1. Có bao nhiêu loại tin dự báo bão và gồm những loại nào?
Các dự báo về bão được xác định dựa trên quy định chi tiết trong Điều 9 của Quyết định 18/2021/QĐ-TTg, nhằm cung cấp thông tin chính xác và kịp thời về tình hình thời tiết nguy hiểm. Dưới đây là các loại tin dự báo bão:
- Tin bão gần biển đông: Xuất hiện khi bão đang hoạt động ở ngoại ô Biển Đông và có khả năng di chuyển vào khu vực này trong vòng 48 giờ tới. Mục tiêu là cung cấp thông tin cụ thể về sự phát triển của bão và tiềm ẩn rủi ro cho khu vực Biển Đông.
- Tin bão trên biển đông: Được phát đi khi bão đang hoạt động trên Biển Đông nhưng chưa có dự đoán về ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam trong vòng 48 giờ tới. Mục đích là cung cấp thông tin chi tiết về quỹ đạo và sức mạnh của bão, giúp người dân và cơ quan chức năng chuẩn bị sẵn sàng nếu tình hình thay đổi.
- Tin bão khẩn cấp: Được phát sóng khi bão có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam trong vòng 48 giờ tới. Mục tiêu là cung cấp thông tin chi tiết và đầy đủ về vị trí dự kiến, sức mạnh và thời gian ảnh hưởng của bão, nhằm tăng cường sự chuẩn bị và phòng tránh của cộng đồng.
- Thông báo về bão trên đất liền: Tin tức về bão trên đất liền được phát đi khi xuất hiện một trong những tình huống sau đây, đảm bảo rằng thông tin được cung cấp là đầy đủ và kịp thời:
+ Tâm bão đã đi vào đất liền Việt Nam: Cảnh báo được đưa ra khi trung tâm của cơn bão đã tiến vào lãnh thổ Việt Nam, và tốc độ gió mạnh nhất vẫn duy trì ở mức cấp 8 trở lên. Mục tiêu là cung cấp thông tin chính xác về vị trí chính xác của tâm bão, sức mạnh và dự kiến đường đi tiếp theo, giúp cộng đồng chuẩn bị và ứng phó hiệu quả.
+ Tâm bão đã đi vào các nước lân cận: Cảnh báo được phát sóng khi trung tâm bão đã xâm nhập vào lãnh thổ các quốc gia láng giềng, nhưng sức gió mạnh nhất vẫn duy trì ở mức cấp 8 trở lên và có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam trong khoảng thời gian từ 24 đến 48 giờ tới. Mục đích là cung cấp thông tin chi tiết về diễn biến dự kiến của bão, từ hướng di chuyển đến sức mạnh, để cộng đồng và cơ quan chức năng có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa và hỗ trợ kịp thời.
- Báo cáo bão khẩn cấp: Được phát hành khi có thông tin về bão đang diễn biến nguy hiểm và đòi hỏi sự ứng phó ngay lập tức. Tin nhanh này sẽ cung cấp thông điệp rõ ràng và ngắn gọn về tình hình, kèm theo các hướng dẫn cụ thể để cộng đồng có thể chuẩn bị và bảo vệ bản thân.
- Bão diễn biến phức tạp: Phát sóng khi có các yếu tố làm tăng độ phức tạp của tình hình bão, như thay đổi đột ngột trong hướng di chuyển, sức mạnh tăng nhanh, hoặc các ảnh hưởng không dự kiến. Tin này giúp cập nhật thông tin mới nhất và thúc đẩy sự nhận thức về tình hình thay đổi liên tục.
- Tin dự báo sóng lớn và nước dâng do bão: Tin dự báo và cảnh báo về sóng lớn và nước dâng do bão không chỉ là thông tin cần thiết mà còn là hướng dẫn quan trọng để cộng đồng chuẩn bị cho những tác động biến động của cơn bão.
+ Phát tin bão khẩn cấp: Được đưa ra ngay khi phát hiện tình hình có thể gây sóng lớn và nước dâng. Thông tin trong tin này sẽ làm nổi bật các nguy cơ và hậu quả dự kiến, cung cấp hướng dẫn chi tiết về an toàn và sự chuẩn bị.
