- 1. Cấp điều độ quốc gia là gì?
- 2. Các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ hệ thống điện quốc gia
- 3. Nguyên tắc đào tạo và cấp Chứng nhận vận hành
- 4. Nội dung đào tạo các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ hệ thống điện quốc gia
- 4.1. Điều kiện người được cử đi đào tạo các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ tại Cấp điều độ quốc gia
- 4.2. Nội dung đào tạo đối với chức danh Điều độ viên quốc gia
- 4.3. Nội dung đào tạo đối với chức danh Kỹ sư phương thức hệ thống điện quốc gia
- 4.4. Nội dung đào tạo đối với chức danh Kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện quốc gia
- 4.5. Chương trình đào tạo các chức danh tại cấp điều độ quốc gia
Nội dung được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Dân sự của Công ty luật Minh Khuê
>> Luật sư tư vấn pháp luật Dân sự, gọi: 1900 6162
Cơ sở pháp lý:
- Luật điện lực sửa đổi, bổ sung năm 2012
- Quyết định 69/QĐ-TĐĐL năm 2018
1. Cấp điều độ quốc gia là gì?
Cấp điều độ quốc gia là cấp chỉ huy, điều độ cao nhất trong công tác điều độ hệ thống điện quốc gia. Cấp điều độ quốc gia do Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia đảm nhiệm.
2. Các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ hệ thống điện quốc gia
Căn cứ quy định tại Thông tư 40/2014/TT-BCT, và Quyết định 69/QĐ-TĐĐL năm 2018, các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ hệ thống điện quốc gia bao gồm:
- Điều độ viên quốc gia;
- Kỹ sư phương thức hệ thống điện, kỹ sư SCADA/EMS và kỹ sư SCADA/DMS.
3. Nguyên tắc đào tạo và cấp Chứng nhận vận hành
Đơn vị cử đối tượng tham gia kiểm tra có trách nhiệm tổ chức đào tạo cho các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ, vận hành hệ thống điện do đơn vị quản lý.
- Trong quá trình tổ chức đào tạo, điều độ cấp trên và cấp điều độ có quyền điều khiển có trách nhiệm kiểm tra việc đào tạo cho nhân viên vận hành của điều độ cấp dưới và Đơn vị quản lý vận hành;
- Người được cử đi đào tạo phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định tại Quy trình này và các điều kiện khác do Đơn vị cử đối tượng tham gia kiểm tra quy định phù hợp với từng vị trí và công việc được dự kiến giao thực hiện sau đào tạo;
- Các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ và vận hành hệ thống điện quốc gia phải được đào tạo, kiểm tra và được cấp Chứng nhận vận hành theo quy định tại Quy trình Điều độ hệ thống điện quốc gia do Bộ Công Thương ban hành. Chứng nhận vận hành là một trong những điều kiện cần để được sát hạch, công nhận chức danh.
4. Nội dung đào tạo các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ hệ thống điện quốc gia
4.1. Điều kiện người được cử đi đào tạo các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ tại Cấp điều độ quốc gia
Theo quy định tại khoản 3 Điều 113 Thông tư 40/2014/TT-BCT quy định, người được cử đi đào tạo phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định tại Quy trình Kiểm tra và cấp chứng nhận vận hành cho các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ, vận hành hệ thống điện quốc gia do Cục Điều tiết điện lực ban hành và các điều kiện khác do đơn vị quản lý trực tiếp quy định phù hợp với từng vị trí và công việc được giao thực hiện sau đào tạo.
Cụ thể điều kiện được quy định tại Quyết định 69/QĐ-TĐĐL năm 2018 như sau:
Người được cử đi đào tạo các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ tại Cấp điều độ quốc gia phải đáp ứng các điều kiện sau:
-Tốt nghiệp đại học chuyên ngành phù hợp với chức danh được cử đi đào tạo.
- Có lý lịch rõ ràng, không trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Có trình độ ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu của Cấp điều độ quốc gia.
- Có tuổi đời không quá 30 tuổi đối với người được cử đi đào tạo lần đầu chức danh Điều độ viên quốc gia. Trường hợp đã trải qua công tác vận hành nhà máy điện và lưới điện từ 03 năm trở lên thì có thể ngoài 30 tuổi nhưng không quá 40 tuổi.
- Có đủ sức khỏe để làm việc theo chế độ ca, kíp đối với chức danh Điều độ viên và kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện quốc gia.
- Đáp ứng các điều kiện khác do Cấp điều độ quốc gia quy định đối với từng chức danh cụ thể.
4.2. Nội dung đào tạo đối với chức danh Điều độ viên quốc gia
Cấp điều độ quốc gia có trách nhiệm tổ chức đào tạo cho chức danh Điều độ viên quốc gia với các nội dung chính sau:
- Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác điều độ, vận hành hệ thống điện.
