Phân tích vẻ đẹp thiên nhiên và con người trong Lặng lẽ Sa Pa hay nhất

Phân tích vẻ đẹp thiên nhiên và con người trong Lặng lẽ Sa Pa hay nhất - Mẫu số 1

Xanh ngát giữa bầu trời văn học Việt Nam thế kỷ 20, nổi bật lên cây bút Nguyễn Thành Long. Không giống như nhiều nhà văn khác khai thác những khía cạnh khốc liệt, sắc cạnh và sôi sục của cuộc sống, Nguyễn Thành Long chọn cách biểu đạt nhẹ nhàng, sâu lắng như chính tâm hồn ông. Ông yêu văn, yêu cuộc sống, và sự tĩnh lặng trong các tác phẩm của ông phản ánh sự an yên đó. Truyện ngắn "Lặng lẽ Sa Pa" là một minh chứng điển hình cho phong cách nghệ thuật này. Vẻ đẹp của "Lặng lẽ Sa Pa" là sự trầm lắng nhưng vẫn đầy rạo rực và tinh tế.

Văn của Nguyễn Thành Long mang một giọng điệu buồn êm dịu, như một bài thơ nhỏ xinh run rẩy trong sương sớm. Ta ngơ ngẩn trước vẻ đẹp của nó và đắm say trong đất trời hòa thắm yêu thương. Hồn văn của ông làm dịu mát lòng người đọc, như một mạch nguồn trong trẻo, dịu dàng chảy mãi.

Truyện ngắn của Nguyễn Thành Long luôn nhẹ nhàng, tình cảm, thường pha lẫn chất ký và giàu chất thơ, thấm đẫm chất trữ tình. Văn ông thường ánh lên vẻ đẹp của con người, có khả năng thanh lọc và làm trong sáng tâm hồn, khiến người đọc thêm yêu cuộc sống.

Truyện ngắn "Lặng lẽ Sa Pa" xoay quanh một tình huống truyện đơn giản nhưng tự nhiên: cuộc gặp gỡ tình cờ của những người khách trên chuyến xe lên Sa Pa với anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn. Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi nhưng đủ để tác giả khắc họa chân dung anh thanh niên - nhân vật chính - một cách tự nhiên và tập trung, qua sự quan sát của các nhân vật khác và qua chính lời lẽ, hành động của anh.

Qua bức chân dung của người thanh niên, qua sự cảm nhận của các nhân vật khác về anh và những người như anh, tác giả đã làm nổi bật chủ đề của tác phẩm: Trong cái lặng lẽ, vắng vẻ trên núi cao Sa Pa, nơi mà nghe tên người ta chỉ nghĩ đến sự nghỉ ngơi, vẫn có bao nhiêu người đang ngày đêm làm việc miệt mài, say mê, cống hiến sức mình dựng xây đất nước.

Đọc "Lặng lẽ Sa Pa," người đọc như lặng lẽ bước theo bước chân của các vị du khách, rời Hà Nội, rời xa phố phường chật chội để đến với thiên nhiên thắm xanh của Tây Bắc. Ngay từ đầu câu chuyện, nhà văn đã hướng ngòi bút vào miêu tả vẻ đẹp cảnh sắc thiên nhiên Tây Bắc, rồi đến cái đẹp tĩnh mịch, mê hồn của Sa Pa.

Nguyễn Thành Long yêu thiên nhiên nên ông biểu đạt nó một cách say đắm và hồ hởi. Tây Bắc hiện ra với nắng đốt cháy rừng cây, nắng mạ bạc con đèo... Cây hoa tử kinh thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng. Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá ướt sương, rơi xuống đường cái, luồn cả vào gầm xe.

Chỉ vài nét chấm phá, tác giả đã khắc họa bức tranh thiên nhiên Sa Pa với vẻ đẹp trong trẻo, thơ mộng, quyện tròn tình người. Người đọc không thấy một Tây Bắc dữ dội với đèo cao, vực thẳm, dốc đá trơ trọi, mà chỉ thấy một Tây Bắc tươi xanh, trẻ đẹp như một sơn nữ, thấp thoáng trong làn sương mờ ảo, vừa hữu tình vừa khơi gợi đam mê khám phá.

Ngôn ngữ trong sáng, từng chữ, từng câu như có đường nét, hình khối, sắc màu. Người đọc cứ rộn ràng theo nhịp điệu văn mang âm hưởng một bài thơ về thiên nhiên đất nước, thôi thúc lòng người đến với miền địa đầu Tổ quốc.

Nguyễn Thành Long khéo léo để cho bức tranh ấy được cảm nhận bởi du khách với nhiều tâm trạng, nhiều lứa tuổi, nhiều trải nghiệm khác nhau. Có khi là sự quen thuộc của người lái xe, có khi là sự lạ lẫm của cô kỹ sư, có khi là triết lý của ông họa sĩ. Hình ảnh thiên nhiên được lột tả nhiều mặt, chuyển đổi liên tục, càng ngày càng rõ, có sức cuốn hút vô cùng.

Trên nền cảnh hùng vĩ ấy, nhân vật anh thanh niên hiện lên qua lời giới thiệu của bác lái xe. Anh được mô tả là "một trong những người cô độc nhất thế gian," rất "thèm người," và nếu họa sĩ đến gặp thì thế nào "cũng thích vẽ." Lời mở đầu này đã thực sự gây hứng thú cho ông họa sĩ và cô kỹ sư - những người luôn mong ước được gặp gỡ để ghi nhận những anh hùng thầm lặng trên khắp đất nước mình.

Cuộc gặp gỡ diễn ra ngay sau đó, đúng như lời bác tài xế đã giới thiệu. Anh thanh niên quả thật tuyệt vời. Cuộc sống đơn độc, công việc vất vả nhưng tâm hồn anh vẫn tươi xanh và tràn đầy sinh lực. Anh vẫn nhớ tặng bác tài xế củ tam thất cho bác gái bồi bổ sức khỏe, vừa tiếp chuyện, anh vẫn kịp chạy đi cắt mấy bông hoa tặng cô kỹ sư trẻ. Cuộc sống của anh lúc nào cũng rộn ràng dù chỉ có mình anh trên đỉnh mây mù.

Lật từng trang văn của Nguyễn Thành Long, ta thấy anh thanh niên 27 tuổi sống và làm việc một mình trên đỉnh núi cao 2600m, quanh năm làm bạn với mây mù và cây cỏ. Công việc của anh là hằng ngày đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây và đo chấn động mặt đất, dự báo thời tiết hàng ngày để phục vụ sản xuất và phục vụ chiến đấu. Một công việc gian khó nhưng đòi hỏi sự chính xác, tỉ mỉ và tinh thần trách nhiệm cao. Dù hoàn cảnh làm việc khó khăn, anh không hề sao nhãng hay lười biếng: "nửa đêm dù mưa tuyết, gió lạnh, đúng giờ ốp thì cũng phải trở dậy ra ngoài trời làm việc".

Cái gian khổ nhất đối với chàng trai trẻ ấy là phải vượt qua sự cô đơn, vắng vẻ quanh năm suốt tháng ở nơi núi cao không một bóng người. Thú vị nhất là chi tiết cô đơn đến mức "thèm người," anh thanh niên phải lăn cây chặn đường dừng xe khách qua núi để được gặp gỡ, trò chuyện. Người đọc sẽ mỉm cười khi đến đoạn này và càng yêu mến anh hơn. Thật có gì khủng khiếp hơn khi tách ta ra khỏi cuộc sống con người. Đó cũng là bản năng của con người mà anh thanh niên quyết giữ gìn, không để cho cái lạnh và làn sương mù Tây Bắc làm khô kiệt đi.

Chỉ 30 phút trò chuyện nhưng cũng đủ để những người tiếp xúc kịp ghi một ấn tượng sâu sắc, kịp để ông họa sĩ thực hiện bức ký họa chân dung, kịp để cô kỹ sư bối rối và có những cảm xúc thân thiết với anh thanh niên. Rồi dường như anh lại khuất lấp vào trong mây mù bạt ngàn và cái lặng lẽ muôn thuở của núi cao Sa Pa. Trong cái im lặng của Sa Pa, dưới những dinh thự cũ kĩ của Sa Pa, nơi mà chỉ nghe tên, người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, vẫn có những người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước.

Nguyễn Thành Long đã rất thành công khi chọn cách kể chuyện nhỏ nhẹ như lời tâm tình. Sự hòa lẫn giữa lời dẫn chuyện và sự dẫn dắt giữa các nhân vật làm cho câu chuyện trở nên tự nhiên, cảnh vật phô bày trước mắt người đọc. Nhân vật chính hiện lên giúp người đọc nhanh chóng cảm nhận khá toàn diện. Với "Lặng lẽ Sa Pa," Nguyễn Thành Long đã đóng góp một tiếng nói thầm lặng ngợi ca những người anh hùng đã quên mình làm việc, góp sức xây dựng quê hương, đất nước trong thời đại mới. Đó cũng là một phát hiện khá mới mẻ và một điểm nhìn đặc sắc của nhà văn.

Phân tích vẻ đẹp thiên nhiên và con người trong Lặng lẽ Sa Pa hay nhất - Mẫu số 2

Nguyễn Thanh Long là một cây bút truyện ngắn, nhưng vẻ đẹp nghệ thuật của ông không nằm ở những phát hiện sắc sảo, táo bạo hay những xung đột mạnh mẽ. Thay vào đó, ông thiên về tạo dựng một chất thơ nhẹ nhàng, trong trẻo và lặng thầm, kín đáo nhưng vẫn có sức ngân vang sâu rộng và bền bỉ. Tác phẩm "Lặng lẽ Sa Pa" là một ví dụ điển hình cho phong cách này của Nguyễn Thành Long. Câu chuyện được viết sau một chuyến đi thực tế, khi tác giả giới thiệu cho chúng ta về một vùng đất lặng thầm, nơi những con người đang ngày đêm làm việc, cống hiến không ngừng cho quê hương đất nước.

Ngay từ cái tên "Lặng lẽ Sa Pa," người đọc có thể hình dung ra một nơi yên ắng, lạnh giá và cô quạnh, hoặc có thể liên tưởng đến một vùng đất nghỉ ngơi, tham quan du lịch. Tuy nhiên, điều kỳ diệu là trong cái lặng lẽ ấy, Sa Pa vẫn vang lên những nhịp sống sôi động, tươi trẻ, lung linh những sắc màu và lan tỏa sự ấm áp. Ở đó, những con người, những tấm lòng đang âm thầm cống hiến hết mình cho quê hương, đất nước. Đó là những con người sống đẹp, có ích cho đời, mang trong mình lý tưởng, ước mơ và niềm tin yêu vững bền vào nghề nghiệp, kiến thức, trình độ và khoa học mà nhân vật anh thanh niên là hiện thân của vẻ đẹp đó.

Nhân vật anh thanh niên, ở tuổi hai mươi bảy, vừa rời xa phố phồn hoa đô thị, đã lên công tác tại đỉnh núi Yên Sơn ở Sa Pa, ở độ cao hai nghìn sáu trăm mét, quanh năm mây mù tuyết phủ, suốt ngày làm bạn với núi đá, rừng cây. Sự yên tĩnh, tĩnh mịch đến ghê sợ của nơi này khiến người ta có thể thoái thác nhiệm vụ, nhưng anh thanh niên, với tiếng gọi của nghề nghiệp và tình yêu cuộc sống, công việc, đã tự nguyện gắn bó với nghề khí tượng kiêm vật lý địa cầu. Công việc của anh dù đơn giản nhưng đòi hỏi phải làm việc ngoài trời trong điều kiện thiếu thốn về kỹ thuật máy móc. Dù là nắng, mưa hay rét buốt, anh vẫn kiên trì lên “ốp” đúng giờ, ghi chép đầy đủ và chính xác để bảo vệ cơ quan cấp bộ.

Dù vất vả, khó nhọc và thiếu thốn, anh thanh niên vẫn vượt qua tất cả, chịu đựng sự lạnh lẽo và cô đơn đến “thèm người”. Ở nơi hoang vu vắng lặng, anh chỉ có chim kêu vượn hót làm bạn. Với lòng yêu nghề, tinh thần trách nhiệm, anh luôn tự giác và ý thức được nhiệm vụ của mình, luôn sẵn sàng và nhiệt tình say mê công việc. Anh từng tâm sự: “khi ta làm việc, ta với công việc là đôi”.

Không chỉ là một người có học thức, trình độ, anh thanh niên còn có một tâm hồn trong sáng, cao đẹp, yêu đời và yêu cuộc sống. Anh biết cách tự tạo ra niềm vui từ công việc hiện thực để đẩy lùi sự buồn tẻ và cô đơn, bằng cách đọc sách, nghiên cứu, trồng rau, trồng hoa và nuôi gà để cải thiện cuộc sống. Với sự “thèm người,” anh luôn tìm cách gặp gỡ và trao đổi, trò chuyện với người khác một cách thân mật, cởi mở, luôn quan tâm và chu đáo. Anh tạo ra một cuộc sống ngăn nắp, khoa học và chủ động trong mọi tình huống và công việc. Trong giao tiếp, anh toát lên vẻ đẹp khiêm tốn, vui vẻ, chân tình và lịch sự, luôn biết sống vì mọi người.

Có thể nói, anh thanh niên mang trong mình vẻ đẹp trong sáng của người thanh niên thời đại, hiểu biết tri thức, tận tụy, yêu nghề và yêu đời. Anh hiểu rõ công việc và vị trí của mình, từ đó hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Anh tỏa sáng và sưởi ấm cho nhiều tâm hồn khác, dù chỉ trong một lần gặp gỡ ngắn ngủi.

Qua lời kể của anh thanh niên, ta còn được biết đến những nhân vật khác như ông kỹ sư nông nghiệp ở vườn ươm su hào và ông kỹ sư nghiên cứu bản đồ chống sét, những người sống lặng thầm nhưng lao động cần mẫn, say mê và quên mình vì mục đích chung. Họ đang làm nên cái “lặng lẽ” nhưng sôi động ở Sa Pa.

Bác lái xe đóng vai trò như người dẫn truyện, kết nối các cuộc gặp gỡ, tình cảm và tạo nên những kỷ niệm đẹp. Bác hiểu rõ anh thanh niên hơn ai hết và đã tạo ra những niềm vui tinh thần, đẩy lùi sự cô đơn. Ông họa sĩ là nhân vật hóa thân của nhà văn, xem đây là một chuyến đi may mắn trong cuộc đời nghệ thuật của mình. Còn đối với cô kỹ sư trẻ, cô đã phát hiện ra nhiều điều mới mẻ, giúp cô nhận thức rõ hơn về tình yêu nghề nghiệp và cuộc sống, thêm vững tin vào lựa chọn của mình. Đây là những tâm hồn đồng điệu đến với Sa Pa.

Truyện không có nhiều biến cố hay xung đột kịch tính, nhưng với ngôn ngữ giàu nhạc điệu và chất thơ, câu chuyện như một bức tranh lung linh kỳ ảo, đằm thắm và ấm áp tình người, sâu lắng trong từng chi tiết thiên nhiên. "Lặng lẽ Sa Pa" viết về những con người và nhịp sống bình thường, nhưng phía sau đó là những âm vang và âm sắc cuộc đời. Nguyễn Thành Long đã góp một tiếng nói nhỏ nhẹ, ngợi ca cuộc sống và tái hiện đầy đủ vẻ đẹp của những con người có năng lực, nhiệt thành và say mê trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.