1. Khái niệm và mục đích của việc thực hiện dự án đầu tư xây dựng
1.1 Khái niệm
Quản lý dự án xây dựng là dịch vụ chuyên nghiệp áp dụng các kỹ thuật, kiến thức chuyên môn để quản lý công trình đầu tư và xây dựng. Quản lý dự án xây dựng công trình là hoạt động giám sát và chịu trách nhiệm về các công việc như lập kế hoạch, thiết kế, xây dựng dự án… từ khi bắt đầu đến kết thúc.
1.2 Mục đích
- Mục đích chính của việc quản lý dự án đầu tư xây dựng chính là kiểm soát thời gian thực hiện, chất lượng và chi phí của dự án.
- Việc quản lý dự án sẽ giúp cho dự án thực hiện một cách an toàn, ít rủi ro và đẩy nhanh tốc độ thực hiện dự án.
2. Trình tự thực hiện dự án đầu tư xây dựng cơ bản
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 50 Luật xây dựng 2014 sửa đổi 2020 thì các bước lập, quy trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng, chi tiết các bước thực hiện của một dự án đầu tư có sử dụng đất bao gồm 3 giai đoạn: Chuẩn bị đầu tư dự án xây dựng: các nội dung dự án đầu tư xây dựng trong giai đoạn chuẩn bị bao gồm: tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu tiền khả thi nếu có: Lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng để xem xét, quyết định đầu tư xây dựng, thực hiện các công việc cần thiết khác liên quan đến chuẩn bị dự án, cụ thể gồm các công việc: xin chủ trương đầu tư, quy hoạch, giao đất, thuê đất và giải phóng mặt bằng. Quy trình thủ tục xin đầu tư dự án xây dựng: đối với quy trình, trình tự thủ tục đầu tư dự án sẽ cần thực hiện như sau: Nghiên cứu quy mô, thị trường, tìm kiếm nguồn đất, thông tin về thu hồi và chuyển mục đích sử dụng đất, lên phương án đầu tư và thỏa thuận địa điểm thực hiện quy hoạch dự án, xin chủ trương đầu tư , văn bản chấp thuận đầu tư của UBND tỉnh, thành phố
Trình tự, quy trình quy hoạch dự án đầu tư: đối với quy trình quy hoạch dự án đã được chấp thuận đầu tư sẽ phụ thuộc vào loại dự án đã có quy hoạch hoặc chưa có quy hoạch để có quy trình khác nhau. Thủ tục quy trình giao đát cho thuê đất giải phóng mặt bằng: sau khi hoàn thành xin chủ trương và quy hoạch dự án chi tiết thì sẽ cần thực hiện quy trình giao đất, cho thuê đất và giiar phóng mặt bằng đất nền dự án theo thứ tự. Thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình: giai đoạn này các nội dung dự án đầu tư xây dựng công trình cần thực hiện đó là: bàn giao, chuẩn bị mặt bằng dự án: bàn giao đất hoặc thuê đất và chuẩn bị mặt bằng xây dựng, rà phá bom mìn nếu có, khảo sát đầu tư xây dựng, thi công xây dựng công trình. Các giai đoạn thi công công trình gồm: chọn nhà thầu thi công giám sát, tiến hành thi công, trong quá trình thi công có thể xin điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng công trình phù hợp với thực tế, nghiệm thu công trình xây dựng hoàn thành và bàn giao công trình hoàn thành , vận hành chạy thử và thực hiện các công việc cần thiết khác. Kết thúc xây dựng và đưa vào sử dụng. Nội dung cơ bản của một dự án đầu tư trong giai đoạn kết thúc gồm có các công việc cần thực hiện sau:Hoàn công công trình dự án xây dựng; Quyết toán, kiểm toán hạch toán dự án đầu tư xây dựng cơ bản; Chứng nhận sở hữu công trình; Bảo hành công trình xây dựng và đưa vào sử dụng. Tùy thuộc vào các điều kiện cụ thể, những yêu cầu đối với dự án đầu tư xây dựng về kỹ thuật có thể thực hiện đúng trình tự hoặc kết hợp đồng thời các nội dung công việc của các giai đoạn thủ tục lập dự án đầu tư xây dựng.