- Cơ cấu, tổ chức vận hành của hệ thống điện quốc gia.
- Đặc điểm và các thông số chính của phụ tải hệ thống điện quốc gia, vùng, miền.
- Phân loại và nguyên lý làm việc của các loại nguồn điện trên hệ thống điện quốc gia; các thông số chính và đặc điểm vận hành của các nhà máy điện thuộc quyền điều khiển, quyền kiểm tra của Cấp điều độ quốc gia; các nguồn nhiên liệu sơ cấp, thủy văn phục vụ phát điện.
- Hệ thống điện truyền tải, sơ đồ trạm điện, sơ đồ kết dây cơ bản hệ thống điện quốc gia, những thông số chính và đặc điểm vận hành hệ thống điện quốc gia.
- Cấu tạo, nguyên lý làm việc của các thiết bị chính trên hệ thống điện như tuabin, máy phát, máy biến áp, tụ, kháng, đường dây, máy cắt, dao cách ly, máy biến dòng điện, máy biến điện áp.
- Nguyên lý làm việc của các thiết bị rơ le bảo vệ, tự động hóa, đo lường và điều khiển trên hệ thống điện; bảo vệ cho các phần tử chính trên hệ thống điện; sơ đồ nguyên lý rơ le và bảo vệ tự động của thiết bị thuộc quyền điều khiển của cấp Điều độ quốc gia.
- Các kiến thức về vận hành hệ thống điện như các chế độ vận hành của hệ thống điện, điều chỉnh tần số, điều chỉnh điện áp, dự phòng công suất, dự phòng năng lượng, vận hành trung tâm điều khiển nhà máy điện, trạm điện không người trực, độ tin cậy trong vận hành hệ thống điện quốc gia, vận hành hệ thống điện vùng, miền.
- Các kiến thức về vận hành kinh tế hệ thống điện như bài toán vận hành tối ưu nguồn điện; phương thức huy động nguồn điện; điều tiết thủy điện; dự báo nguồn năng lượng tái tạo (gió, mặt trời,..); lập kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa nguồn và lưới điện.
- Thao tác các thiết bị trong hệ thống điện quốc gia.
- Quy trình vận hành và xử lý sự cố trong hệ thống điện quốc gia.
- Các phần mềm lập kế hoạch, tính toán, phân tích chế độ vận hành của hệ thống điện.
- Các kiến thức cơ bản về thị trường điện Việt Nam.
- Các kiến thức cơ bản về hệ thống SCADA/EMS của hệ thống điện quốc gia, các ứng dụng của hệ thống SCADA/EMS để phục vụ công tác điều độ, vận hành hệ thống điện thời gian thực.
- Cơ cấu, tổ chức vận hành hệ thống viễn thông, thông tin của hệ thống điện quốc gia.
4.3. Nội dung đào tạo đối với chức danh Kỹ sư phương thức hệ thống điện quốc gia
Cấp điều độ quốc gia có trách nhiệm tổ chức đào tạo cho chức danh Kỹ sư phương thức hệ thống điện quốc gia với các nội dung chính sau:
- Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác điều độ, vận hành hệ thống điện.
- Cơ cấu, tổ chức vận hành của hệ thống điện quốc gia.
- Đặc điểm và các thông số chính của phụ tải hệ thống điện quốc gia, vùng, miền.
- Phân loại và nguyên lý làm việc của các loại nguồn điện trên hệ thống điện quốc gia; các thông số chính và đặc điểm vận hành của các nhà máy điện thuộc quyền điều khiển, quyền kiểm tra của Cấp điều độ quốc gia; các nguồn nhiên liệu sơ cấp, thủy văn phục vụ phát điện.
- Hệ thống điện truyền tải, sơ đồ trạm điện, sơ đồ kết dây cơ bản hệ thống điện quốc gia, sơ đồ kết dây cơ bản hệ thống điện miền, những thông số chính và đặc điểm vận hành hệ thống điện.
- Cấu tạo, nguyên lý làm việc của các thiết bị chính trên hệ thống điện như tua bin, máy phát, máy biến áp, tụ, kháng, đường dây, máy cắt, dao cách ly, máy biến dòng điện, máy biến điện áp.
- Nguyên lý tính toán, chỉnh định và làm việc của các thiết bị rơ le bảo vệ, tự động hóa, đo lường và điều khiển trên hệ thống điện; nguyên lý bảo vệ cho các phần tử chính trên hệ thống điện; sơ đồ nguyên lý rơ le và bảo vệ tự động của thiết bị thuộc quyền điều khiển của cấp Điều độ quốc gia.
