Quy chế và Lịch thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia năm 2026

Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) năm 2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong tiến trình đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam. Đây là năm thứ hai kỳ thi được tổ chức theo phương án mới, dựa trên nền tảng của Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018, vốn tập trung vào việc đánh giá năng lực và phẩm chất người học thay vì chỉ kiểm tra kiến thức ghi nhớ. Việc tổ chức kỳ thi này không chỉ nhằm mục đích xét công nhận tốt nghiệp mà còn cung cấp dữ liệu tin cậy cho công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng và đánh giá chất lượng dạy và học tại các địa phương trên toàn quốc.

Sự chuyển dịch từ mô hình thi cũ sang mô hình thi theo định hướng đánh giá năng lực đòi hỏi thí sinh, phụ huynh và các cơ sở giáo dục phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả mặt tâm lý lẫn kiến thức chuyên môn. Trong bối cảnh đó, các văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là các thông tư sửa đổi quy chế thi, đóng vai trò là kim chỉ nam giúp đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả cho toàn bộ quá trình tổ chức thi.

1. Căn cứ pháp lý tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Nền tảng pháp lý của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được xây dựng dựa trên sự kế thừa các quy định ổn định của năm 2025 và có những điều chỉnh mang tính kỹ thuật để phù hợp với tình hình thực tiễn. Cơ sở pháp lý quan trọng nhất là Thông tư số 13/2026/TT-BGDĐT ban hành ngày 09/03/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế thi tốt nghiệp THPT ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT.

Hệ thống thông tư và quy chế thi

Thông tư 13/2026/TT-BGDĐT chính thức có hiệu lực từ ngày 24/04/2026, đưa ra những thay đổi đáng chú ý nhằm tối ưu hóa quy trình quản lý hành chính và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin. Một trong những điểm cốt lõi của thông tư này là việc điều chỉnh các quy định liên quan đến công tác thanh tra, kiểm tra để phù hợp với việc chuyển bộ phận thanh tra giáo dục các cấp về Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh. Điều này thể hiện sự thống nhất trong quản lý nhà nước, đồng thời đảm bảo tính độc lập, khách quan trong việc giám sát kỳ thi quy mô quốc gia.

Bên cạnh đó, Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tuyển sinh đại học cũng là căn cứ quan trọng, quy định về nguồn tuyển và các phương thức xét tuyển dựa trên kết quả thi. Sự phối hợp giữa quy chế thi và quy chế tuyển sinh giúp thí sinh có cái nhìn tổng thể về lộ trình từ khi ngồi trên ghế nhà trường phổ thông cho đến khi bước vào giảng đường đại học. Các văn bản này nhấn mạnh việc giảm bớt thủ tục rườm rà, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người học.

Nguyên tắc tổ chức thi theo chương trình GDPT 2018

Kỳ thi năm 2026 tuân thủ nguyên tắc đánh giá năng lực cốt lõi của chương trình GDPT 2018. Thay vì kiểm tra mức độ ghi nhớ các dữ kiện lịch sử hay công thức toán học rời rạc, đề thi tập trung vào khả năng vận dụng tổng hợp kiến thức để giải quyết các vấn đề trong đời sống thực tiễn. Điều này đòi hỏi quy trình tổ chức thi phải linh hoạt hơn, cho phép thí sinh lựa chọn các môn học phù hợp với định hướng nghề nghiệp cá nhân.

Nguyên tắc ổn định cũng được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) khẳng định mạnh mẽ. Định dạng, cấu trúc đề thi và đề thi minh họa đã được công bố từ năm 2024 sẽ tiếp tục được giữ vững cho năm 2026, giúp học sinh và giáo viên yên tâm trong quá trình ôn luyện. Sự ổn định này không chỉ có ý nghĩa về mặt kỹ thuật mà còn mang lại sự an tâm về mặt tâm lý cho các sĩ tử.

