1. Một số khái niệm cơ bản
Trước khi đi vào tìm hiểu các quy định pháp luật về quảng cáo thực phẩm chức năng, hãy cùng Luật Minh Khuê điểm qua một vài khái niệm cơ bản liên quan đến chủ đề.
Thứ nhất, về quảng cáo.
Dưới góc độ kinh tế: Theo từ điển Kinh tế thị trường thì quảng cáo là trình bày để giới thiệu rộng rãi cho nhiều người biết nhắm tranh thủ được nhiều khách hàng.
Dưới góc độ pháp lý: Theo Luật thương mại năm 2005 thì quảng cáo thương mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân để giới thiệu với khách hàng về hoạt động kinh doanh hàng hoá, dịch vụ của mình. Trong khi đó, Luật Quảng cáo năm 2012 quy định về quảng cáo như sau: Quảng cáo là việc sử dụng các phương tiện nhằm giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có mục đích sinh lợi; sản phẩm, dịch vụ không có mục đích sinh lợi; tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ được giới thiệu, trừ tin thời sự; chính sách xã hội; thông tin cá nhân.
Dưới các góc độ nghiên cứu khác nhau sẽ cho ra các kết quả khác nhau. Tựu chung lại, theo nghĩa hẹp :Quảng cáo là khái niệm chỉ bao gốm các hoạt động, các hình thức xúc tiến thương mại đơn thuần mang tính chất giới thiệu hàng hóa, sản phẩm mà không có các hoạt động mua bán, tiêu thụ hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ trực tiếp, tức là không bao gồm hình thức quảng cáo tại hội chợ triển lãm. Theo nghĩa rộng: Quảng cáo là tất cả các hoạt động, hình thức giới thiệu hàng hóa, dịch vụ, bao gồm cả hoạt động giới thiệu tại hội chợ triển lãm.
Thứ hai, về thực phẩm chức năng
Thực phẩm chức năng được ra đời lần đầu tiên ở Nhật Bản vào năm 1980 khi loại thực phẩm này được các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và được chứng minh rằng chúng đem lại nhiều lợi ích trong việc cải thiện sức khỏe toàn diện. Thực phẩm chức năng được hiểu là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của các bộ phận trong cơ thể người, có tác dụng dinh dưỡng, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng và giảm bớt nguy cơ gây bệnh. Người dùng có thể bổ sung thực phẩm chức năng qua các dạng phổ biến: dạng thuốc viên nén, viên nang, dạng bột, dạng nước (chất lỏng),...
>> Xem thêm: Ưu nhược điểm của quảng cáo? Hợp đồng quảng cáo thương mại?
2. Để quảng cáo thực phẩm chức năng cần đáp ứng điều kiện gì?
Theo quy định của pháp luật về quảng cáo và Nghị định 181/2013/NĐ-CP thì nội dung quảng cáo thực phẩm chức năng phải đáp ứng những điều kiện cụ thể sau:
Một là: Nội dung quảng cáo thực phẩm, phụ gia thực phẩm phải phù hợp với Giấy tiếp nhận bản công bố hợp quy hoặc Giấy xác nhận phù hợp quy định an toàn thực phẩm.
Hai là: Quảng cáo thực phẩm, phụ gia thực phẩm phải có các nội dung sau đây: Tên thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Tên, địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường.
Ba là: Quảng cáo thực phẩm chức năng phải thực hiện theo quy định và có các nội dung gồm: Tác dụng chính và các tác dụng phụ (nếu có); Khuyến cáo “Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh".
Bốn là: Không được quảng cáo thực phẩm chức năng gây hiểu nhầm sản phẩm đó là thuốc.
Năm là: Quảng cáo thực phẩm chức năng trên báo nói, báo hình phải đọc rõ ràng nội dung quy định tại điểm a khoản 2 và khoản 3 Điều 5 Nghị định 181/2013/NĐ-CP.
Bên cạnh đó, việc quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt trong đó có quảng cáo thực phẩm chức năng chỉ thực hiện sau khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung quảng cáo.
3. Quy trình tiến hành quảng cáo thực phẩm chức năng
Căn cứ Điều 20 Thông tư 09/2015/TT-BYT, trình tự để được cấp Giấy xác nhận quảng cáo thực phẩm chức năng bao gồm các bước:
Bước 1: Nộp hồ sơ
Thành phần hồ sơ xin cấp Giấy xác nhận quảng cáo thực phẩm chức năng gồm các giấy tờ sau:
+/ Văn bản đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo theo quy định tại Phụ lục 01 Thông tư 09/2015/TT-BYT;
+/ Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp hoặc giấy phép thành lập văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài;
+/ Nội dung đề nghị xác nhận quảng cáo
* Trường hợp quảng cáo trên báo nói, báo hình: 01 bản ghi nội dung quảng cáo dự kiến trong đĩa hình, đĩa âm thanh, file mềm kèm theo 03 bản kịch bản dự kiến quảng cáo, trong đó miêu tả rõ nội dung, phương tiện dự kiến quảng cáo, phần hình ảnh (đối với báo hình), phần lời, phần nhạc.