+ Đối mặt với sóng lớn và nước dâng: Cung cấp dự báo về tình hình sóng lớn và nước dâng dự kiến, kèm theo cảnh báo về những khu vực có nguy cơ cao. Thông tin chi tiết này giúp cộng đồng đưa ra quyết định thông tin và chuẩn bị cho những tình huống khẩn cấp.
- Thông báo cuối cùng về bão: Tin cuối cùng về bão được phát hành khi các điều kiện sau đây xảy ra, nhằm mang lại cái nhìn toàn diện và chính xác về tình hình thời tiết sau khi cơn bão đã diễn ra:
+ Bão suy yếu thành vùng áp thấp: Được thông báo khi cơn bão đã mất đi sức mạnh và trở thành một vùng áp thấp. Tin này cung cấp cái nhìn về sự giảm độ mạnh của cơn bão, giúp cộng đồng đánh giá tình hình và triển khai các biện pháp phục hồi.
+ Bão đã đổ bộ hoặc ra khỏi lãnh thổ: Phát hành khi bão đã hoàn tất quá trình đổ bộ vào các quốc gia láng giềng hoặc rời khỏi lãnh thổ Việt Nam, và không còn khả năng tác động trực tiếp đến Việt Nam. Tin này giúp cảnh báo về sự an toàn và giảm nguy cơ cho cộng đồng.
+ Bão di chuyển ra ngoài biển đông: Được phát sóng khi cơn bão đã di chuyển ra khỏi Biển Đông và không có khả năng quay trở lại. Tin này cung cấp thông tin về hành trình dự kiến của cơn bão sau khi rời khỏi khu vực, giúp cảnh báo cho các quốc gia lân cận.
2. Cung cấp tin về bão theo phương thức và thời gian nào?
Theo quy định chi tiết tại Điều 35 của Quyết định 18/2021/QĐ-TTg, các thông báo liên quan đến dự báo và cảnh báo về thiên tai và sự cố động đất được xác định như sau:
- Bản tin dự báo và cảnh báo thiên tai: Bản tin dự báo và cảnh báo về thiên tai sẽ được cung cấp đến các cơ quan, tổ chức quy định tại Phụ lục IV (được ban hành cùng với Quyết định 18/2021/QĐ-TTg) trong khoảng thời gian tối đa 15 phút kể từ thời điểm hoàn thành bản tin dự báo, cảnh báo gần nhất. Mục tiêu là đảm bảo rằng thông tin chính xác và kịp thời sẽ nhanh chóng đến tay các cơ quan liên quan, giúp họ có thể triển khai các biện pháp phòng tránh và ứng phó ngay từ những thời điểm sớm nhất.
- Bản tin động đất và cảnh báo sóng thần: Bản tin liên quan đến động đất và cảnh báo về sóng thần sẽ được cung cấp ngay sau khi hoàn thành đến các cơ quan, tổ chức quy định tại Phụ lục IV của Quyết định 18/2021/QĐ-TTg. Mục đích là đảm bảo rằng thông tin về sự cố động đất và nguy cơ sóng thần sẽ được truyền đạt một cách nhanh chóng và hiệu quả, giúp cộng đồng và cơ quan chức năng chuẩn bị và ứng phó một cách đầy đủ và an toàn.
* Phương thức cung cấp thông tin về thiên tai:
- Hệ thống thông tin công cộng:
+ Mạng viễn thông cố định mặt đất và di động: Dựa trên cơ sở hạ tầng viễn thông đất đai và di động, cung cấp thông tin rộng lớn và đa dạng đến tất cả các lớp xã hội.
+ Mạng bưu chính công cộng: Hỗ trợ truyền thông thông qua hệ thống bưu chính công cộng, đảm bảo thông tin nhanh chóng và an toàn đến tay mọi người.
+ Hệ thống phát thanh và truyền hình trung ương và địa phương: Đồng bộ hóa thông tin trên các phương tiện truyền thông truyền thống để đảm bảo mọi người được cung cấp thông điệp đồng nhất và chính xác.
- Hệ thống thông tin chuyên dùng:
+ Hệ thống đường dây nóng: Dành riêng cho việc trực tiếp chỉ đạo và chỉ huy công tác phòng, chống thiên tai, tăng cường sự nhanh chóng và linh hoạt trong đáp ứng.
+ Hệ thống thông tin và liên lạc chuyên dùng: Cung cấp kênh liên lạc và thông tin đặc biệt cho các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, đảm bảo sự hiệu quả trong quản lý và phản ứng.