Phân cấp quản lý và trách nhiệm địa phương

Quy chế mới đẩy mạnh việc phân cấp trách nhiệm cho các địa phương trong bối cảnh sắp xếp lại đơn vị quản lý chính quyền địa phương và đơn vị hành chính cấp tỉnh. Các Hội đồng thi tại địa phương chịu trách nhiệm toàn diện về công tác tổ chức, bảo mật đề thi và chấm thi dưới sự chỉ đạo chung của Bộ GDĐT. Vai trò của lãnh đạo các phòng thuộc Sở GDĐT và lãnh đạo UBND cấp xã nơi đặt điểm thi được xác định rõ ràng hơn trong các ủy ban thi, nhằm huy động nguồn lực tổng lực của địa phương cho kỳ thi.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin được nâng tầm từ khâu đăng ký dự thi trực tuyến cho đến việc truyền dữ liệu kết quả chấm thi qua hệ thống quản lý thi của Bộ. Điều này giúp giảm thiểu việc gửi các thiết bị lưu trữ vật lý như đĩa CD qua đường bưu điện, từ đó tăng tốc độ xử lý và hạn chế rủi ro thất lạc dữ liệu.

2. Lịch thi tốt nghiệp THPT 2026 chính thức diễn ra khi nào?

Lịch thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến được tổ chức sớm hơn so với các năm trước đây. Sự điều chỉnh này nằm trong nỗ lực rút ngắn khoảng cách giữa kỳ thi và công tác xét tuyển đại học, giúp các cơ sở giáo dục đại học sớm ổn định kế hoạch học tập và thí sinh có thêm thời gian chuẩn bị cho giai đoạn chuyển cấp.

2.1. Bảng mốc thời gian quan trọng

Thí sinh cần ghi nhớ các mốc thời gian trọng yếu từ giai đoạn đăng ký dự thi thử đến khi nhận kết quả phúc khảo để không bỏ lỡ các quyền lợi của mình.

2.2. Phân tích xu hướng tổ chức thi sớm

Việc tổ chức thi vào khoảng giữa tháng 6 thay vì cuối tháng 6 như các năm trước phản ánh sự đồng bộ trong kế hoạch thời gian năm học. Theo quy định của Bộ GDĐT, học kỳ II phải hoàn thành trước ngày 31/5/2026, điều này tạo ra một khoảng đệm hợp lý khoảng 10 ngày để thí sinh củng cố kiến thức lần cuối trước khi bước vào kỳ thi chính thức.

Lịch thi sớm cũng tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tuyển sinh các lớp đầu cấp và đại học, giúp toàn bộ hệ thống giáo dục hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm trước ngày 31/7/2026. Điều này đặc biệt quan trọng khi quy trình phúc khảo năm 2026 được yêu cầu thực hiện nhanh chóng và hiệu quả hơn, đảm bảo tất cả bài thi có thay đổi điểm đều phải qua đối thoại trực tiếp.

Chi tiết lịch thi các buổi

Theo dự kiến, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ diễn ra gói gọn trong 3 buổi thi chính thức thay vì 4 buổi như trước đây, do số lượng môn thi đã được giảm bớt.

• Sáng 11/06/2026 (07:30): Thí sinh làm bài thi môn Ngữ văn trong 120 phút. Đây là môn thi tự luận duy nhất, yêu cầu khả năng đọc hiểu và nghị luận xã hội/văn học sâu sắc.
• Chiều 11/06/2026 (14:20): Thí sinh làm bài thi môn Toán trong 90 phút theo hình thức trắc nghiệm. Đề thi bao gồm các câu hỏi từ nhận biết đến vận dụng cao.
• Sáng 12/06/2026 (07:30): Bài thi tự chọn môn thứ nhất (50 phút). Ngay sau đó là bài thi tự chọn môn thứ hai (08:35). Thí sinh được quyền lựa chọn 2 môn trong số các môn còn lại đã học ở lớp 12.

3. Quy chế thi 2026: Thi mấy môn và gồm những môn nào?

Quy chế thi năm 2026 kế thừa hoàn toàn mô hình thi từ năm 2025 với công thức "2 + 2". Đây được coi là giải pháp tối ưu nhằm giảm gánh nặng thi cử nhưng vẫn đảm bảo đánh giá được năng lực cốt lõi và định hướng nghề nghiệp của học sinh.

3.1. Phân tích cấu trúc hai môn bắt buộc

Toán và Ngữ văn là hai môn học bắt buộc xuyên suốt quá trình học tập của học sinh, đóng vai trò nền tảng cho mọi ngành nghề.

• Môn Ngữ văn: Đề thi giữ nguyên hình thức tự luận với hai phần chính: Đọc hiểu và Viết (Nghị luận xã hội và Nghị luận văn học). Điểm đáng chú ý trong năm 2026 là việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa sẽ trở nên phổ biến hơn nhằm đánh giá thực chất năng lực ngôn ngữ, tránh tình trạng "học tủ" các tác phẩm trong chương trình. Thời gian 120 phút là đủ để thí sinh trình bày tư duy sáng tạo và khả năng lập luận của mình.
• Môn Toán: Thi trắc nghiệm với thời gian 90 phút. Đề thi không chỉ tập trung vào các bài toán thuần túy mà còn lồng ghép nhiều tình huống thực tế, đòi hỏi thí sinh phải biết cách mô hình hóa toán học cho các vấn đề đời sống. Cấu trúc đề thi môn Toán năm 2026 được phân hóa rõ rệt thông qua các dạng thức câu hỏi mới như trắc nghiệm đúng/sai và trả lời ngắn.

3.2. Quy định chọn hai môn tự chọn và các tổ hợp tiềm năng

Ngoài hai môn bắt buộc, thí sinh được quyền chọn 2 môn thi trong số các môn học lớp 12 bao gồm: Ngoại ngữ, Lịch sử, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ. Sự linh hoạt này cho phép thí sinh tự thiết kế tổ hợp thi phù hợp nhất với sở trường của mình. Có tổng cộng 36 khả năng kết hợp các môn thi, mang đến sự tự do chưa từng có trong lịch sử thi cử tại Việt Nam.

Tuy nhiên, thí sinh cần lưu ý đến sự tương thích giữa tổ hợp thi tốt nghiệp và tổ hợp xét tuyển đại học. Ví dụ, một thí sinh chọn Toán, Văn, Tin học và Công nghệ có thể gặp khó khăn nếu muốn xét tuyển vào các ngành truyền thống yêu cầu các môn như Lý, Hóa hay Sinh. Việc tư vấn hướng nghiệp từ phía nhà trường đóng vai trò then chốt để giúp học sinh đưa ra lựa chọn đúng đắn ngay từ khâu đăng ký dự thi.

3.3. Cấu trúc đề thi và các dạng thức câu hỏi mới

So với năm 2025, cấu trúc đề thi năm 2026 giữ ổn định nhưng mức độ phân hóa được nâng cao thông qua việc tinh chỉnh các dạng câu hỏi. Đề thi trắc nghiệm các môn (trừ Văn) sẽ bao gồm 3 phần:

• Phần I: Các câu hỏi trắc nghiệm 4 lựa chọn (chọn 1 đáp án đúng). Đây là dạng thức quen thuộc, chiếm tỷ trọng điểm nhất định nhưng không còn là duy nhất.
• Phần II: Câu hỏi trắc nghiệm dạng Đúng/Sai. Mỗi câu hỏi gồm 4 ý độc lập, thí sinh phải xác định từng ý là đúng hay sai. Dạng này rất khó để "đoán bừa", đòi hỏi kiến thức chắc chắn vì điểm số được tính theo lũy tiến (đúng 1 ý được 0,1 điểm; đúng cả 4 ý mới được trọn vẹn 1,0 điểm).
• Phần III: Câu hỏi trắc nghiệm dạng trả lời ngắn. Thí sinh tự tính toán và điền kết quả vào ô tương ứng trên phiếu trả lời. Dạng thức này loại bỏ hoàn toàn khả năng chọn may rủi, buộc thí sinh phải có tư duy giải quyết vấn đề như thi tự luận.

