1. Điện mặt trời là gì?

Điện mặt trời là một nguồn năng lượng tái tạo được tạo ra từ ánh sáng mặt trời. Năng lượng mặt trời có thể được chuyển đổi thành điện năng bằng cách sử dụng các thiết bị điện mặt trời, như tấm pin mặt trời (hay còn gọi là tấm năng lượng mặt trời hoặc tấm solar) để thu thập và chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện. Quá trình này được gọi là điện mặt trời hoặc hệ thống năng lượng mặt trời.

Tấm pin mặt trời chủ yếu được làm bằng các tế bào quang điện (solar cells) được làm từ vật liệu bán dẫn như silic và được sắp xếp thành các mảng trên tấm pin. Khi ánh sáng mặt trời chiếu vào tế bào quang điện, nó tạo ra một hiện tượng gọi là "hiệu ứng quang điện", khiến các electron trong tế bào di chuyển và tạo ra dòng điện. Dòng điện này sau đó được đưa qua các bộ điều khiển và hệ thống lưu trữ để sử dụng hoặc cung cấp điện cho các thiết bị và hệ thống khác.

Việc sử dụng điện mặt trời giúp giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch và giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Nó là một nguồn năng lượng sạch, tái tạo và tiềm năng lớn để cung cấp điện cho nhiều ứng dụng khác nhau, từ hộ gia đình cho đến các công trình công nghiệp lớn.

2. Tại sao các dự án đầu tư điện mặt trời lại cần thiết?

Như chúng ta đã biết, năng lượng là một yếu tố cần thiết và quan trọng đối với sự phát triển của xã hội và kinh tế. Trong tình hình dân số tăng lên và sự tiến bộ của các công nghệ, nhu cầu sử dụng điện càng ngày càng tăng.

Ngoài ra, các biện pháp cung cấp năng lượng trước đây như nhà máy thủy điện không còn hiệu quả và gây tổn thất về chi phí xây dựng, ảnh hưởng đến các hoạt động khác trong khu vực xung quanh. Vì vậy, ngày càng nhiều người quan tâm đến các dự án đầu tư vào nguồn năng lượng sạch và hiệu quả nhất, đặc biệt là năng lượng gió và mặt trời.

Việt Nam là một quốc gia có tiềm năng lớn về năng lượng mặt trời nhờ vị trí địa lý đặc biệt. Hiện nay, nhiều người đã đặc biệt quan tâm đến việc quy định và tiếp thu công nghệ để phát triển lĩnh vực này.

3. Quy trình thực hiện dự án điện mặt trời

Thông thường, quy trình thực hiện dự án điện mặt trời được triển khai theo 4 bước sau đây:

Bước 1: Lập dự án đầu tư

Đầu tiên, dự án phát triển năng lượng mặt trời phải thuộc quy hoạch phát triển năng lượng mặt trời quốc gia hoặc quy hoạch phát triển năng lượng mặt trời cấp tỉnh. Các kế hoạch này sẽ được điều chỉnh và bổ sung theo yêu cầu và thời gian.

Trường hợp chủ đầu tư tự xây dựng dự án, họ phải lập báo cáo trình cấp có thẩm quyền để thẩm tra dự án của mình và đưa vào quy hoạch phát triển trước đó. Bộ Công Thương sẽ thẩm tra và bổ sung vào các dự án năng lượng mặt trời có công suất nhỏ hơn hoặc bằng 50 MW; Trình Thủ tướng Chính phủ sẽ phê duyệt quy hoạch tiếp các dự án có công suất lớn hơn 50 MW.

Hồ sơ trình Bộ Công Thương phê duyệt quy hoạch phát triển điện mặt trời bao gồm:

Tờ trình phê duyệt quy hoạch của Ủy ban nhân dân tỉnh.
10 bộ phác thảo quy hoạch đầy đủ và một (01) đĩa CD/USB chứa báo cáo đồ án quy hoạch cùng với những tài liệu kèm theo (thuyết minh, phụ lục, ngày tháng, số liệu, ý kiến của các cơ quan liên quan và các tài liệu tham khảo khác).
10 bản báo cáo tóm lược phương án quy hoạch.
Các góp ý và khuyến nghị bằng văn bản từ các cơ quan có trách nhiệm.
Giải trình và tiếp nhận các ý kiến của các cơ quan liên quan.
Tiềm năng bức xạ mặt trời tại vị trí của dự án.
Mô tả dự án: vị trí, phạm vi và khu vực xây dựng công trình, các yếu tố công trình dự án.
Nội dung quy hoạch và xây dựng địa phương.
Nhu cầu đầu tư xây dựng dự án, liệt kê những điểm mạnh và điểm yếu của dự án.
Các giải pháp thực hiện sơ bộ bao gồm: năng lực phương án kỹ thuật, công nghệ và kỹ thuật; Sơ đồ đấu nối hạ tầng kỹ thuật; Kế hoạch lắp đặt các thiết bị; tiến độ thực hiện và loại hình quản lý dự án; phương án tổng thể bồi thường, di dời và phương án hỗ trợ xây dựng kỹ thuật hạ tầng (nếu có).
Tổng mức đầu tư của dự án; Khả năng tổ chức vốn, nguồn vốn và khả năng cung cấp vốn theo kế hoạch; phân tích hiệu quả kinh tế - tài chính, xã hội của dự án.
Thông tin về chủ đầu tư: tài liệu về hình thức pháp lý, chứng chỉ công ty, nhân sự chủ chốt, kinh nghiệm quản lý dự án, năng lực tài chính và kỹ thuật, trong đó nêu rõ danh sách nhà đầu tư, các danh mục các dự án đã thực hiện (bao gồm cả dự án công nghiệp và dự án năng lượng).

