Quy định về phê duyệt dự án, quyết định đầu tư xây dựng

   1.Khái niệm quyết định đầu tư là gì ?

 Trong quyết định đầu tư thì từ vốn được hiểu là để chỉ các loại tài sản có giá trị ở nhiều mức độ khác nhau. Chẳng hạn như tiền, máy móc, bất động sản, nguyên vật liệu, trang thiết bị,…Trong khi đầu tư là thuật ngữ dùng để cập đến việc đầu tư bất kỳ loại tài sản nào.

Nói cách khác quyết định đầu tư nói đến việc tham gia đầu tư các sản phẩm này nó có khả năng đem lại doanh thu cao cho nhà đầu tư hay không. Do đó quyết định đầu tư là sự cam kết của các nguồn tiền ở thời điểm khác nhau với kỳ vọng lợi nhuận trong kinh doanh trong một thời điểm trong tương lai. Sự lựa chọn là cần thiết để được thực hiện trong số các khoản thu thay thế có sẵn cho các khoản đầu tư. Vì các quyết định đầu tư có liên quan đến việc lựa chọn mua tài sản thực trong khoảng thời gian của một quy trình sản xuất.

2.Phân loại quyết định đầu tư gồm những loại gì ?

Để tạo điều kiện cho việc phân biệt các quyết định đầu tư cũng như góp phần có những quyết định đầu tư phù hợp và chính xác trong các hoàn cảnh khác nhau chúng ta có thể phân loại các quyết định đầu tư thành các loại sau đây:

Đầu tư hàng tồn kho: là đầu tư vào nguyên vật liệu, bán thành phẩm và thành phẩm. Nắm giữ cổ phiếu của các vật liệu này là không thể tránh khỏi để giúp doanh nghiệp có thể hoạt động một trơn tru. Chi tiêu cho cổ phiếu thuộc danh mục đầu tư.

Đầu tư chi phí chiến lược: Đây là việc các nhà đầu tư sẽ tiến hành đầu tư vào các chiến lực phát triển của doanh nghiệp, để tăng cường sức mạnh thị trường của doanh nghiệp khi cạnh tranh với các đối thủ kinh doanh cùng mặt hàng. Lợi tức đầu tư như vậy sẽ không mang lại hiệu quả ngay lập tức mà sẽ mất một khoảng thời gian nhất định.

Đầu tư chi phí hiện đại hóa: Đây là việc các nhà đầu tư quyết định đầu tư vào cơ sở vật chất hiện đại hóa, đổi mới máy móc, trang thiết bị áp dụng một công nghệ mới tốt hơn công nghệ cũ vào cơ sở sản xuất, kinh doanh vì mục đích giảm chi phí và nhân lực trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nó còn được gọi là quá trình đào sâu vốn.

Đầu tư mở rộng cho một doanh nghiệp mới:Đây là quyết định đầu tư, doanh nghiệp sẽ bắt đầu với một doanh nghiệp mới hoặc đa dạng hóa dây chuyền sản xuất mới mà sẽ mua một bộ máy mới.

Đầu tư thay thế: Đây là quyết định đầu tư mà doanh nghiệp sẽ đưa ra quyết định về việc thay thế các tài sản bị hao mòn và lỗi thời bằng những những tài sản mới tốt hơn, hiệu quả hơn phục vụ cho việc thực hiện các dự án.

Đầu tư mở rộng: Đây là quyết định đầu tư mà theo đó doanh nghiệp sẽ tiến hành mở rộng năng lực sản xuất cho các sản phẩm hiện có và do đó phát triển hơn nữa theo hướng đơn phương. Loại hình đầu tư này còn được gọi là mở rộng vốn.