4. Các trường hợp được miễn thi hoặc cộng điểm ưu tiên năm 2026

Chính sách ưu tiên trong kỳ thi năm 2026 có những điều chỉnh quan trọng nhằm hướng tới sự công bằng thực chất. Trong đó, việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và các giải học sinh giỏi là hai nội dung thí sinh cần quan tâm đặc biệt.

4.1. Danh mục 22 chứng chỉ ngoại ngữ được miễn thi

Từ năm 2026, Bộ GDĐT đã bổ sung thêm các chứng chỉ mới vào danh mục miễn thi môn Ngoại ngữ, nâng tổng số lên 22 loại chứng chỉ thuộc các ngôn ngữ khác nhau.

Lưu ý cực kỳ quan trọng: Theo quy chế mới, thí sinh được miễn thi Ngoại ngữ chỉ dùng kết quả này để xét công nhận tốt nghiệp. Khác với những năm trước, kết quả miễn thi không còn được tự động quy đổi thành điểm 10 để tính vào điểm xét tuyển đại học trừ khi các trường đại học có quy định riêng trong đề án tuyển sinh của mình. Điều này nhằm đảm bảo công bằng giữa các thí sinh có mức điểm chứng chỉ khác nhau và thí sinh dự thi thực tế.

4.2. Điểm khuyến khích cho giải học sinh giỏi và các cuộc thi đặc thù

Thí sinh đạt giải trong các kỳ thi do ngành giáo dục tổ chức sẽ được cộng điểm khuyến khích vào điểm xét tốt nghiệp:

• Giải Nhất, Nhì, Ba quốc gia hoặc giải Nhất cấp tỉnh: Cộng 2,0 điểm.
• Giải Khuyến khích quốc gia hoặc giải Nhì cấp tỉnh: Cộng 1,5 điểm.
• Giải Ba cấp tỉnh: Cộng 1,0 điểm.

Các giải thưởng này bao gồm kỳ thi chọn học sinh giỏi các môn văn hóa, cuộc thi khoa học kỹ thuật, các giải văn nghệ, thể thao do Bộ GDĐT hoặc Sở GDĐT tổ chức. Nếu thí sinh đạt nhiều giải thưởng khác nhau, chỉ được hưởng mức cộng điểm cao nhất, không được cộng dồn.

Điểm cần lưu ý về chứng chỉ nghề: Từ năm 2026, Bộ GDĐT chính thức bãi bỏ việc cộng điểm khuyến khích cho chứng chỉ nghề phổ thông, chứng chỉ tin học và ngoại ngữ (đối với hệ GDTX). Quyết định này được đưa ra dựa trên thực tế là chương trình GDPT 2018 không còn quy định hoạt động dạy nghề phổ thông lấy chứng chỉ như trước, đồng thời việc cộng điểm này trước đây thường không phản ánh đúng năng lực hướng nghiệp thực tế của học sinh.

4.3. Chế độ cộng điểm ưu tiên theo diện chính sách

Thí sinh thuộc các đối tượng ưu tiên vẫn được cộng điểm vào điểm xét tốt nghiệp theo các diện cụ thể:

• Diện 2 (D2): Cộng 0,25 điểm cho con thương binh, bệnh binh suy giảm khả năng lao động dưới 81%; người dân tộc thiểu số; người đang cư trú và học tập tại các vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người bị nhiễm chất độc hóa học...
• Diện 3 (D3): Cộng 0,5 điểm cho các đối tượng có mức độ ưu tiên cao hơn như con thương binh, bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; Anh hùng lực lượng vũ trang, Anh hùng lao động.