Bước 2: Xin quyết định chủ trương đầu tư dự án năng lượng điện mặt trời

Hồ sơ xin quyết định của chủ đầu tư dự án bao gồm:

Đơn xin thực hiện dự án đầu tư; Bản sao CMND/CCCD hoặc hộ chiếu của nhà đầu tư.
Bản sao chứng thư thành lập hoặc tài liệu tương đương khác chứng thực tư cách pháp nhân của nhà đầu tư với tư cách là tổ chức.
Đề xuất dự án đầu tư gồm các nội dung sau: mục tiêu, nhà đầu tư dự án, phạm vi đầu tư, vốn, phương án huy động vốn, địa điểm, thời hạn, tiến độ đầu tư, yêu cầu về nhân lực, đề xuất ưu đãi đầu tư, đánh giá tác động xã hội và hiệu quả kinh tế của dự án.
Bản sao một trong các tài liệu sau: quyết toán năm 02 năm gần nhất của nhà đầu tư; nghĩa vụ hỗ trợ tài chính cho công ty mẹ; nghĩa vụ của tổ chức tài chính trong việc cung cấp hỗ trợ tài chính; bảo đảm về hoạt động tài chính của nhà đầu tư; tài liệu giải trình năng lực tài chính của nhà đầu tư.
Đề xuất nhu cầu sử dụng đất; nếu dự án không được nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất, thì phải có bản sao hợp đồng thuê địa điểm hoặc bất kỳ giấy tờ nào khác xác nhận người đầu tư có quyền sử dụng đất.
Trình bày việc sử dụng công nghệ thuộc Danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao theo Luật chuyển giao công nghệ, bao gồm: tên, xuất xứ công nghệ, sơ đồ công nghệ tiến trình; các thông số kỹ thuật chính, tình trạng sử dụng của máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ chính.

Bước 3: Ký quỹ thực hiện dự án tại Sở Kế hoạch và Đầu tư

Đối với dự án năng lượng mặt trời nối lưới, tỷ trọng dự án năng lượng mặt trời không được thấp hơn 20% tổng mức đầu tư được ghi trong quyết định chủ trương đầu tư. Đơn vị có thể huy động phần vốn còn lại từ hoạt động tín dụng trong nước hoặc nước ngoài tùy theo khả năng của công ty.

Bước 4: Hoạt động giải phóng mặt bằng đảm bảo diện tích đầu tư dự án

Diện tích đất sử dụng của dự án không được vượt quá 1,2 ha/01 MWp. Đơn vị sẽ tùy theo nhu cầu và phê duyệt phương án thực hiện dự án để thực hiện thỏa thuận và thanh toán. Sau khi hoàn thành các thủ tục bồi thường để khôi phục mặt bằng và điều kiện nhà ở cho người dân sau khi giải tỏa, đơn vị đã có tờ trình UBND đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường bàn giao đất và tiến hành các hoạt động khác.

4. Quy định về dự án đầu tư điện mặt trời nối lưới cập nhật mới nhất

Bộ Công thương đã ban hành Thông tư 16/2017/TT-BCT quy định về phát triển dự án và hợp đồng mua bán điện mẫu áp dụng cho các dự án điện mặt trời. Theo thông tư này, dự án đầu tư điện mặt trời nối lưới được quy định như sau:

Chủ đầu tư chỉ được lập dự án đầu tư điện mặt trời nếu nằm trong Quy hoạch phát triển điện mặt trời cấp tỉnh, cấp quốc gia; hoặc Quy hoạch phát triển điện lực cấp tỉnh, cấp quốc gia đã được phê duyệt.
Nội dung dự án đầu tư điện mặt trời phải tuân thủ quy định về quản lý đầu tư xây dựng công trình và các yêu cầu sau:

Đánh giá ảnh hưởng của phương án đấu nối dự án điện mặt trời đối với hệ thống điện trong khu vực.
Có thiết bị kết nối với hệ thống SCADA hoặc thông tin điều độ để cung cấp thông tin dự báo về sản lượng điện phát theo giờ đến cơ quan Điều độ có quyền điều khiển.

Tỷ lệ vốn chủ sở hữu của các dự án điện mặt trời nối lưới không được thấp hơn 20% tổng mức đầu tư.
Diện tích sử dụng đất lâu dài của dự án không được vượt quá 1,2 ha/01 MWp.

Thông tư 16/2017/TT-BCT có hiệu lực từ ngày 26/10/2017.

Công ty Luật Minh Khuê xin kính chào quý khách hàng thân yêu,

Chúng tôi rất mong muốn được chia sẻ đến quý khách hàng những thông tin tư vấn pháp lý hữu ích và chất lượng. Đối với những trường hợp pháp lý mà quý khách đang gặp phải hoặc có bất kỳ câu hỏi nào cần được giải đáp, xin vui lòng liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến của chúng tôi qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia tư vấn của chúng tôi sẽ sẵn lòng hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc của quý khách hàng.

Nếu quý khách hàng muốn gửi yêu cầu chi tiết, xin vui lòng gửi email đến địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết sẽ nhanh chóng phản hồi và đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng.

Chân thành cảm ơn sự hợp tác và tin tưởng của quý khách hàng.

Trân trọng, Công ty Luật Minh Khuê