3.Trình tự thực hiện thẩm định hoặc có ý kiến về công nghệ

Trình tự thực hiện thẩm định hoặc có ý kiến về công nghệ đối với dự án đầu tư xây dựng sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao hoặc dự án đầu tư xây dựng có nguy cơ tác động xấu đến môi trường có sử dụng công nghệ

Đối với dự án quan trọng quốc gia sử dụng vốn đầu tư công, trình tự thẩm định về công nghệ của Hội đồng thẩm định nhà nước thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư công.

Đối với dự án đầu tư xây dựng không thuộc khoản 1 Điều này:

- Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đủ hồ sơ dự án, cơ quan chủ trì thẩm định gửi văn bản yêu cầu thẩm định hoặc lấy ý kiến về công nghệ kèm Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng và các văn bản pháp lý có liên quan đến cơ quan có thẩm quyền thẩm định hoặc có ý kiến về công nghệ. Nội dung của Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng phải có nội dung giải trình về công nghệ theo quy định tại khoản 2 Điều 16 của Luật Chuyển giao công nghệ năm 2017;

- Cơ quan có thẩm quyền thẩm định hoặc có ý kiến về công nghệ tổ chức thẩm định hoặc có ý kiến về công nghệ dự án theo quy định tại khoản 2 Điều 19 và Điều 20 của Luật Chuyển giao công nghệ năm 2017;

- Thời gian thẩm định hoặc có ý kiến về công nghệ là 30 ngày đối với dự án do Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư, 20 ngày đối với dự án nhóm A, 15 ngày đối với dự án nhóm B, 10 ngày đối với dự án nhóm C và dự án chỉ cần lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng kể từ ngày nhận đủ hồ sơ; trường hợp cần gia hạn thời gian có ý kiến về công nghệ thì thời gian gia hạn không quá thời hạn quy định đối với từng loại dự án nêu trên. Cơ quan có thẩm quyền thẩm định hoặc có ý kiến về công nghệ có trách nhiệm thông báo cho cơ quan chủ trì thẩm định về việc gia hạn bằng văn bản và nêu rõ lý do;

- Trường hợp cơ quan có thẩm quyền thẩm định hoặc có ý kiến về công nghệ đồng thời là cơ quan chủ trì thẩm định dự án thì thời hạn thẩm định, có ý kiến về công nghệ được tính trong thời hạn thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng.

4.Phê duyệt dự án, quyết định đầu tư xây dựng

Cơ quan chủ trì thẩm định có trách nhiệm tổng hợp kết quả thẩm định và trình người quyết định đầu tư phê duyệt dự án, quyết định đầu tư. Thẩm quyền quyết định đầu tư xây dựng được thực hiện theo quy định tại Điều 60 của Luật Xây dựng năm 2014 được sửa đổi, bổ sung tại khoản 17 Điều 1 của Luật số 62/2020/QH14.

Việc phê duyệt dự án của cơ quan có thẩm quyền đối với dự án PPP được thực hiện theo quy định pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Việc quyết định đầu tư xây dựng của người quyết định đầu tư được thể hiện tại quyết định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng, gồm các nội dung chủ yếu sau:

- Tên dự án;

- Người quyết định đầu tư; Chủ đầu tư;

- Mục tiêu, quy mô đầu tư xây dựng;

- Tổ chức tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (Báo cáo kinh tế - kỹ thuật) đầu tư xây dựng, tổ chức lập khảo sát xây dựng (nếu có); tổ chức tư vấn lập thiết kế cơ sở;

- Địa điểm xây dựng và diện tích đất sử dụng;

- Loại, nhóm dự án; loại, cấp công trình chính; thời hạn sử dụng theo thiết kế của công trình chính;

- Số bước thiết kế, danh mục tiêu chuẩn chủ yếu được lựa chọn; 

- Tổng mức đầu tư; giá trị các khoản mục chi phí trong tổng mức đầu tư;

- Tiến độ thực hiện dự án, phân kỳ đầu tư (nếu có), thời hạn hoạt động cửa dự án, (nếu có);

- Nguồn vốn đầu tư và dự kiến bố trí kế hoạch vốn theo tiến độ thực hiện dự án;

- Hình thức tổ chức quản lý dự án được áp dụng;

- Yêu cầu về nguồn lực, khai thác sử dụng tài nguyên (nếu có); phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (nếu có);

- Trình tự đầu tư xây dựng đối với công trình bí mật nhà nước (nếu có);

- Các nội dung khác (nếu có).

