NỘI DUNG TƯ VẤN
1. Phương pháp kinh doanh và bảo hộ sở hữu trí tuệ
Phương pháp kinh doanh và bảo hộ sở hữu trí tuệ phù hợp với sự tăng trưởng kinh doanh trên internet:
1.1 Khái quát chung và thực tiễn
Một lĩnh vực khác mà sự tăng trưởng trong kinh doanh đã kích thích việc mở rộng phạm vi bảo hộ SHTT và đến lượt mình bảo hộ SHTT đã kích thích sự tăng trưởng trong kinh doanh là lĩnh vực đang tăng trưởng nhanh chóng của thương mại điện tử trên Internet. Gần đây, bằng độc quyền sáng chế đã được cấp cho những sáng chế với tên gọi phương pháp kinh doanh trong lĩnh vực này. Bởi vì các mô hình kinh doanh hiện đại nhất đều phải ứng dụng phần mềm máy tính nên ỏ Hoa Kỳ khả năng được cấp bằng độc quyền sáng chế của phương pháp kinh doanh được gắn kết chặt chẽ với những tiến triển gần đây trong pháp luật về khả năng được cấp bằng độc quyền sáng chế cho phần mềm và sáng chế liên quan đến phần mềm. Quyết định của Toà Phúc thẩm thuộc Toà án Khu vực Liên bang năm 1998, trong vụ State Street Bank & Trust kiện Signature Financial Group, khẳng định rằng phương pháp kinh doanh có thể là đối tượng của bằng độc quyền sáng chế đã phát động sự gia tăng mạnh mẽ số đơn yêu cầu cấp bằng độc quyền sáng chế cho đối tượng đó. Quyết định có ảnh hưởng sâu sắc này đã thách thức những quan điểm truyền thống về "bản chất kỹ thuật" của sáng chế đang được biết đến rộng rãi ở một số nước.
Kể từ vụ State Street Bank, bằng độc quyền sáng chế đã được cấp cho những phương pháp phân tích quyết định trực tuyến, hệ thống tài chính trực tuyến, hệ thống thưởng cho khách hàng trực tuyến và cả hệ thống phân loại, định giá bằng độc quyền sáng chế. Thật là bất ngờ, tiềm năng của sự bảo hộ theo bằng độc quyền sáng chế dường như rộng hơn và dễ dàng tiếp cận hơn nhiều đối với một phạm vi ý tưởng mới rộng hơn so với dự định trước đây. Trên thực tế, sự gia tăng về số lượng cũng như sự phức tạp của đơn yêu cầu cấp bằng độc quyền sáng chế cho phương pháp kinh doanh phản ánh tầm quan trọng ngày càng tăng của công nghệ kinh doanh trong nền kinh tế ngày nay.
Những sáng chế về phương pháp kinh doanh có khả năng áp dụng trong thương mại điện tử chù yếu bao gồm hệ thống và phương pháp dựa trên phần mềm được sử dụng để thực hiện hoặc đơn giản hoá giao dịch điện tử diễn ra trên Internet. Các sáng chế này cho phép thực hiện giao dịch bằng hệ thống máy tính mà không đòi hỏi các bên liên quan phải cùng có mặt khi giao dịch. Phần lớn các bằng độc quyền sáng chế loại này đã được cấp ở Hoa Kỳ. Số bằng độc quyền sáng chế về phương pháp kinh doanh liên quan đến phần mềm, chẳng hạn như những phương pháp đã được đề cập ở trên, đã tăng từ 700 vào năm 1996 lên 2.600 vào năm 1999. Một số sáng chế đã thu hút sự chú ý đáng kể của công chúng. Hiện đang diễn ra một cuộc tranh cãi quyết liệt về những tác động xã hội và kinh tế lâu dài của bằng độc quyền sáng chế liên quan đến Internet cũng như các vấn đề liên quan đến khả năng được cấp bằng độc quyền sáng chế, tình trạng kỹ thuật và bằng độc quyền sáng chế có phạm vi rộng. Gần đây, một số vụ kiện gây chú ý về xâm phạm bằng độc quyền sáng chế có dính dáng đến bằng độc quyền sáng chế thuộc lĩnh vực Internet đã làm cho cuộc tranh luận càng tăng thêm.
Ví dụ, Amazon.com đã kiện Barnesandnoble.com với tuyên bố rằng phương pháp đặt hàng của Barnesandnoble.com đã xâm phạm bằng độc quyền sáng chế "một nháy" của Amazon. Amazon đã đạt được một lệnh đình chỉ tạm thời, cấm đối thủ cạnh tranh của họ sử dụng phương pháp bán hàng một nháy. Priceline.com đã khởi kiện Microsoft, tuyên bố rằng website lữ hành Expedia.com của Microsoft đã xâm phạm bằng độc quyền sáng chế "đấu giá ngược" của Priceline. Theo sự hoà giải, Expedia sẽ trà tiền thù lao cho Priceline. Dường như còn có nhiều điều rủi ro, bởi vì tranh tụng liên quan đến những vụ kiện xâm phạm bằng độc quyền sáng chế về phương pháp kinh doanh trên Internet đang tiếp tục được đưa ra toà.