Việc rà soát đối tượng ưu tiên sẽ được thực hiện ngay từ khâu đăng ký dự thi thông qua cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, giúp giảm thiểu sai sót và sự phiền hà cho thí sinh.

5. Thủ tục đăng ký dự thi và các mốc hồ sơ quan trọng

Quy trình đăng ký dự thi năm 2026 tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng chuyển đổi số toàn diện. Thí sinh cần chủ động nắm bắt các bước thực hiện trên hệ thống quản lý thi để đảm bảo hồ sơ hợp lệ.

Hướng dẫn đăng ký trực tuyến chi tiết

Thí sinh đang học lớp 12 sẽ được nhà trường cấp tài khoản (số CCCD) và mã đăng nhập để thực hiện các bước sau:

• Đăng nhập và đổi mật khẩu: Truy cập địa chỉ thisinh.thitotnghiepthpt.edu.vn. Thí sinh bắt buộc phải đổi mật khẩu sau lần đăng nhập đầu tiên. Mật khẩu mới phải có ít nhất 8 ký tự, bao gồm chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt.
• Khai báo thông tin cá nhân: Điền chính xác họ tên, ngày sinh, nơi sinh theo giấy khai sinh. Đặc biệt lưu ý mục số điện thoại và email phải là thông tin chính xác và thường dùng để nhận mã xác nhận OTP hoặc các thông báo quan trọng từ Bộ GDĐT.
• Lựa chọn bài thi và môn thi: Thí sinh tích chọn 2 môn bắt buộc và 2 môn tự chọn. Những em có chứng chỉ ngoại ngữ muốn miễn thi tốt nghiệp phải tích chọn mục "Đăng ký miễn thi ngoại ngữ" và nhập chi tiết thông tin chứng chỉ.
• Tải ảnh thẻ: Thí sinh phải tải ảnh thẻ cỡ 4x6 cm, chụp không quá 6 tháng, định dạng JPG hoặc JPEG. Ảnh phải rõ mặt, phông nền sáng màu theo quy định của căn cước công dân.
• Lưu phiếu và xác nhận: Sau khi rà soát, thí sinh nhấn nút "Lưu phiếu đăng ký". Hệ thống sẽ cấp một phiếu đăng ký dự thi điện tử. Thí sinh nên xuất file PDF và in ra để kiểm tra chéo với thông tin tại trường.

Đối với thí sinh tự do, việc đăng ký có thể được thực hiện qua Cổng dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản VNeID định danh mức độ 2, sau đó nộp hồ sơ giấy và in phiếu dự thi tại các điểm tiếp nhận do Sở GDĐT quy định.

Các loại giấy tờ cần chuẩn bị cho hồ sơ gốc

Mặc dù đăng ký trực tuyến, thí sinh vẫn phải chuẩn bị hồ sơ gốc để đối chiếu tại trường:

• Bản sao CCCD/Thẻ căn cước: Phải còn hiệu lực và rõ nét. Thí sinh phải sử dụng thống nhất một loại giấy tờ tùy thân xuyên suốt quá trình từ đăng ký thi đến xét tuyển đại học.
• Học bạ THPT: Bản chính hoặc bản sao công chứng để đối chiếu điểm học tập quá trình.
• Giấy chứng nhận ưu tiên: Các loại giấy tờ chứng minh diện cộng điểm như giấy chứng nhận hộ nghèo, giấy chứng nhận con thương binh, hoặc chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế.
• Phiếu đăng ký dự thi (bản in): Được in từ hệ thống sau khi hoàn tất đăng ký trực tuyến.

Quy định mới từ năm 2026 cho phép hồ sơ đăng ký dự thi chỉ cần lưu tại trường phổ thông thay vì phải chuyển lên các cấp quản lý cao hơn, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian luân chuyển giấy tờ.

