Khi nhắc tới mùa thu, ta không thể không nhắc tới tác phẩm Sang thu của nhà thơ Hữu Thỉnh. Đây là một bài thơ với sự quan sát mới mẻ của nhà thơ về mùa thu.

 

1. Phân tích hai khổ thơ đầu của Sang Thu Hữu Thỉnh mẫu 1

Mỗi một mùa trong năm đều để lại cho lòng người một cảm xúc riêng biệt và dường như mùa thu luôn là mùa để cho các nhà văn nhà thơ lưu luyến và có nhiều cảm xúc nhất. Có rất nhiều các tác phẩm viết về mùa thu nhưng ít có tác phẩm viết về khoảnh khắc giao mùa. Một trong những tác phẩm viết về khoảnh khắc giao mùa đó là Sang thu của Hữu Thỉnh. Đặc biệt là hai khổ thơ đầu là cảm nhận của tác giả khi đất trời sang Thu

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Ngay ở khổ thơ đầu tiên nhà thơ đã chợt nhận thấy nét tín hiệu đầu tiên của mùa thu về đó chính là hương ổi. Đây là một mùi hương đặc trưng. Nó không nồng nàn mà nhẹ nhàng thoang thoảng nhưng điều đó cũng làm thức tỉnh lòng người, thức tỉnh tác giả. Nhà thơ bắt gặp mùi hương ổi ấy một cách rất tình cờ và nhận ra nó rõ hơn trong làn gió thu se lạnh. Với động từ phả cho ta cảm giác nhẹ nhàng nhưng rất rõ. Nó không mạnh mẽ nhưng đủ cho con người đắm chìm vào cảnh sắc của đất trời mùa thu.

Nét đặc trưng của mùa thu đó là sương thu và những làn gió nhè nhẹ. Sương chùng chình qua ngõ nghĩa là xương giăng đầy ngõ. Từ chùng chình diễn tả sự đủng đỉnh, chậm chạp, đồng thời diễn tả cảm nhận của nhà thơ chính Xuân Thu đã tạo cho nhà thơ cảm giác mờ ảo và thiên nhiên trở lên kì bí . Với những hình ảnh đặc trưng của mùa thu như hương ổi, làm gió và làn sương chùng chình. Tác giả như đã phần nào cảm nhận được sự hiện diện của mùa thu. Tuy nhiên những cảm nhận ấy lại không chắc chắn nên nhà thơ đã đưa ra nhận định

Hình đưa thu đã về

Đó là sự băn khoăn của nhà thơ và nhà thơ đã tự tìm cho mình câu trả lời qua khổ thơ thứ hai

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Rõ ràng là mùa thu đã đến, nó không còn mờ ảo mà đã bao trùm lên toàn cảnh vật. Nếu như ở khổ thơ đầu ta thấy sự thi đoán của tác giả chưa chắc chắn về sự sang mùa thì ở của câu thứ hai với một loạt các hình ảnh của tác giả nhân hóa làm hình ảnh mùa thu hiện lên rõ ràng hơn. Đó là một bức tranh thu trong sáng, những cảnh vật được nhà thơ lựa chọn để miêu tả đang ở trong trạng thái ngập ngừng như không muốn rời xa mùa hè, sông dềnh dàng, chim vội vã đám mây vắt nửa mình sang thu đó đều là những hình ảnh đặc sắc.

Nếu như ở mùa hạ dòng sông thường  thấy với những dòng nước và những cơn mưa bất chợt thì sang đến mùa thu nó trở nên  nhẹ nhàng mà đằm thắm hơn. Hình ảnh những con chim đang vội vã tìm nơi trú ẩn trong một mùa đông sắp tới đặc biệt là hình ảnh đám mây. Nhà thơ đã sử dụng từ vắt thể hiện sự đặc sắc của đám mây. Dường như nó vẫn còn lưu luyến mùa hạ và chưa sẵn sàng để bước sang thu.

Những sự vật thiên nhiên ấy gợi cho chúng ta một điều mùa thu đã tới. Thu sang được cảm nhận bằng tâm hồn thi sĩ thật mơ mộng. Hình ảnh về những sự vật  được nhà thơ nhân hóa chuyển động theo sự di chuyển của thời tiết và cảm nhận kinh tế của nhà thơ Sang thu của Hữu Thỉnh. Với hai khổ thơ ngắn tác giả đã tái hiện bức tranh mùa thu trong khúc giao mùa thật đẹp và thật nên thơ.

