1. Dàn ý tính dân tộc qua bài việt bắc của Tổ Hữu
1.1 Mở bài
- Giới thiệu khái quát về tác giả Tố Hữu (tiểu sử, con người, con đường thơ, phong cách thơ Tố Hữu...)
- Giới thiệu khái quát về bài thơ Việt Bắc (hoàn cảnh ra đời, đặc sắc về nội dung và nghệ thuật...)
- Nêu vấn đề cần bàn luận: tính dân tộc qua bài thơ Việt Bắc
1.2 Thân bài
Nội dung:
- Việt Bắc đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên đậm đà tính dân tộc, mang bản sắc riêng của thiên nhiên đất nước Việt Nam qua bức tranh tứ bình
+ Cảnh sắc mùa đông với sắc đỏ của những bông hoa chuối rừng
+ Bức tranh mùa xuân với sắc trắng bung nở của rừng hoa mơ
+ Bức tranh mùa hè được cảm nhận bằng cả màu sắc và âm thanh - màu vàng của rừng phách, của nắng hè và âm thanh của tiếng tiếng ve
+ Bức tranh mùa thu đẹp đẽ êm đềm, mơ mộng với những ánh trăng vàng - ánh trăng hòa bình đang chiếu rọi khắp núi rừng
- Việt Bắc còn vẽ nên hình ảnh những con người Việt Nam với những vẻ đẹp truyền thống từ ngàn đời
+ Những con người vất vả, lam lũ, chịu thương, chịu khó
+ Những con người thủy chung, tình nghĩa, luôn đồng cam cộng khổ và san sẻ cùng nhau
+ Tình nghĩa của cán bộ và đồng bào Việt Bắc với cách mạng và kháng chiến - đó cũng chính là mạch cảm xúc xuyên suốt toàn bộ bài thơ
Nghệ thuật
- Thể thơ lục bát - một thể thơ truyền thống của dân tộc
- Kết cấu đối đáp quen thuộc của văn học dân gian với cặp đại từ "mình" -"ta"
- Ngôn ngữ:
+ Tác giả đã rất tài tình khi sử dụng lời ăn tiếng nói hằng ngày của nhân dân để tái hiện lại cuộc kháng chiến và những con người kháng chiến cũng như vẽ nên khung cảnh về một tương lai tươi sáng, tốt đẹp hơn
+ Ngôn ngữ trong bài thơ rất giàu hình ảnh và nhạc điệu
+ Tác giả đã sử dụng cặp đại từ nhân xưng "mình" - "ta" biến hóa linh hoạt với nhưng lối biểu cảm, ngữ nghĩa phong phú vốn có của nó
1.3 Kết bài
Khái quát về tính dân tộc trong bài thờ và nêu cảm nghĩ của bản thân
2. Phân tích tính dân tộc trong bài thơ Việt Bắc
Tố Hữu là đỉnh cao của thơ trữ tình - chính trị, mang đậm khuynh hướng sử thi, cảm hứng lãng mạn và màu sắc dân tộc. Và có thể nói "Việt Bắc" - khúc hát ân tình của con người kháng chiến với quê hương đất nước, với nhân dân và cách mạng là một trong số những tác phẩm tiêu biểu cho phong cách thơ Tố Hữu. Đọc " Việt Bắc" chúng ta sẽ thấy rõ những biểu hiện của tính dân tộc.
Trước hơn hết, tính dân tộc trong bài thơ "Việt Bắc" của Tố Hữu được thể hiện ở mặt nội dung bởi lẽ bài thơ đã tái hiện một cách chân thực, sâu sắc, đậm đà tính dân tộc ở cảnh sắc , phong cảnh quê hương, đất nước và những nét đẹp truyền thống của con người Việt Nam. Bài thơ "Việt Bắc" của Tố Hữu được thể hiện ở mặt nội dung bởi lẽ bài thơ đã tái hiện một cách chân thực, sâu sắc, đậm đà tính dân tộc ở cảnh sắc, phong cảnh quê hương, đất nước và những nét đẹp truyền thống của con người Việt Nam. Bài thơ "Việt Bắc" đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên đậm đà tính dân tộc, mang bản sắc riêng của thiên nhiên đất nước Việt Nam qua bức tranh tứ bình . Đó là cảnh sắc mùa đông với sắc đỏ của những bông hoa chuối rừng
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Có lẽ chỉ với một câu thơ thôi nhưng tác giả đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên Tây Bắc mùa đông thật sinh động. Trên cái nền xanh bạt ngàn, vô tận của cây rừng, ngời lên sức sống mãnh liệt chính là sắc đỏ điểm xuyết của những bông hoa chuối. Sắc xanh và sắc đỏ quện vào như nhau làm cho bức tranh càng thêm sinh động, ấm áp
Đó là bức tranh xuân với những hương, những sắc đậm đà sắc thái của núi rừng Tây Bắc:
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Dường như trong những ngày mùa xuân, cả một rừng mơ bung nở sắc trắng tinh khôi, trẻ trung và mơ mộng, sắc trắng ấy trong những ngày xuân cũng chính là vẻ đẹp viên mãn, tràn đầy sức sống và đặc trưng cho mảnh đất nơi đây
Và nếu như sắc trắng làm nên nét đẹp của mùa xuân thì âm thanh của tiếng ve, sắc vàng chính là những nét đẹp riêng của mỗi độ hè về
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Thiên nhiên ở đây được cảm nhận bằng cả màu sắc và âm thanh - màu vàng của rừng phách, của nắng hè và âm thanh của tiếng ve. Tất cả những điều đó dường như đang cộng hưởng, quyện hòa vào nhau , chữ đổ được tác giả sử dụng thật độc đáo và giàu giá trị, nó gợi sự căng tràn, ăm ắp của nguồn sống, gợi lên cả bước chuyển của thời gian
Để rồi, kết thúc bức tranh tứ bình ấy chính là bức tranh mùa thu đẹp đẽ, êm đềm, mơ mộng với ánh trăng vàng - ánh trăng hòa bình đang chiếu rọi khắc núi rừng
Mùa thu tăng rọi hòa bình
Không chỉ tái hiện bức tranh thiên nhiên đậm đà bản sắc dân tộc mà Việt Bắc còn vẽ nên hình ảnh những con người Việt Nam với những vẻ đẹp truyền thống từ ngàn đời. Đó là những con người vất vả, lam lũ, chịu thương, chịu khó. Chắc hẳn, đọc bài thơ Việt Bắc người đọc sẽ không thể nào quên được hình ảnh những người mẹ nắng cháy lưng, địu con lên rẫy và cả cả những con người suốt bốn mùa xuân, hạ, thu, đông, vẫn luôn miệt mài với công việc, mối mùa mỗi việc, khi thì dao gài thắt lưng, xuân đó, những con người trong bài thơ là những con người thủy chung, tình nghĩa, luôn đồng cam, cộng khổ và san sẻ cùng nhau. Vẻ đẹp ấy của họ thể hiện rõ nét qua câu hát ân tình, qua hình ảnh san sẻ cùng nhau trong những năm tháng kháng chiến khó khăn, thiếu thốn :
Thương nhau chia củ sắn lùi
Bát cơm sẻ nửa chăn sui đắp cùng
Và cuối cùng tính dân tộc ở phương diện nội dung được thể hiện ở tình nghĩa của cán bộ và đồng bào Việt Bắc với cách mạng và kháng chiến - đó cũng là mạch cảm xúc xuyên suốt toàn bộ bài thơ
Cùng với nội dung, tính dân tộc của bài thơ còn được thể hiện rõ nét ở hình thức nghệ thuật. Trước hết, bài thơ được viết theo thể thơ lục bát - một thể thơ truyền thống của dân tộc, điều này đã tạo nên âm hưởng vừa thống nhất vừa biến hóa cho bài thơ, làm cho câu thơ lúc thì dung dị, điều này đã tọa nên âm hưởng vừa thống nhất, vừa biến hóa cho bài thơ, làm cho câu thơ lúc thì dung dị, dân dã, gần với ca dao, lúc lại cân xứng, trau chuốt đến độ nhuần nhị, cổ điển. Đồng thời, bài thơ cũng được viết theo lối kết cấu đối đáp quen thuộc của văn học dân gian với cặp đại từ "mình"-"ta" để ước hỏi, trả lời, làm cho mạch cảm xúc và sự phát triển của chủ thể bài thơ cũng trên cơ sở ấy. Đặc biệt, tính dân tộc trong hình thức nghệ thuận của bài thơ được thể hiện rõ nét ở ngôn ngữ. Trong bài thơ, tác giả đã rất tài tình khi sử dụng lời ăn tiếng nói hằng ngày của nhân dân để tái hiện lại cuộc kháng chiến và những con người kháng chiến cũng như vẽ nên khung cảnh về một tương lai tươi sáng , tốt đẹp hơn. Đồng thời, ngôn ngữ trong bài thơ rất giàu hình ảnh và nhạc điệu - "người mẹ nắng cháy lưng", "rừng che bộ đội rừng vây quân thù", chày đêm nên cối đều đều suốt xa"... và đặc biệt tác giả đã sử dụng cặp đại từ nhân xưng "mình" -"ta" biến hóa linh hoạt với những lối biểu cảm, ngữ nghĩa phong vốn có của nó.
Tóm lại, bài thơ "Việt Bắc" của Tố Hữu mang tính dân tộc đậm đà, điều đó thể hiện rõ nét trên cả nội dung và hình thức, nghệ thuật của bài thơ
Tên đây là phần tư vấn về vấn đề "Phân tích tính dân tộc trong bài thơ Việt Bắc chọn lọc hay nhất" của Luật Minh Khuê gửi tới bạn đọc. Nếu các bạn còn có những câu hỏi khác có liên quan thì có thể liên hệ với chúng tôi thông qua các số điện thoại của tổng đài: 19006162 hoặc gửi yêu cầu về địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn sự theo dõi của các bạn.