3. Vai trò của quản lý dự án đầu tư xây dựng
Quản lý dự án đầu tư có vai trò rất quan trọng đối với ngành xây dựng. Hiện nay công tác quản lý dự án có 14 vai trò chính như sau: Đánh giá thực tế quá trình thi công, thực hiện dự án, bảo đảm mọi việc được triển khai, tiến hành đúng kế hoạch. Tiến hành xem xét và phân tích, đánh giá các tiêu chí khi lựa chọn nhà thầu. Hỗ trợ nhà thầu kiểm tra, báo cáo các vấn đề về thiết bị và nhân sự. Theo dõi tiến độ hoàn thiện của dự án. Báo cáo các sai sót, phát sinh trong quá trình tiến hành công trình và đưa ra các biện pháp khắc phục. Báo cáo về tình hình dự án theo yêu cầu đồng thời đưa ra các chính sách nhằm bảo đảm chất lượng của dự án đúng sẽ được thực hiện theo mục tiêu đã đề ra. Tư vấn cho hệ thống kiểm soát về tài liệu của dự án. Hỗ trợ giải quyết các vấn đề xuất hiện trong thi công. Tư vấn và kiểm tra thiết kế của công trình. Giúp kiểm soát những vấn đề mới phát sinh. Hỗ trợ xây dựng các công trình tạm thời đi theo như kho bãi, văn phòng ở công trường, hệ thống điện nước để sử dụng trong quá trình thi công. Đôn đốc, kiểm tra kế hoạch vận hành và đào tạo. Đảm bảo an toàn trong suốt quá trình thi công. Hỗ trợ kiểm tra về chất lượng, số lượng của các nguyên vật liệu tham gia thi công
Nghị định số 15/2021/NĐ-CP nêu rõ, khi đầu tư xây dựng công trình phải có giải pháp kỹ thuật và biện pháp quản lý nhằm sử dụng hiệu quả năng lượng, tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường. Nhà nước khuyến khích xây dựng, phát triển và đánh giá, chứng nhận công trình hiệu quả năng lượng, công trình tiết kiệm tài nguyên, công trình xanh. Khuyến khích áp dụng mô hình thông tin công trình (sau đây gọi tắt là BIM), giải pháp công nghệ số trong hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình. Người quyết định đầu tư quyết định việc áp dụng BIM, giải pháp công nghệ số khi quyết định dự án đầu tư xây dựng.
4. Phương pháp quản lý dự án đầu tư xây dựng
Các dự án xây dựng ngày càng tăng về số lượng và quy mô nên công việc quản lý trở nên khó khăn, phức tạp hơn. Vì vậy, việc có một phương pháp quản lý dự án đầu tư xây dựng hợp lý sẽ giúp chủ đầu tư nắm bắt định hướng, cân đối ngân sách và đánh giá thi công công trình chính xác nhất. Dưới đây là một số phương pháp quản lý dự án cơ bản: Hình thức quản lý dự án trong Nghị định quy định đối với dự án sử dụng vốn đầu tư công, người quyết định đầu tư lựa chọn hình thức quản lý dự án quy định tại khoản 2 Điều 62 của Luật Xây dựng năm 2014 được sửa đổi, bổ sung tại khoản 19 Điều 1 của Luật số 62/2020/QH14. Cụ thể, người quyết định đầu tư quyết định áp dụng hình thức Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực (Ban quản lý dự án chuyên ngành, Ban quản lý dự án khu vực) trên cơ sở số lượng, tiến độ thực hiện các dự án cùng một chuyên ngành, cùng một hướng tuyến, trong một khu vực hành chính hoặc theo yêu cầu của nhà tài trợ vốn.
Trong trường hợp không áp dụng hình thức quản lý dự án theo quy định trên, người quyết định đầu tư quyết định áp dụng hình thức Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng một dự án hoặc chủ đầu tư tổ chức thực hiện quản lý dự án hoặc thuê tư vấn quản lý dự án. Còn đối với dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công hoặc vốn khác, người quyết định đầu tư quyết định hình thức quản lý dự án được quy định tại khoản 1 Điều 62 của Luật Xây dựng năm 2014 được sửa đổi, bổ sung tại khoản 19 Điều 1 của Luật số 62/2020/QH14, phù hợp với yêu cầu quản lý và điều kiện cụ thể của dự án.
Đối với dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài, hình thức tổ chức quản lý dự án được áp dụng theo quy định của điều ước quốc tế về ODA hoặc thỏa thuận với nhà tài trợ. Trường hợp điều ước quốc tế về ODA hoặc thỏa thuận với nhà tài trợ không có quy định cụ thể thì hình thức tổ chức quản lý dự án được thực hiện theo quy định của Nghị định này.Đối với dự án PPP, hình thức quản lý dự án được thực hiện theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều 62 của Luật Xây dựng năm 2014 được sửa đổi, bổ sung tại khoản 19 Điều 1 Luật số 62/2020/QH14 phù hợp với yêu cầu quản lý, điều kiện cụ thể của dự án và thỏa thuận tại hợp đồng dự án.
Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề về pháp lý khác, quy khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại, gọi ngay tới số 19006162 hoặc gửi email trực tiếp tại lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp. Trân trọng cám ơn!