục.

Đám tang cụ Tổ đã làm tăng giá trị của Xuân Tóc Đỏ. Từ một kẻ hạ lưu, vô học, vô lại, Xuân cứ thế len chân vào xã hội thượng lưu thành thị. Kết lại cảnh hạ huyệt là một pha trào phúng xuất thần của Vũ Trọng Phụng. Lúc mà ông Phán khóc quá, cứ oặt người đi như không mang nổi nỗi đau thương và Xuân Tóc Đỏ muốn bỏ quách ra thì ông Phán dúi tiền vào tay nó. Một tờ giấy bạc năm đồng gấp tư. Hành động ấy thật bất ngờ, thật nhanh chóng mà cũng vô cùng lén lút. Đó là số tiền mà ông ta dùng để trả công cho hắn đã gọi ông là Phán mọc sừng trước người nhà vợ. Và cũng nhờ đó mà ông có thêm được món tiền lớn. Như vậy, giữa ông Phán và Xuân đã diễn ra "một cuộc giao dịch". "Hợp đồng thanh toán" được hoàn tất ngay trong phút hạ huyệt.

Tang gia ai cũng vui vẻ cả. Cái đám ma ấy đã làm cho nhiều người sung sướng lắm. Đó là một đám ma to tát, hoành tráng, long trọng hơn tất cả nhưng thiếu đi một điều duy nhất, đó là lòng xót thương. Thiếu đi điều ấy thì đám dù to cũng trở nên vô nghĩa. Cứ thế, từ từng nhân vật cho đến cả cái xã hội thượng lưu tư sản nửa mùa ấy bị Vũ Trọng Phụng lật tẩy. Để đằng sau áo quần, ngựa xe, tất cả chúng chỉ là lũ ngợm nông cạn, phù phiếm, đang vứt bỏ mọi giá trị truyền thống mà lao vào cái vùng sáng Âu hóa như một lũ thiêu thân.

Bằng tài năng, nhà văn đã sử dụng nghệ thuật trào phúng sắc bén, sâu cay. Tình huống trào phúng vô cùng độc đáo. Cái chết của cụ cố tổ lại là niềm hạnh phúc cho lũ con cháu. Đây chính là phông nền cho lũ con cháu bộc lộ suy nghĩ và bản chất đồi bại, khốn nạn của mình. Vũ Trọng Phụng đã xây dựng thành công một hệ thống các nhân vật trào phúng cả bên trong tang quyến lẫn bên ngoài tang quyến. Mỗi người một mục đích, một suy nghĩ khi đến đám tang nhưng đều là những suy nghĩ ích kỉ, đê hèn cho lợi ích cá nhân chứ không hề mảy may thương xót cho người vừa nằm xuống kia. Cảnh hạ huyệt ở cuối tác phẩm đã hoàn tất bức tranh của xã hội thương lưu giả dối, thối nát.

Có thể nói, chỉ qua một cảnh hạ huyệt trong tác phẩm, người đọc thấy được bản chất lố lăng, đồi bại của xã hội "thượng lưu" thành thị những năm trước Cách mạng tháng Tám năm 1945. Đó là bộ mặt của lũ con cháu giả dối, khốn nạn, mất nhân tính khi chúng mong mỏi cái chết của cụ cố tổ để thành toàn cho nguyện ước của mình: khối tài sản kếch sù, để được người ta chỉ trỏ, bàn tán; được lăng xê những bộ cánh mốt mới cho gia đình có tang, để chứng minh mình vẫn còn một nửa chữ "trinh". Đó còn là bộ mặt của những kẻ ngoài tang quyến với những con người không mảy may thương xót cho người vừa nằm xuống mà chỉ đến để tìm kiếm cơ hộ đặt chân vào giới thượng lưu, đề khoe râu, khoe huân chương. Cảnh hạ huyệt chính là một bức tranh thu nhỏ của tấn trò đời.

Trên đây là bài phân tích về cảnh hạ huyệt trong đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia của Luật Minh Khuê. Xin chân thành cảm ơn bạn đọc đã theo dõi!