* Trường hợp quảng cáo trên các phương tiện quảng cáo không phải báo nói, báo hình: có 03 bản ma-két nội dung dự kiến quảng cáo in mầu kèm theo file mềm ghi nội dung dự kiến quảng cáo
* Trường hợp quảng cáo thông qua hội thảo, hội nghị, tổ chức sự kiện: mẫu quảng cáo sử dụng trong chương trình đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt còn hiệu lực…
+/ Mẫu nhãn sản phẩm hoặc mẫu nhãn sản phẩm đã được cơ quan y tế có thẩm quyền chấp thuận;
+/ Văn bản ủy quyền hợp lệ kèm Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy phép thành lập Văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài của đơn vị được ủy quyền;
+/ Tài liệu tham khảo, chứng minh, xác thực thông tin trong nội dung quảng cáo như: Các tài liệu bằng tiếng Anh phải dịch ra tiếng Việt kèm theo tài liệu gốc bằng tiếng Anh…
Hồ sơ được nộp trực tiếp tại Cục an toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế (Địa chỉ: Ngõ 135 Núi Trúc, Giảng Võ - Ba Đình - Hà Nội).
Bước 2: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ
Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, trong thời gian 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ theo dấu tiếp nhận công văn đến của cơ quan tiếp nhận hồ sơ, cơ quan tiếp nhận hồ sơ có văn bản đề nghị đơn vị sửa đổi, bổ sung. Thời hạn sửa đổi, bổ sung tối đa là 90 ngày.
Trong trường hợp hồ sơ hợp lệ, trong thời gian 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo dấu tiếp nhận công văn đến của cơ quan tiếp nhận hồ sơ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo.
Bước 3: Nhận kết quả
Cá nhân, tổ chức nhận Giấy xác nhận quảng cáo thực phẩm chức năng tại trụ sở Cục An toàn thực phẩm.
Cục An toàn thực phẩm có trách nhiệm công bố trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan mình danh mục sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thuộc thẩm quyền phụ trách đã được cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo.
4. Xử phạt đối với hành vi vi phạm về quảng cáo thực phẩm chức năng
Theo Điều 52 Nghị định 38/2021/NĐ-CP (được sửa đổi bởi điểm a, b Khoản 15 Điều 4 Nghị định 129/2021/NĐ-CP) thì việc xử phạt hành vi vi phạm các quy định về quảng cáo thực phẩm, phụ gia thực phẩm như sau:
- Phạt tiền từ 05 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với hành vi quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe mà không có hoặc ghi không đúng hoặc không đọc rõ hoặc không thể hiện trong quảng cáo khuyến cáo “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh".
- Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Quảng cáo thực phẩm, phụ gia thực phẩm không phù hợp với một trong các tài liệu theo quy định; Quảng cáo thực phẩm, phụ gia thực phẩm thiếu một trong các nội dung: Tên thực phẩm, phụ gia thực phẩm; khuyến cáo về nguy cơ, cảnh báo đối tượng không được sử dụng, tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường;...
- Phạt tiền từ 15 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với hành vi tổ chức hội chợ, hội thảo, hội nghị, triển lãm có phát tán hoặc thuyết trình các sản phẩm in, ghi âm, ghi hình, thiết bị lưu chứa dữ liệu giới thiệu sản phẩm thực phẩm, phụ gia thực phẩm không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung theo quy định.
- Phạt tiền từ 20 triêu đồng đến 30 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Quảng cáo sử dụng hình ảnh, thiết bị, trang phục, tên, thư tín của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sĩ, dược sĩ,...; Quảng cáo thực phẩm chức năng gây hiểu nhầm có tác dụng như thuốc chữa bệnh;...
Ngoài khung hình phạt nêu trên, chủ thể vi phạm còn bị áp dụng một số hình thức xử phạt bổ sung như Tước quyền sử dụng giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; Tước quyền sử dụng giấy xác nhận nội dung quảng cáo và tiến hành các biện pháp khắc phục hậu quả mà mình gây ra.
Trên đây là toàn bộ nội dung về chủ đề Quy định về quảng cáo thực phẩm chức năng như thế nào? mà Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết Quảng cáo sai sự thật là gì? Ví dụ về quảng cáo sai sự thật ở Việt Nam của Luật Minh Khuê.
Còn bất cứ vướng mắc nào, quý khách vui lòng liên hệ Luật sư Khánh Linh qua số điện thoại: 0932626162 hoặc qua hotline: 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Chúng tôi rất hân hạnh hợp tác với quý khách hàng. Trân trọng ./.