- Các kiến thức về chế độ vận hành hệ thống điện như các chế độ vận hành của hệ thống điện, điều chỉnh tần số, điều chỉnh điện áp, dự phòng công suất, dự phòng năng lượng, tổn thất điện năng, độ tin cậy trong vận hành hệ thống điện quốc gia, vận hành hệ thống điện vùng, miền và hệ thống điện phân phối.
- Các kiến thức về vận hành kinh tế hệ thống điện như bài toán vận hành tối ưu nguồn điện; phương thức huy động nguồn điện; điều tiết thủy điện; dự báo nguồn năng lượng tái tạo (gió, mặt trời,..); lập kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa nguồn và lưới điện.
- Các kiến thức về tính toán, phân tích chế độ hệ thống điện như tính toán chế độ xác lập, tính toán ngắn mạch, tính toán ổn định, tính toán quá độ điện từ, tính toán cân bằng năng lượng của hệ thống điện quốc gia.
- Các phần mềm về lập kế hoạch, phương thức vận hành hệ thống điện; phần mềm tính toán, phân tích chế độ vận hành của hệ thống điện; phần mềm tính toán chỉnh định rơ le bảo vệ và phân tích sự cố.
- Các kiến thức cơ bản về thị trường điện Việt Nam.
- Các kiến thức cơ bản về Hệ thống SCADA/EMS của hệ thống điện quốc gia, sử dụng các ứng dụng của hệ thống SCADA/EMS để phục vụ tính toán, phân tích chế độ của hệ thống điện, lập kế hoạch và phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia.
- Cơ cấu, tổ chức vận hành hệ thống viễn thông, thông tin của hệ thống điện quốc gia.
- Các kế hoạch phát triển nguồn điện, lưới điện của hệ thống điện quốc gia.
4.4. Nội dung đào tạo đối với chức danh Kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện quốc gia
Cấp điều độ quốc gia có trách nhiệm tổ chức đào tạo cho chức danh Kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện quốc gia với các nội dung chính sau:
- Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác vận hành hệ thống SCADA, viễn thông, đo đếm điện năng phục vụ công tác điều độ, vận hành hệ thống điện.
- Cơ cấu, tổ chức vận hành của hệ thống điện quốc gia.
- Cơ cấu tổ chức vận hành, mô hình hệ thống viễn thông, thông tin và cơ sở hạ tầng về đo đếm điện năng phục vụ vận hành, điều độ hệ thống điện quốc gia và thị trường điện.
- Tổng quan về nguồn điện, lưới điện, phụ tải điện hệ thống điện quốc gia.
- Các kiến thức cơ bản về thị trường điện Việt Nam.
- Lý thuyết cơ sở về tin học viễn thông và đo lường điều khiển như hệ thống xử lý tập trung và phân tán; hệ điều hành đa nhiệm, thời gian thực; mạng LAN, WAN; các hệ thống và thiết bị thông tin; các chuẩn truyền số liệu và giao thức truyền tin; các nguyên lý đo lường và điều khiển.
- Hệ thống SCADA/EMS của hệ thống điện quốc gia như chức năng, cấu trúc, các phần tử cơ bản và nguyên lý hoạt động; các bước chính trong quá trình lắp đặt, kiểm tra và đưa vào vận hành một hệ thống SCADA/EMS; vận hành hệ thống SCADA/EMS, hệ thống thiết bị đầu cuối RTU/Gateway, hệ thống điều khiển; trạm biến áp không người trực, điều khiển, thao tác xa.
- Các quy định kiểm tra, thí nghiệm, bảo trì, bảo dưỡng thiết bị hệ thống SCADA/EMS, các kiến thức liên quan đến bảo mật, xử lý bước đầu sự cố hệ thống SCADA/EMS.
4.5. Chương trình đào tạo các chức danh tại cấp điều độ quốc gia
Cấp điều độ quốc gia có trách nhiệm xây dựng nội dung đào tạo chi tiết và tổ chức đào tạo cho các chức danh Điều độ viên, Kỹ sư Phương thức, Kỹ sư SCADA/EMS của Cấp điều độ quốc gia phù hợp với yêu cầu công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và các nội dung phù hợp theo từng chức danh.
- Thời gian đào tạo Điều độ viên quốc gia ít nhất 18 tháng.
- Thời gian đào tạo kỹ sư phương thức hệ thống điện quốc gia ít nhất 18 tháng.
- Thời gian đào tạo kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện quốc gia ít nhất 12 tháng.
Đối với việc đào tạo lại Điều độ viên quốc gia, Cấp điều độ quốc gia có trách nhiệm xây dựng nội dung đào tạo và quy định thời gian đào tạo lại phù hợp với Quy trình Điều độ hệ thống điện quốc gia do Bộ Công Thương ban hành và Quy trình này, đảm bảo cập nhật các nội dung, thông tin mới về hệ thống điện và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác điều độ, vận hành hệ thống điện.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
Trân trọng./.
Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê
