1. Có những loại điều kiện sử dụng áp dụng cho gỗ và sản phẩm gỗ nào?
Loại điều kiện sử dụng áp dụng cho gỗ và sản phẩm gỗ đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo quản và sử dụng chúng một cách hiệu quả. Mục 4 của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8167:2019 đã định rõ các loại điều kiện sử dụng và mức độ tác động của chúng lên gỗ và sản phẩm gỗ. Điều này giúp người sử dụng và sản xuất có cái nhìn tổng quan về cách bảo quản và sử dụng gỗ theo từng loại điều kiện cụ thể.
- Loại điều kiện sử dụng 1 (UC 1): Loại điều kiện này áp dụng khi gỗ và sản phẩm gỗ được sử dụng trong công trình xây dựng, được bảo vệ dưới mái che, không tiếp xúc trực tiếp với mưa, nắng, và không bị ướt. Trong điều kiện này, tác động của nấm là không đáng kể và không phải là yếu tố gây hại chủ yếu. Mặc dù mối và mọt có thể gây hại, tuy nhiên, tần suất và mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào vùng miền.
- Loại điều kiện sử dụng 2 (UC 2): Loại điều kiện này áp dụng khi gỗ và sản phẩm gỗ được sử dụng dưới mái che, không chịu ảnh hưởng trực tiếp của thời tiết như mưa, nhưng có thể bị ẩm, ướt không kéo dài. Trong trường hợp này, gỗ có thể đọng nước trên bề mặt và có khả năng bị ảnh hưởng bởi nấm và côn trùng hại gỗ.
- Loại điều kiện sử dụng 3 (UC 3): Loại điều kiện này áp dụng khi gỗ và sản phẩm gỗ được sử dụng ngoài trời, không có mái che, tiếp xúc trực tiếp với thời tiết, đặc biệt là mưa. Trong trường hợp này, nấm và côn trùng hại có thể gây hại, và có thể được chia thành hai điều kiện sử dụng phụ là UC 3.1 và UC 3.2, tùy thuộc vào việc gỗ có bị ướt trong thời gian dài hay không.
- Loại điều kiện sử dụng phụ 3.1 (UC 3.1): Trong điều kiện này, gỗ không bị ẩm, ướt trong thời gian dài, và nước không đọng. Điều này có thể đạt được thông qua việc duy trì lớp che phủ thích hợp hoặc thiết kế các chi tiết gỗ để thoát nước hoặc khô nhanh.
- Loại điều kiện sử dụng phụ 3.2 (UC 3.2): Trong điều kiện này, gỗ và sản phẩm gỗ được để ướt trong thời gian dài, và nước có thể đọng. Các bộ phận gỗ không được thiết kế để thoát nước hoặc khô nhanh.
- Loại điều kiện sử dụng 4 (UC 4) Loại điều kiện này áp dụng khi gỗ và sản phẩm gỗ tiếp xúc trực tiếp với nền đất và nước. Nấm và côn trùng hại có thể gây hại, và đối với gỗ ở dưới nước, vi khuẩn phân hủy có thể là nguy cơ đáng kể.
- Loại điều kiện sử dụng 5 (UC 5): Trong điều kiện này, gỗ thường xuyên chìm trong nước mặn hoặc nước lợ. Hà biển là đối tượng chính gây hại, và các loài sinh vật như Limnoria spp., Teredo spp. có thể gây hại đáng kể. Các bộ phận nhất định ở phía trên mực nước có thể bị ảnh hưởng bởi nấm và mọt hại gỗ.
Như vậy, việc hiểu rõ loại điều kiện sử dụng giúp đảm bảo sự duy trì và bảo quản gỗ và sản phẩm gỗ một cách hiệu quả, tùy thuộc vào môi trường sử dụng cụ thể
2. Những thông tin liên quan đến nhân sinh vật hại gỗ và sản phẩm gỗ là nấm
Thông tin về tác nhân sinh vật gây hại gỗ và sản phẩm gỗ, đặc biệt là nấm, là một khía cạnh quan trọng trong việc hiểu và bảo quản chất lượng của vật liệu này. Theo Phụ lục B của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8167:2019, có những điểm chi tiết sau đây về nấm và tác động của chúng trên gỗ:
- Độ ẩm và điều kiện phát triển nấm
Độ ẩm gỗ lớn hơn 20% được xem là điều kiện thích hợp để nấm phát triển. Điều này làm nổi bật tầm quan trọng của việc kiểm soát độ ẩm để ngăn chặn sự phát triển của nấm và bảo vệ gỗ.
- Nấm mục:
+ Nấm đảm gây mục gỗ: Nấm mục được chia thành hai loại: nấm mục nâu và nấm mục trắng. Cả hai loại này có khả năng làm mục gỗ, nhưng độ nghiêm trọng của hại phụ thuộc vào loại nấm và điều kiện môi trường.
+ Nấm gây mục mềm: Loại nấm này không chỉ làm mục bề mặt gỗ mà còn có thể xâm nhập vào bên trong gỗ. Điều này thường xảy ra khi có hàm lượng ẩm cao hơn, đặc biệt là khi gỗ tiếp xúc với đất hoặc nước. Nấm mục mềm có thể gây phá hoại đáng kể cho cấu trúc gỗ.
- Nấm biến màu gỗ
+ Nấm gây mốc và đốm xanh: Loại nấm này tạo ra mốc và đốm xanh trên bề mặt gỗ. Phá hoại thường xảy ra ở mức độ bề mặt, có thể làm giảm chất lượng lớp phủ trang trí và màng sơn bảo vệ gỗ.
+ Nấm gây biến màu xanh: Loại nấm này làm biến đổi màu gỗ từ xanh sang đen, đặc biệt là ở gỗ dác. Mặc dù không ảnh hưởng đáng kể đến tính chất cơ học, nhưng có thể làm tăng khả năng xâm nhập của nấm mục gỗ.
+ Nấm mốc: Loại nấm này tạo ra vết đốm đa màu trên bề mặt gỗ trong điều kiện độ ẩm cao hoặc đọng nước. Tuy nhiên, nấm mốc không làm thay đổi đáng kể tính chất cơ học của gỗ và có thể xuất hiện ở nhiều vật liệu khác nếu có đủ điều kiện về độ ẩm.
Thông tin này không chỉ cung cấp kiến thức chuyên sâu về loại nấm gây hại mà còn nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc duy trì điều kiện môi trường để ngăn chặn sự phát triển của chúng. Sự hiểu biết và áp dụng các biện pháp phòng tránh sẽ giúp bảo vệ gỗ và sản phẩm gỗ khỏi tác động tiêu cực của tác nhân sinh vật
3. Những thông tin liên quan đến tác nhân sinh vật hại gỗ và sản phẩm gỗ là côn trùng
Thông tin về tác nhân sinh vật hại gỗ và sản phẩm gỗ, đặc biệt là côn trùng, là một khía cạnh quan trọng của quá trình bảo quản và sử dụng gỗ. Phụ lục B kèm theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8167:2019 cung cấp thông tin chi tiết về côn trùng cánh cứng (mọt) và côn trùng cánh bằng (mối).
- Côn trùng cánh cứng (mọt): Côn trùng cánh cứng, hay mọt, là một nhóm đa dạng của các loài côn trùng có khả năng bay và đẻ trứng vào các lỗ mạch hoặc vết nứt của gỗ. Trứng nở thành sâu non ăn gỗ, gây hại đáng kể đối với cấu trúc và chất lượng gỗ. Trong số đó, một số loại mọt đặc trưng tại Việt Nam bao gồm:
+ Minthea rugicollis Walk (mọt cám nâu lông dùi đục): Mọt này tập trung gây hại đặc biệt cho các loại gỗ mềm và có thể tạo ra thiệt hại nặng nề đối với cấu trúc gỗ. Sức sống và thời gian sống của ấu trùng phụ thuộc vào điều kiện môi trường như nhiệt độ và độ ẩm trong gỗ.:
+ Lyctus brunneus steph (mọt cám nâu phá gỗ thông thường): Loại mọt này tấn công gỗ dác và các loại gỗ mềm khác. Lỗ mọt của chúng có thể lan rộng đến lõi gỗ, có thể gây ra thiệt hại lớn về cấu trúc, đặc biệt là ở những nơi ẩm ướt.
+ Dinoderus distinctus Lesne (mọt gỗ khô): Mọt này gây hại khi độ ẩm gỗ thấp, và chúng có thể gây phá hoại cho gỗ trong điều kiện khắc nghiệt.
+ Stromatium longicorne Newm (xén tóc gỗ khô): Đây là một loài côn trùng cánh cứng gây hại gỗ nghiêm trọng. Sự xuất hiện của chúng có thể làm hại đến cả cấu trúc và chất lượng gỗ.
Ngoài ra, còn nhiều loài mọt khác như Mọt gỗ thường Xestobium rufovillosum, Nicobium, và Lyctus có thể phá hoại gỗ ở mức độ khác nhau.
- Côn trùng cánh bằng (mối): Mối là loài côn trùng có tính xã hội, sống thành bầy đàn và được phân loại thành nhiều họ. Mối phân bố rộng rãi ở khắp Việt Nam và có khả năng gây hại đặc biệt trong môi trường xây dựng.
Mối có khả năng phá hại gỗ và các vật liệu chứa xenlulozo, thậm chí không phải là thức ăn chính của chúng. Trong các công trình xây dựng, mối có thể tạo ra những vết nứt và làm yếu cấu trúc của gỗ.
Thông tin từ Phụ lục B của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8167:2019 cung cấp cái nhìn tổng quan về các loại côn trùng gây hại gỗ và sản phẩm gỗ, giúp người sử dụng và sản xuất có hiểu biết sâu sắc hơn về cách bảo vệ và duy trì chất lượng của vật liệu này. Điều này đặt ra yêu cầu cần thiết về việc thực hiện các biện pháp kiểm soát và phòng ngừa để ngăn chặn tác động tiêu cực của côn trùng đối với gỗ
Bài viết liên quan: Hướng dẫn phân cấp độ bền của gỗ dùng trong các điều kiện sử dụng
Nội dung trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Trường hợp nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng!