Phí hợp đồng kỳ hạn (FORWARD PREMIUM) là gì? Các khái niệm liên quan

1. Hợp đồng kỳ hạn là gì?

Hợp đồng kỳ hạn (forward contract) là một loại chứng khoán phái sinh, trong đó người mua và người bán sẽ thực hiện việc mua hoặc bán một tài sản tại một thời điểm nhất định trong tương lai (forward date) với một mức giá nhất định đã thỏa thuận từ hôm nay (forward price). Hợp đồng kỳ hạn là một loại hợp đồng giao sau, đối lập với hợp đồng giao ngay (spot contract) - với tài san thường được giao trong vòng 2 ngày kể từ ngày kí kết (T+2) Hợp đồng kỳ hạn có thời điểm giao nhận xa hơn so với T+2. Chênh lệch giữa giá kỳ hạn và giá giao ngay gọi là khoản thăng dư (forward premium) nếu giá kỳ hạn cao hơn hoặc khoản chiết khấu (forward discount) nếu giá kỳ hạn thấp hơn.

Người ta có thể sử dung hợp đồng kỳ hạn để đầu cơ giá cả trong tương lại, nhưng thường thì mục đích của hợp đồng là để tránh việc tại sản bị tác động của rủi ro về giá cả cũng như lãi suất trong tương lai (hedging).

Hãy nghiên cứu ví dụ sau để hiểu hơn về hợp đồng kỳ hạn:

Giả sử Mr. X muốn mua một ngôi nhà trong vòng 1 năm tới, đồng thời Mr. Y sở hữu một căn nhà và anh ta muốn bán trong cùng thời gian đó. Y thoả thuận bán ngôi nhà của Y cho X sau 1 năm nữa với giá là $104,000, hợp đồng này là một hợp đồng kì hạn. Vì X là người mua nên X mong muốn giá sẽ tăng trong tương lai, ngược lại, Y muốn giá giảm. Cuối năm, giả sử giá thị trường của ngôi nhà lúc đó là $110,000, trong khi Y có nghĩa vụ phải bán nhà cho X với giá $104,000 theo như cam kết trong hợp đồng nên có thể coi như Y đã lỗ $6000, còn X lãi $6000 (vì X có thể mua nhà của Y với giá $104,000 và bán ngay trên thị trường với giá $110,000).

Nhìn chung nếu không tính đến các nhân tố khác thì giá kì hạn bao giờ cũng lớn hơn giá giao ngay, vì nó bao gồm cả lãi suất.

Tiếp tục ví dụ trên, giả sử giá bán hiện nay của ngôi nhà là $100,000, thì Y có thể bán ngay để đem gửi ngân hàng để hưởng lãi suất 4%/năm. Sau 1 năm Y sẽ có số tiền $104,000 mà không phải chịu chút rủi ro nào. Trong khi đó nếu X muốn mua ngay ngôi nhà anh ta sẽ đến vay ngân hàng số tiền $100,000, và cũng phải trả lãi 4%/năm. Còn ngược lại nếu kí hợp đồng mua kì hạn anh ta sẽ không phải trả lãi nên X cũng sẵn sàng bỏ ra $104,000 để mua ngôi nhà trong vòng 1 năm nữa. Đó là lý do vì sao giá kì hạn được thống nhất ở $104,000 chứ không phải là $100,000.

Xem thêm: Thanh lý hợp đồng là gì? Trình tự, thủ tục thanh lý hợp đồng 2023

2. Đặc điểm của hợp đồng kỳ hạn:

Thứ nhất, Tại ngày ký kết hợp đồng, bên mua không thực hiện thanh toán 100% giá trị hợp đồng cho Bên bán và Bên bán không thực hiện trao đổi tài sản cơ sở cho Bên mua. Mà hai hoạt động này sẽ được thực hiện tại ngày đáo hạn của hợp đồng.

Thứ hai, Tại ngày đáo hạn, hai bên phải có trách nhiệm, bắt buộc phải thực hiện các nghĩa vụ của mình đã được quy định trong hợp đồng kỳ hạn ( trong đó có nghĩa vụ thanh toán tiền của Bên mua và nghĩa vụ chuyển giao tài sản cơ sở của Bên bán ).

Thứ ba, Hợp đồng kỳ hạn được thỏa thuận trực tiếp giữa Bên mua và Bên bán, không qua trung gian nên loại hợp đồng này không phát sinh phí hợp đồng và không được giao dịch trên thị trường tập trung.

Thứ tư, Cá nhân, tổ chức tham gia hợp đồng kỳ hạn có thể đóng vị thế là Bên bán hoặc Bên mua của hợp đồng này bằng cách ký một hợp đồng khác với Bên thứ ba và với vị thế ngược lại là Bên mua hoặc Bên bán.

Thứ năm, Hợp đồng kỳ hạn mang tính thanh khoản kém do việc chuyển nhượng vị của mình trong hợp đồng trước ngày đáo hạn không hề dễ dàng.

Thứ sáu, Hợp đồng kỳ hạn mang tính rủi ro cao do một bên tham gia hợp đồng không thực hiện hợp đồng khi nhận thấy lợi ích của mình bị ảnh hưởng lớn khi thực hiện hợp đồng.