1.2 Ý tưởng đối mới và sự bảo hộ:
Trong quá trình phát triển nền kinh tế dựa trên tri thức, các ý tưởng đổi mới thường là nguồn lợi thế cạnh tranh có giá trị nhất của một công ty. Điều này đặc biệt đúng đối với những công ty tham gia kinh doanh trực tuyến, với số tài sản hữu hình có hạn và thành công của họ chủ yếu phụ thuộc vào những ý tưởng đổi mới, vào những cái vô hình khác, có thể bao gồm mô hình kinh doanh. Hy vọng rằng số bằng độc quyền sáng chế loại này sẽ tăng theo sự mở rộng liên tục của Internet và thương mại điện tử. Theo USPTO, trước năm 1990 bằng độc quyền sáng chế về phương pháp kinh doanh chủ yếu tập trung vào hệ thống tự động tính cước điện thoại và tính tiền bán hàng. Tuy nhiên, đến năm 1994, bằng độc quyền sáng chế loại này đã bị những hệ thống giao dịch tài chính làm cho mờ nhạt và từ năm 1999 hệ thống bán hàng và giao dịch tài chính điện tử đã trở thành hai loại hình chiếm vị trí thống trị. Những đơn mới được nộp cho thấy hệ thống quản lý quảng cáo sẽ gia nhập hàng ngũ các lĩnh vực phổ biến nhất trong nhóm sáng chế này. Trong năm 2000, USPTO đã cấp 899 bằng độc quyền sáng chế về phương pháp kinh doanh.
Một số nước đã hành động để bảo hộ sáng chế về phương pháp kinh doanh. Ví dụ, sáng chế về phương pháp kinh doanh hiện nay có thể được cấp bằng độc quyền sáng chế ở Hàn Quốc, sau khi Hướng dẫn Xét nghiệm Phương pháp Kinh doanh được đưa vào áp dụng ngày 1 tháng 8 năm 2000 . Theo Cơ quan SHTT Hàn Quốc (KIPO), nhờ làm rõ và sửa đổi các tiêu chuẩn xét nghiệm của mình cơ quan này đã nhộn 4000 đơn trong nước yêu cầu cấp bằng độc quyền sáng chế về phương pháp kinh doanh mà hầu hết trong số đó liên quan đến Internet. Những nước khác vẫn đang tập trung bàn luận về khả năng cấp bằng độc quyền sáng chế cho những phương pháp kinh doanh ứng dụng được trên Internet và trong thương mại điện tử. Ví dụ, Uỷ ban châu Âu đã tổ chức một loạt các cuộc tham vấn trong năm 2000 về vấn đề liệu sáng chế về phương pháp kinh doanh có được bảo hộ hay không và bảo hộ như thế nào theo bằng độc quyền sáng chế trong Cộng đồng châu Âu, đồng thời gần đây đã để nghị các nước thành viên Liên minh châu Âu thông qua chính sách mới về vấn đề này. Như đã được thảo luận ở trên, trong những năm 1980 một đường ranh giới giữa bảo hộ quyền tác giả đối với phần mềm máy tính và bảo hộ bằng độc quyền sáng chế đối với sáng chế liên quan đến phần mềm đã được hình thành. Internet đã hầu như xoá bỏ ranh giới đó, bởi lẽ nhiều phương pháp kinh doanh không chỉ được coi là những Chương trình phần mềm máy tính đơn thuần.
Như trong mọi lĩnh vực công nghệ khác, bằng độc quyền sáng chế về phương pháp kinh doanh có ý nghĩa quan trọng để tạo ra sự động viên và khuyến khích đầu tư vào công nghệ mới. Tuy nhiên, một số người lo ngại rằng việc cấp bằng độc quyền sáng chế quá rộng, đặc biệt là các bằng độc quyền sáng chế liên quan đến những mô hình kinh doanh trực tuyến cơ bản, có thể bóp nghẹt hoạt động đổi mới và tác động có hại đến sự phát triển của thương mại điện tử, đặc biệt là nếu các bằng độc quyền sáng chế này bị lạm dụng. Một số người cũng bày tỏ sự nghi ngờ liệu một số trong các mô hình kinh doanh trực tuyến có đáp ứng được các yêu cầu cơ bản đề cấp bằng độc quyền sáng chế hay không; họ khẳng định rằng những mô hình kinh doanh đã có trước đang được sáng chế lại để sử dụng trên Internet.
