1. Phong cách chính luận thể hiện qua tác phẩm Tuyên ngôn độc lập Hồ Chí Minh
“Tuyên ngôn Độc lập” là văn kiện lịch sử tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới về việc chấm dứt chế độ thực dân, phong kiến ở nước ta, đánh dấu kỷ nguyên độc lập, tự do của nước ta. Đồng thời bản tuyên ngôn cũng thể hiện phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh trong văn chính luận.
a. Bối cảnh của Tuyên ngôn Độc lập:
– Viết khi Bác từ Việt Bắc về đến nhà ở 48 Hàng Ngang, Hà Nội ngày 26/8/145, sau khi quân ta tiếp quản Hà Nội ngày 19/8/1945.
– Ngày 2/9/1945, Bác Hồ đứng trước hàng triệu đồng bào Việt Nam tại Quảng trường Ba Đình đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
b. Ý nghĩa:
– Bản Tuyên ngôn Độc lập tuyên bố trước toàn thế giới về sự ra đời của nước Việt Nam độc lập, có chủ quyền.
– Tố cáo tội ác của thực dân Pháp và phát xít Nhật, xóa bỏ quyền lợi của Pháp ở Việt Nam.
– Khẳng định quyết tâm bảo vệ Tổ quốc đến cùng của dân tộc ta
=> Tuyên ngôn Độc lập được viết bởi ngòi bút chính luận xuất sắc của Hồ Chí Minh, khẳng định phong cách văn chương và chính luận của Người.
c. Phong cách nghệ thuật trong bài văn:
– Người thể hiện lối viết ngắn gọn, cực kỳ dễ hiểu:
+ Bản Tuyên ngôn dài chưa đầy hai phần, 1010 chữ, 49 câu nhưng đầy đủ nội dung, từ cơ sở pháp lý khẳng định quyền độc lập dân tộc của Việt Nam. Nội dung cô đọng trong từng câu, toàn bộ lịch sử Việt Nam dưới ách đô hộ hơn 80 năm của thực dân Pháp và phát xít Nhật được tóm gọn trong 622 từ.
+ Bác đã dùng 186 chữ để khẳng định quyền độc lập, tự do của Việt Nam, dựa trên những cơ sở pháp lý quốc tế, qua hai bản Tuyên ngôn Độc lập của Pháp và Mỹ. 58 chữ này, Bác dùng để tháo gỡ những ràng buộc giữa Pháp và ta mà Pháp đã tạo ra gần một thế kỷ. 144 nhân vật Bác dùng để khẳng định ý chí, bản lĩnh của dân tộc Việt Nam, tương lai của Tổ quốc Việt Nam.
=> Mỗi vấn đề anh trình bày rất ngắn gọn, dễ hiểu, đơn giản kèm theo những dẫn chứng không thể chối cãi.
– Ngôn ngữ người dùng rất giản dị, mộc mạc, dễ hiểu, dễ nghe:
– Luận cứ trong Tuyên ngôn độc lập vô cùng chặt chẽ, thuyết phục người nghe:
+ Về quyền độc lập của dân tộc, Bác trích dẫn những câu trong hai bản Tuyên ngôn của hai nước văn minh Pháp và Mỹ để chứng minh cho quan điểm của mình.
+ Nói về sự tàn ác của kẻ thù, Bác Hồ đã chỉ ra từng mặt tội ác của chúng và nhấn mạnh hậu quả mà chúng để lại.
=> Với lập luận cực kỳ sắc bén của mình, Hồ Chí Minh đã kiên quyết tố cáo kẻ thù và Cách mạng Tháng Tám thành công chỉ với 9 chữ “Pháp chạy… thoái vị”, khai sinh ra một nước mới: Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
+ Đanh thép, sắc sảo: là biểu hiện tính chiến đấu không khoan nhượng, thái độ dứt khoát thể hiện một bản lĩnh vững vàng, phi thường, sắc sảo ở trí tuệ, lối lập luận chặt chẽ, sắc bén
+ Kết thúc bản Tuyên ngôn, người sử dụng khẳng định tinh thần yêu nước và quyết tâm bảo vệ độc lập, chủ quyền của cả dân tộc Việt Nam. Ngoài ra, Người còn thể hiện phong cách của mình ở sự đa dạng về phong cách khi viết Tuyên ngôn độc lập.