+ Hệ thống cảnh báo sóng thần và thiên tai: Đảm bảo rằng cảnh báo được truyền đạt một cách nhanh chóng và đồng bộ, giúp cộng đồng chuẩn bị cho những tình huống khẩn cấp.
+ Hệ thống dịch vụ thông tin liên lạc: Hỗ trợ các doanh nghiệp viễn thông trong công tác phòng, chống thiên tai, đóng góp vào mạng lưới liên lạc đa dạng và toàn diện.
3. Trách nhiệm ban hành bản tin dự báo bão?
Theo Điều 6 của Quyết định 18/2021/QĐ-TTg, trách nhiệm ban hành bản tin dự báo bão đặt tại Tổng cục Khí tượng Thủy văn, thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường. Cơ quan này có nhiệm vụ tổ chức và phát hành các thông báo về dự báo và cảnh báo về thiên tai, cũng như xác định cấp độ rủi ro thiên tai. Cụ thể, Tổng cục Khí tượng Thủy văn có trách nhiệm trong các trường hợp sau:
- Dự báo và cảnh báo bão: Tổng cục sẽ ban hành bản tin dự báo và cảnh báo về bão khi có các dấu hiệu của áp thấp nhiệt đới hoạt động trong khu vực biển phía Tây kinh tuyến 120° Đông, phía Bắc vĩ tuyến 05° Bắc và phía Nam vĩ tuyến 23° Bắc, bao gồm cả Biển Đông và đất liền lãnh thổ Việt Nam.
- Dự báo và cảnh báo mưa lớn và lũ: Cơ quan này sẽ đảm nhiệm trách nhiệm trong việc dự báo và cảnh báo về mưa lớn trên lãnh thổ Việt Nam, lũ trên các sông thuộc lãnh thổ Việt Nam và các sông liên quốc gia liên quan. Ngoài ra, Tổng cục sẽ thông báo về ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, và sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy trên lãnh thổ Việt Nam.
- Hoạt động ngoài biển đông: Nếu có bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động ngoài khu vực biển Đông nhưng có khả năng di chuyển vào khu vực Biển Đông trong khoảng 24 đến 48 giờ tới, Tổng cục sẽ cũng thông báo về tình hình này để người dân và cơ quan chức năng có thể chuẩn bị kịp thời.
- Thời tiết khô hanh và rủi ro cháy rừng: Dự báo và cảnh báo về nắng nóng, hạn hán làm tăng nguy cơ cháy rừng trên khắp lãnh thổ Việt Nam. Thông tin về xâm nhập mặn và tác động của nước biển lên đất liền do hạn hán.
- Biến động thời tiết trên biển đông và ven bờ Việt Nam: Cảnh báo về gió mạnh trên Biển Đông và sương mù tại cả Biển Đông và đất liền Việt Nam. Dự báo về nước dâng trên vùng biển ven bờ và các đảo của Việt Nam.
- Thời tiết khắc nghiệt và rủi ro thiên tai: Cung cấp thông tin về lốc, sét, mưa đá, và các hiện tượng khắc nghiệt khác trên lãnh thổ Việt Nam. Cảnh báo về rét hại và sương muối, đặc biệt trong những điều kiện thời tiết khó khăn.
* Đối diện với những biến động tự nhiên, Viện Vật lý Địa cầu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đảm nhiệm trách nhiệm ban hành các thông báo về động đất và sóng thần, cùng với việc xác định cấp độ rủi ro thiên tai.
- Thông báo động đất: Bản tin động đất được phát hành khi có động đất với độ lớn bằng hoặc lớn hơn 3,5 theo thang Richter, có ảnh hưởng đến Việt Nam. Thông tin động đất với độ lớn trên 6,5 trên biển, có khả năng gây sóng thần đối với Việt Nam.
- Cảnh báo sóng thần: Bản tin cảnh báo sóng thần được xuất bản khi sóng thần xuất phát từ động đất ở vùng biển xa, tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng đến Việt Nam.
- Cấp độ rủi ro thiên tai: Những thông báo này không chỉ là bản tin thông thường mà còn được coi là bản tin chính thức, được sử dụng trong việc chỉ đạo hoạt động phòng ngừa, ứng phó, và khắc phục hậu quả thiên tai trên toàn lãnh thổ Việt Nam.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Bão là gì? Thiệt hại do bão có được trợ cấp không. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.