 

2. Phân tích hai khổ thơ đầu của Sang Thu Hữu Thỉnh mẫu 2

Khi nhắc tới mùa thu của chúng ta sẽ nghĩ ngay đến một mùa yên ắng và có nét buồn phảng phất. Những cơn gió thổi qua đủ chúng ta rùng mình nhưng không hề lạnh buốt. Có lẽ chính những sự tuyệt vời của mùa thu mang lại nên nó đã là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhà thơ, nhà văn sáng tác. Những bài thơ về mùa thu đặc biệt trong đó là tác phẩm Sang Thu của Hữu Thỉnh đặc biệt là hai khổ thơ đầu

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Ngay khổ thơ thứ nhất tác giả các khéo léo sử dụng mùi hương để viết về mùa thu

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Không phải là mùi hương nào khác mà nó là một mùi hương  giản dị là hương ổi. Đó là một câu thơ bình dị mang đậm chất quê hương và  mộc mạc. Nó đã lưu hương ổi lan tỏa và không gian khiến nhà thơ như chợt bừng tỉnh nhận ra mùa thu đã tới. Hương ổi chen lẫn trong gió thu khiến nhà thơ chợt bừng tỉnh. Chỉ một hương thơm bình dị nhưng lại đánh thức cả một mùa lớn lao. Hình ảnh hương ổi là một hình ảnh rất giản dị nhưng trong thơ Hữu Thỉnh nó đã xuất hiện để mang một tư tưởng. Bên cạnh hương ổi tác giả cũng đã nhắc đến những dấu hiệu của mùa thu đó là gió se. Những cơn gió mùa thu thường dịu dàng đủ để người ta cảm nhận được cái lạnh nhưng không phải là quá lạnh. Mùa thu gần như không có mưa và bầu trời sớm bình yên tĩnh lặng. Mùa thu khiến con người ta cảm thấy buồn trong lòng nhưng nó lại mang nét đẹp trữ tình khiến lòng người bình yên khiến. Ta sống chậm để cảm nhận được sự sống một khung cảnh mùa thu làng quê yên bình hiện lên sưng tường trình qua ngõ Hình như thu đã về ở hai câu thơ trên chúng ta cảm nhận được những giọt sương đêm còn đọng lại mềm mại và vươn trên cành cây.

Tác giả sử dụng các động từ chùng chình nghe lại nhưng rất mềm mại cảm giác như xương dày đến nỗi trùng xuống thả mình xuống trần gian. Tất cả những điều đó là các hình ảnh quen thuộc đặc trưng của mùa thu và tác giả dường như vẫn nghi ngờ về cảm nhận của mình nên đã đặt ra câu hỏi

Hình như thu đã về

Tuy nhiên khi sự bộc lộ về mùa thu đã qua sẽ nhường chỗ những cảm nhận mãnh liệt của nhà thơ khi mùa thu đến

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Nếu như ở khổ thơ thứ nhất mùa thu về nhẹ nhàng với những hương sắc thì tới khổ thơ thứ hai chính là sự chuyển động của cảnh vật và của các loài vật. Sông quê dềnh dàng như chào đón mùa thu. Dòng sông như đầy hơn không khô hay như mùa hạ ngay cả cánh chim cũng bắt đầu vội vã hối hả để tìm cho mình nơi trú ẩn trước khi trời vào đông. Mùa thu ở khổ thơ thứ hai mở đầu cho sự hối hả mới mẻ và xôn xao . Sự mới mẻ này đã làm tan đi tiết trời nắng của mùa hè và xem vào đó là một chút se lạnh mát mẻ của mùa thu. Mùa thu trong thời của Hữu Thỉnh đã thay một chiếc áo mới dịu dàng êm ái hơn. Mây trong thơ của Hữu Thỉnh cũng rất độc đáo

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Có lẽ khi tác giả viết tác phẩm là lúc mùa thu đang ở khúc giao mùa. Mọi vật vẫn còn hơi hướng một chút mùa hè và đám mây dường như đang bâng khuâng mà tiếc nuối mùa hè. Nó chưa sẵn sàng để chuyển sang thu. Với cách dùng từ vắt nửa mình cho thấy sự độc đáo và sự giao hòa giữa hai mùa. Cảnh vật được pha trộn lẫn nhau với bức tranh nhiều màu sắc được pha giữa hai mùa hạ và thu và không gian cũng trở nên vô cùng mới lạ.

Hai khổ thơ ngắn nhưng Hữu Thỉnh đã vẽ ra cho chúng ta khung cảnh mùa thu thật đẹp. Đó là một khoảnh khắc giao mùa mà không có một bài thơ nào có thể diễn tả tốt hơn Sang Thu của Hữu Thỉnh.

Trên đây là một số mẫu phân tích hai khổ thơ đầu Sang thu của Hữu Thỉnh luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi. Chúc các bạn học tốt.