+ Bản tuyên ngôn được viết với cách lập luận chặt chẽ. Người đưa ra những lý lẽ đanh thép, những bằng chứng hùng hồn không ai chối cãi được. Ngòi bút chính luận vừa hùng hồn vừa trữ tình; cách dùng từ, đặt câu hết sức linh hoạt, Tuyên ngôn Độc lập vừa có giá trị lịch sử lớn lao, vừa xứng đáng là áng thiên cổ hùng văn của thời đại
Giá trị lịch sử và ý nghĩa thời đại của bản Tuyên ngôn là rất to lớn. Ngày nay cả nước đang thể hiện quyết tâm bảo vệ nền độc lập, bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo vệ biển đảo thân yêu như Bác hằng mong muốn.
>> Tham khảo: Phong cách nghệ thuật là gì? Lấy ví dụ về Phong cách nghệ thuật
2. Bài văn mẫu cảm nhận phong cách văn chính luận Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta, Người không chỉ là một nhà chính trị quân sự xuất sắc mà còn là thi sĩ, nhà văn với những tác phẩm để lại dấu ấn cực kì đậm nét. Sự nghiệp sáng tác của Người khá đồ sộ, không chỉ các tác phẩm truyện, kí mà còn là thơ văn và các bài chính luận rất đặc sắc. Các tác phẩm của Người đều ghi lại một phong cách rất riêng, rất Hồ Chí Minh. Với thơ ca, Người trau chuốt trong từng lời thơ, vừa đẹp lại vừa giản dị, với truyện, Người viết một cách hài hước, nhưng đầy sự châm biếm, mỉa mai, còn với các áng văn chính luận, Người lại có một phong cách rất khác biệt ngắn gọn, súc tích nhưng đầy thuyết phục. Cả cuộc đời của Người đều lo cho dân cho nước, và có nhiều những tác phẩm của Người đã để lại cho dân tộc những giá trị sâu sắc và điều đó đã được đúc kết và thấu hiểu qua phong cách nghệ thuật độc đáo.
Nghệ thuật trong cách sáng tác của Hồ Chí Minh vô cùng phong phú, cả cuộc đời của Người luôn luôn xác định được lối viết đúng, khi viết ông luôn xác định viết cái gì, viết như thế nào, viết phải chân thực, phải mang những giá trị cao quý, người cầm bút chính là những người chiến sĩ ngoài mặt trận. Văn chương là thể loại phong phú và có giá trị to lớn đối với mỗi con người, chúng ta cần phải học hỏi những kinh nghiệm sống và giá trị tốt đẹp từ phong cách của Hồ Chí Minh. Qua các tác phẩm chính của Người chúng ta thấy được một con người luôn sống và viết, cuộc đời của Người phải trải qua rất nhiều những cực khổ và trải nghiệm đó đã mang lại cho Người nhiều điều ý nghĩa và giá trị nhất. Những tác phẩm của Hồ Chí Minh mang đậm giá trị hiện thực và nó phản ánh được những năm tháng cực khổ khi bị thực dân, đế quốc xâm lược.
Trong thơ của Hồ Chí Minh cũng độc đáo và vô cùng hấp dẫn, sự nghiệp sáng tác của ông vô cùng đa dạng và hấp dẫn người đọc, mỗi thể loại đều mang những dấu ấn riêng và vô cùng độc đáo nó đã tạo nên một phong cách riêng biệt và độc đáo trong phong cách của người, mỗi bài đều rất súc tích và vô cùng chặt chẽ, ngôn ngữ mà ông sử dụng cũng rất đanh thép và hào hùng, nó mang nhiều giá trị to lớn ngay cả về mặt hình thức và nội dung, những tác phẩm của ông đã có giá trị tới muôn vàn người trong xã hội. Hồ Chí Minh có tập thơ "Nhật kí trong tù" cũng vô cùng đa dạng và phong phú, mỗi tác phẩm viết lên đều mang những cung bậc riêng và vô cùng độc đáo, nó giàu cảm xúc và biểu tượng cho một con người giàu chất suy tư và trải nghiệm trong cuộc sống, mỗi một tác phẩm để lại những dấu ấn riêng và vô cùng độc đáo, mỗi bài là những cung bậc cảm xúc mạnh mẽ và vô cùng to lớn, khi tác giả đã dùng chính tài năng và nghệ thuật của mình để viết lên. Không chỉ trong lĩnh vực thơ Hồ Chí Minh còn nổi bật trong cả thể loại văn chính luận nó giàu giá trị và đậm đà, mỗi hình ảnh đều có giá trị chung hướng tới nhân loại. Cuộc đời của Người chỉ dành cho dân cho nước, một người biết ống và phục vụ vì lợi ích của dân tộc, đặt lợi ích của dân tộc lên hàng đầu.
Trong các thể loại mà Hồ Chí Minh viết có văn chính luận đậm đà hình ảnh và ngôn ngữ vô cùng mạnh mẽ, nó đanh thép và thấu tình đạt lý, thu hút sự chú ý của độc giả, ngoài những tác phẩm mang tính chính luận sâu sắc thì cũng có những bài mang những giọng điệu châm biếm chua cay nhưng vô cùng thâm túy, nó đã để lại những cảm xúc riêng và vô cùng mạnh mẽ đối với con người, mỗi người chúng ta nên học hỏi và phát triển điều đó theo những bản năng vốn có và phát triển những giá trị tốt đẹp học hỏi từ vị lãnh tụ thiên tài, trong các tập truyện của Người cũng có rất nhiều bài có giá trị và để lại nhiều ảnh hưởng về sau, thế hệ tiếp nối đã và đang học hỏi được những phong cách độc đáo và giàu giá trị nhất cho mỗi con người, chúng ta nên tiếp thu và phát triển được điều đó, với một tâm hồn trong sáng và giàu cảm xúc mỗi tác phẩm của người cũng để lại những cảm xúc riêng, đối với thơ ca đây là thể loại có thể nói là vô cùng phát triển của con người, nó mang đậm những giá trị và cả vẻ đẹp tinh tế của ngôn từ.
Các tác phẩm của Hồ Chí Minh đều có những đặc điểm chung đó là hướng tới nhân dân, hướng tới cách mạng, những tác phẩm đã phản ánh sâu sắc được thời cuộc lúc bấy giờ, và những cảm xúc mang đậm nhiều cảm xúc đối với con người, mỗi lời thơ đều vô cùng giản dị không hề được trau chuốt mà những lời thơ viết ra nó giản dị đến vô ngần, và mang nhiều giá trị cổ điển. Ngôn ngữ mộc mạc với lời thơ không trau chuốt đó là những phong cách nổi bật của Hồ Chí Minh, với những lời thơ mang đậm chất tình, và cả những nỗi nhớ mong mang nhiều cung bậc to lớn đã để lại nhiều giá trị tốt đẹp nhất cho con người, mỗi chúng ta đều có thể nhìn thấy điều đó qua cung bậc riêng và giàu giá trị nhất định. Sự tài hoa của người còn được thể hiện qua việc kết hợp các yếu tố cổ điển với yếu tố hiện đại, chúng ta có thể nhìn điều đó qua tác phẩm Chiều Tối của Hồ Chí Minh.