3. Các loại hợp đồng kỳ hạn:

Hiện nay có 6 loại hợp đồng kỳ hạn phổ biến, bao gồm:

+/ Hợp đồng kỳ hạn chứng khoán: Đây là hợp đồng kỳ hạn trong đó tài sản cơ sở trong hợp đồng là cổ phiếu;

+/ Hợp đồng kỳ hạn trái phiếu: Đây là hợp đồng ký hạn trong đó tài sản cơ sở trong hợp đồng là trái phiếu;

+/ Hợp đồng kỳ hạn hàng hóa: Đây là hợp đồng kỳ hạn trong đó tài sản cơ sở là lúa, gạo, lúa mì, hạt điều, ca phê. dầu thô và các hàng hóa vật chất khác;

+/ Hợp đồng kỳ hạn tiền tệ: Là hợp đồng kỳ hạn trong đó hai bên cam kết cùng nhau mua bán một lượng ngoại tệ nhất định theo tỷ giá hối đoái xác định trước vào một thời điểm xác định, với các điểm xác định trong tương lai;

+/ Thỏa thuận tỷ gia kỳ hạn (FRA): Đây là hợp đồng trong đó cả hai bên đồng ý trả lại suất vào ngày thanh toán trong tương lai;

+/ Hợp đồng kỳ hạn không giao được (NDF): Đây là hợp đồng ký hạn sử dụng thỏa thuận giao dịch tiền mặt thay vì giao tài sản ban đầu;

Tuy nhiên, hiện nay ở Việt Nam chỉ phổ biến loại hợp đồng kỳ hạn ngoại hối. Các bên tham gia hợp đồng kỳ hạn ngoại hối bao gồm các ngân hàng thương mại, công ty xuất nhập khẩu, tổ chức đầu tư tài chính để phòng ngừa rủi ro tỷ giá. 

4. Sử dụng hợp đồng kỳ hạn có ưu điểm và nhược điểm gì?

4.1. Ưu điểm:

Thứ nhất, đây là một phương án phòng chống rủi ro trước sự biến động thất thường của giá cả hàng hóa, tài sản tài chính hay lãi suất cho doanh nghiệp, nó được sử dụng nhằm mục đích cố định khoản chi phi của doanh nghiệp theo một mức giá đã được ấn định trước, bất chấp sự biến động của giá cả tài sản đó trên thị trường, phòng ngừa rủi ro leo thang của giá cả;

Thứ hai, linh hoạt về thời gian thực hiện hợp đồng, thời gian giao dịch hợp đồng, quy mô hợp đồng, do đây là sự thỏa thuận riêng biệt của 02 bên nên quy cách của hàng hóa giao dịch không cần chuẩn hóa.

4.2. Nhược điểm

Thứ nhất, tính thanh khoản khá kém. Các bên khó có thể thay thế chuyển nhượng vị trí của mình trong hợp đồng trước ngày đáo hạn (ví dụ: không thể bán hợp đồng khi cảm thấy không có lợi, không thể hủy bỏ hợp đồng khi thấy bất lợi hoặc không có nhu cầu với tài sản cơ sở);

Thứ hai, dễ xảy ra rủi ro khi một trong các bên tham gia hợp đồng không có khả năng thực hiện hợp đồng do không có trung gian bảo đảm (ví dụ: tài sản cơ sở giảm xuống quá mạnh gây tổn thất quá lớn, bên mua có thể từ chối mua theo cam kết hợp đồng).

5. Phí hợp đồng kỳ hạn và các khái niệm liên quan:

+/ Phí hợp đồng kỳ hạn (Forward premium) là giá để giao một loại tiền hoặc một công cụ tài chính trong tương lai cao hơn giá giao ngay. Một nhà giao dịch báo $1.7110 và $1.7120 (giá chào mua và giá chào bán) cho bảng Anh và phí giao kỳ hạn sáu tháng là .0025 và .0030, theo thứ tự, các giá đấu thầu và giá chào bán sẽ được điều chỉnh thành $1.7135 và $1.7150;

+/ Chênh lệch hợp đồng kỳ hạn là mức chênh lệch giá giữa giá giao ngay và lãi suất kỳ hạn một tháng. Ví dụ lãi suất giao ngay là $1=1.6510DM, và lãi suất kỳ hạn một tháng là $1=1.6460. Mức chênh lệch, .0050, là chênh lệch kỳ hạn;

+/ Thương nhân nhận hoa hồng hợp đồng kỳ hạn (Futures commission merchant -FCT) là công ty hoặc cá nhân tham gia việc chấp nhận lệnh mua hay bán hợp đồng kỳ hạn. Thương nhân nhận tiền hoa hồng kỳ hạn chấp nhận tiền mặt hoặc chứng khoán để kinh doanh hưởng lợi nhuận biên, chịu những quy định của trao đổi kỳ hạn, và phải được ủy ban giao dịch hàng hóa kỳ hạn cấp phép;

+/ Người mua (Long position) là đối tượng đã đồng ý mua một tài sản cụ thể vào thời điểm đã quyết định trong tương lai với mức giá đã được thỏa thuận ở hiện tại; Người bán (Short position) là đối tượng đã đồng ý bán một tài sản cụ thể vào thời điểm đã quyết định trong tương lai với mức giá đã được thỏa thuận ở hiện tại.

+/ Hợp đồng kỳ hạn trong phạm vi (Range forward) là hợp đồng ngoại hối kỳ hạn kết hợp việc mua một lượng tiền tệ nhất định bằng hợp đồng quyền chọn tiền tệ futures. Giới hạn khoản lỗ từ việc giảm giá đồng tiền đến một số tiền thỏa thuận, trong khi cho phép ngươi nắm giữ quyền chọn tham gia trong lợi nhuận.

Trên đây là toàn bộ nội dung về chủ đề Phí hợp đồng kỳ hạn (forward premium) là gì? mà Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết Hợp đồng tương lai, hợp đồng kỳ hạn (Futures contract) là gì? của Luật Minh Khuê. Còn bất cứ vướng mắc nào, quý khách vui lòng liên hệ hotline: 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Chúng tôi rất hân hạnh được hợp tác với quý khách. Trân trọng./.