6. Lưu ý quan trọng để tránh bị vi phạm quy chế thi 2026

Kỷ luật phòng thi năm 2026 được tăng cường giám sát bằng cả sức người và công nghệ. Một sai sót nhỏ do vô ý cũng có thể dẫn đến việc bị đình chỉ thi, đồng nghĩa với việc mất cơ hội tốt nghiệp trong năm đó.

Danh mục vật dụng được và không được mang vào phòng thi

Để tránh những rắc rối không đáng có, thí sinh chỉ nên mang vào phòng thi những vật dụng tối thiểu sau:

• Dụng cụ viết: Bút bi (mực xanh hoặc đen), bút chì 2B để tô trắc nghiệm, tẩy, thước kẻ, compa.
• Máy tính bỏ túi: Phải là các dòng máy không có chức năng soạn thảo văn bản, không có thẻ nhớ và không có khả năng truyền/nhận tín hiệu. Các model phổ biến như Casio FX-580VN X, FX-880BTG; VinaCal 680EX Plus đều được chấp nhận.
• Đồ dùng thiết yếu khác: Nước uống đựng trong chai nhựa trong suốt, không có nhãn mác; đồng hồ đeo tay loại thường (kim chỉ) để theo dõi thời gian.

Cảnh báo về các vật dụng cấm:

• Tuyệt đối không mang điện thoại di động: Đây là lỗi phổ biến nhất dẫn đến đình chỉ thi. Ngay cả khi điện thoại đã tắt nguồn và để trong túi quần, thí sinh vẫn bị xử lý kỷ luật nếu bị phát hiện.
• Đồng hồ thông minh (Smartwatch): Tất cả các loại thiết bị đeo thông minh đều bị cấm vì có khả năng nhận tín hiệu và chứa dữ liệu.
• Atlat Địa lý Việt Nam: Từ năm 2025, thí sinh thi chương trình mới không được mang Atlat vào phòng thi. Đề thi sẽ cung cấp đầy đủ các bản đồ hoặc số liệu cần thiết ngay trong nội dung câu hỏi. Chỉ những thí sinh thi theo chương trình cũ (GDPT 2006) mới được phép sử dụng Atlat.

Các mức xử lý kỷ luật và hậu quả pháp lý

Quy chế thi 2026 quy định rõ các mức độ xử lý vi phạm:

• Khiển trách: Áp dụng cho thí sinh phạm lỗi một lần như nhìn bài bạn hoặc trao đổi nhẹ. Thí sinh bị khiển trách sẽ bị trừ 25% tổng điểm bài thi đó.
• Cảnh cáo: Áp dụng cho hành vi tái phạm sau khi bị khiển trách hoặc trao đổi tài liệu. Mức trừ điểm là 50%.
• Đình chỉ thi: Áp dụng khi mang vật dụng cấm vào phòng thi hoặc có hành vi gian lận nghiêm trọng. Thí sinh bị đình chỉ thi sẽ bị hủy kết quả toàn bộ bài thi của kỳ thi năm đó, không được công nhận tốt nghiệp.
• Hủy kết quả thi và truy cứu trách nhiệm: Áp dụng cho hành vi để người khác thi thay, sửa chữa điểm thi hoặc có hành vi phá hoại kỳ thi. Những trường hợp này có thể bị cấm thi trong nhiều năm hoặc bị xử lý theo pháp luật hình sự.

Người dân, thí sinh và giáo viên khi phát hiện các hành vi nhũng nhiễu, gây phiền hà hoặc có dấu hiệu gian lận có thể liên hệ trực tiếp qua các số điện thoại trên. Bộ GDĐT cam kết xử lý nghiêm mọi thông tin phản ánh có cơ sở nhằm đảm bảo kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không chỉ là một kỳ kiểm tra cuối khóa mà còn là cơ hội để học sinh khẳng định năng lực bản thân sau 12 năm đèn sách. Việc chuẩn bị sớm, nắm chắc quy chế và lựa chọn đúng hướng đi sẽ giúp các sĩ tử tự tin bước vào kỳ thi và đạt được kết quả như mong đợi.