Mẫu Quyết định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công quy định tại Mẫu số 03 Phụ lục I Nghị định này.

5. Điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng

Dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công được điều chỉnh theo các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 61 của Luật Xây dựng năm 2014 đã được sửa đổi, bổ sung tại khoản 18 và khoản 64 Điều 1 của Luật số 62/2020/QH14. Việc điều chỉnh dự án PPP được thực hiện theo quy định tại pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Việc điều chỉnh dự án sử dụng vốn khác thực hiện theo quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 61 của Luật Xây dựng năm 2014.

Đối với các dự án đầu tư xây dựng điều chỉnh, cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh trong các trường hợp sau:

- Khi điều chỉnh dự án có thay đổi về mục tiêu, quy mô sử dụng đất, quy mô đầu tư xây dựng;

- Khi có thay đổi về chỉ tiêu quy hoạch, kiến trúc của dự án tại quy hoạch chi tiết xây dựng, quy hoạch có tính chất kỹ thuật chuyên ngành khác hoặc quyết định/chấp thuận chủ trương đầu tư được phê duyệt;

- Khi điều chỉnh làm tăng tổng mức đầu tư dự án đối với dự án sử dụng vốn đầu tư công, dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công;

- Khi có thay đổi về giải pháp bố trí các công năng chính trong công trình dẫn đến yêu cầu phải đánh giá lại về giải pháp thiết kế bảo đảm an toàn xây dựng, phòng, chống cháy, nổ, bảo vệ môi trường, sự tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật của dự án.

Thẩm quyền, trình tự thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng điều chỉnh của cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện theo quy định tại các Điều 13, 14 và 15 Nghị định này.

Trường hợp điều chỉnh dự án làm thay đổi nhóm dự án hoặc cấp công trình xây dựng c  ủa dự án, thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng điều chỉnh được xác định theo thẩm quyền của nhóm dự án, cấp công trình sau điều chỉnh.

Việc thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng điều chỉnh của cơ quan chuyên môn về xây dựng, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư xây dựng điều chỉnh của người quyết định đầu tư hoặc cơ quan có thẩm quyền đối với dự án PPP gồm các nội dung được điều chỉnh hoặc toàn bộ các nội dung của dự án sau khi điều chỉnh.     

Tầm quan trọng của quyết định đầu tư 

Đối với mỗi hoạt động thì quyết định đầu tư đầu giữ một vai trò rất quan trọng nó giúp các nhà đầu tư có thể xâm nhập được vào thị trường đầu tư, giúp các doanh nghiệp có thể triển khai các chiến lược hoàn thành dự án, đảm bảo các mục tiêu lâu dài, tồn tại hoặc tăng trưởng, giữ gìn thị phần của một thị trường cụ thể và duy trì sự lãnh đạo. Doanh nghiệp có thể đưa ra quyết định đầu tư để tận dụng các cơ hội về kinh tế có thể do các lý do sau:

– Mở rộng quy trình sản xuất để đáp ứng nhu cầu của sự biến động ở các thị trường trong khu vực hoặc để tiến hành khai thác các thị trường quốc tế và tận dụng lợi ích của các nền kinh tế theo quy mô.

– Đổi mới, thay thế cơ sở vật chất như: Nhà máy, máy móc hoặc trang thiết bị để hiện đại hóa cơ sở kỹ thuật nhằm gặt hái những lợi thế của đổi mới công nghệ, giảm thiểu chi phí sản phẩm và tăng hiệu quả lao động.