Mỗi tác phẩm đều mang đậm phong cách riêng và vô cùng độc đáo của Hồ Chí Minh nó không chỉ đem lại nhiều giá trị nhất cho nhân loại mà còn để cho nền văn học Việt Nam thêm phong phú và giàu cảm xúc nhất, với ngôn ngữ giản dị, trong sáng và cũng vô cùng đanh thép nên để lại nhiều dấu ấn trong nền văn học Việt Nam, mỗi tác phẩm là những sáng tác riêng và vô cùng độc đáo dành cho mỗi con người, không chỉ cho dân tộc hôm nay, mà nó còn ở lại với người đọc đương thời trong những thời gian xa hơn, và các tác phẩm đó sẽ mãi sống với nhân loại và cuộc sống của mỗi người là mang đậm giá trị hạnh phúc và tự hào về một đất nước có truyền thống phong phú và những con người tài năng.
Hồ Chí Minh đã để lại cho nhân loại những giá trị cao quý và những tác phẩm có giá trị. Với phong cách độc đáo và riêng biệt Hồ Chí Minh đã để lại tên tuổi của mình trong nền văn học Việt Nam. Các thể loại mà Bác đóng góp đã mang tiếng vang lớn, thể loại chính luận như những bài luật đường mà giá trị của nó vừa mang tính triết lý sâu sắc và thấu tình đạt lý, mỗi bài đều để lại những giá trị riêng và mang đậm ý nghĩa sáng tạo sâu sắc. Người luôn luôn hòa mình vào các tác phẩm của mình để từ đó những sáng tác của Người đều rung lên những cung điệu riêng nhưng đều mang đậm chất triết lý và giàu chất suy tưởng, mỗi lời thơ và văn của Hồ Chí Minh đã để lại cho nhân loại nhiều giá trị, nó không chỉ mang những ngôn ngữ dễ hiểu dễ nghe mà còn đậm chất dân tộc. Hồ Chí Minh đã vận dụng tốt những điều mà ông học tập được của nhân loại cho chính bản thân mình.
Những tinh hoa của Hồ Chí Minh đã được đúc kết mạnh mẽ trong các tác phẩm của Người, nó không chỉ được sử dụng rộng rãi mà còn trở thành một phong cách riêng độc đáo và vô cùng ý nghĩa đối với mỗi con người, hình ảnh thơ mang đậm cảm xúc, với những tính chất cổ điển được lồng ghép vào trong thơ làm cho nó mang đậm những giá trị cổ xưa và những hình ảnh mang những tính thống nhất chung giữa người đọc và người viết. Nội dung của các tác phẩm cũng vô cùng phong phú và đậm đà, mỗi tác phẩm để lại những cung bậc riêng và giàu giá trị nhất định, nội dung đã hàm chứa trong đó rất nhiều cảm xúc và những phong cách riêng của Hồ Chí Minh, những tác phẩm đậm giá trị và nhiều những cảm xúc khó diễn tả khi phong cách của người đã dư âm của những tinh hoa và hạnh phúc của nhân loại.
Phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh rất đậm nét trong các tác phẩm đó là những điều vô cùng đáng quý và để lại những giá trị vô cùng to lớn và sâu sắc cho kho tàng dân ca Việt Nam, những động lực đó sẽ làm nên những giá trị cốt lõi cho cuộc sống này, những tinh hoa đó sẽ được nhân loại công nhận và học hỏi, nền văn học Việt Nam sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ và có nhiều ưu thế sẽ sánh vai với cường quốc năm châu trong nhân loại.
>> Tham khảo: Chứng minh Tuyên ngôn độc lập là áng văn chính luận mẫu mực
Văn chính luận của Người mang một phong cách rất riêng mà không phải ai cũng có được và Tuyên ngôn độc lập là một trong những tác phẩm văn chính luận xuất sắc nhất của Người. Hy vọng bài viết Luật Minh Khuê giúp ích các bạn đọc học tốt môn Ngữ Văn. Chúng tôi chân thành cảm ơn các bạn đã theo dõi!