Còn những người khác lại chỉ ra giao điểm của bằng độc quyền sáng chế về mô hình doanh và sự chia rẽ trong công nghệ số: những phần này của thế giới đang cấp bằng độc quyền sáng chế cho phương pháp kinh doanh trong khi những phần khác vẫn đang đuổi theo để bát kịp công nghệ cơ bản nhất về phần cứng máy tính. Hậu quả về mặt này của sự chia rẽ trong công nghệ số là quyền sở hữu đối với phương pháp kinh doanh trên thị trường toàn cầu sẽ thuộc về những doanh nghiệp ỏ các nước tích cực ủng hộ loại bằng độc quyền sáng chế đó, trong khi doanh nghiệp ở những nước không ham chuộng phương pháp kinh doanh hoặc chưa đề cập đến vấn đề đó sẽ bị tự hậu. Khoảng cách này không có ý nghĩa thật quan trọng khi thị trường chỉ đơn thuần là thị trường trong nước, nhưng trên thị trường thương mại điện tử quốc tế thì các doanh nghiệp không có tài sản trí tuệ trong lĩnh vực này sẽ có nguy cơ trở thành người xâm phạm. Nếu những nhà hoạch định chính sách không quan tâm đến vấn đề thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng để phát triển ngành công nghiệp thương mại điện tử thì những nhà lập trình phần mềm có thể muốn tìm kiếm những cơ hội làm việc hấp dẫn hơn ở nước ngoài, nơi mà sự phát triển công nghệ trong lĩnh vực này năng động hơn so với những nơi khác vì nhiều lý do, bao gồm sự bảo hộ mạnh mẽ hơn đối với sáng tạo trí tuệ. Điều này có thể dẫn đến một sự "chảy máu chất xám" mà đến lượt mình nó lại làm trầm trọng thêm sự chia rẽ trong công nghệ số. Nhu cầu hợp tác quốc tế để tìm ra giải pháp tốt nhất đang trở nên cấp bách, vì bằng độc quyền sáng chế về phương pháp kinh doanh có phạm vi và tác động toàn cầu.
2. Doanh nghiệp ý tưởng:
2.1 Định hướng của doanh nghiệp:
Walker Digital Corporation do doanh nhân Internet Day Walker thành lập vào. năm 1994. Công ty này phát triển và yêu cầu cấp bằng độc quyền sáng chế cho những giải pháp đổi mới kinh doanh dựa trên thông tin và phỏng theo mô hình của nhà máy sáng chế Menlo Park nổi tiếng của Thomas Edison. Walker Digital có ít nhất 12 bằng độc quyền sáng chế về phương pháp kinh doanh. Ông Walker, chủ tịch của Walker Digital, sáng lập viên đồng thời là phó chủ tịch của Priceline đã' nói rằng ' với sự khẳng định gần đây của Cơ quan Bằng độc quyền sáng chế và Nhãn hiệu hàng hóa Hoa Kỳ va của toà án về khả năng được cấp bằng độc quyền sáng chế đối với phương pháp kinh doanh, hiện nay mặt công ty có thể bảo hộ không chỉ đối với các sản phẩm kinh doanh của mình mà thực sự cả đối với những phương pháp hiện đang được sử dụng để đưa sản phẩm ra thị trường và để đáp ứng người tiêu dùng.
2.2 Ý nghĩa của bằng độc quyền sáng chế:
Sự thừa nhận mới có ý nghĩa quan trọng này về bảo hộ theo bằng độc quyền sáng chế tạo ra sự khích lệ đối với những đổi mới sôi động và quan trọng trong giới doanh nghiệp Hoa Kỳ, đồng thời sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc tạo khả năng cho một thế hệ doanh nghiệp mới xuất hiện va phát đạt cả trên Internet và ngoài Internet."
Priceiine.com một phần dựa vào bằng độc quyền sáng chế đã cấp cho Walker Digital về một quy trình kinh doanh được phần mềm hỗ trợ cho phép những người mua hàng có liên quan thông báo một lần cho mua hàng mang tính rằng buộc tới những người bán hàng tiềm năng, được gọi là "đấu giá ngược theo kiểu bạn hãy ra giá". Walker Digital đã nhận được 7,5 triệu cổ phần của Priceline bằng việc chuyển nhượng bằng độc quyền sáng chế và một khoản đầu tư trị giá 500.000 USD. Rick Braddock, chủ tịch và Giám đốc điều hành của Priceline đã nói "bằng độc quyền sáng chế là yếu tố quan trọng trong chiến lược kinh doanh của Priceline.com vì chúng tăng cường và mở rộng vị thế cạnh tranh của chúng tôi". Theo oncj Rick Braddock, “bảo hộ quyền SHTT cho phép chúng tôi thiết lập và duy trì vị trí riêng biệt của mình trên thị trường thương mại điện tử, mang lại cho công ty khả năng tâp trung vào việc xây dựng doanh nghiệp và nhãn hiệu của mình, đồng thời không phải lo lắng về nạn sao chép mang tính cạnh tranh đang diễn ra trên không gian thương mại điện tử. Các bằng độc quyền sáng chế này cũng mang lại cho priceiine.com cơ hội tiềm năng để khai thông những dòng thu nhập mới thông qua hoạt động li-xang."
Cảm ơn quý khách đã gửi yêu cầu đến Công ty Luật Minh Khuê, trên đây là nội dung tư vấn của Công ty, nội dung tư vấn có giá trị tham khảo, nếu còn vấn đề mà quý khách hang còn chưa rõ xin vui lòng liên hệ đến tổng đài của Công ty Luật Minh Khuê 1900.6162 hoặc vui lòng gửi tin nhắn đến email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp thắc mắc. Trân trọng!
