Chào bạn! Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

I. Cơ sở pháp lý

Bộ luật dân sự năm 2005

Luật khiếu nại năm 2011

Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015

II. Nội dung tư vấn

Cho em hỏi: Nhà em nhặt được 2 con bò đi lạc, đã đến UBND để thông báo công khai vào ngày 20/5/2010. Ngày 13/7/2010 một trong 2 con bò sinh được một con bê con. Nhà em nuôi dưỡng đàn bò này đến ngày 23/03/2011 thì ông B là chủ đàn bò tìm đến Nhà em để xin nhận lại số bò trên nhưng Nhà em không đồng ý trả nên tranh chấp xảy ra. B đã kiện Nhà em vào ngày 15/4/2011 để đòi lại con bò và con bê. Vậy: 1. B có còn thời hiệu khởi kiện hay không? 2. Hướng giải quyết yêu cầu trên như thế nào cho đúng pháp luật?

 Theo quy định tại Điều 242 Bộ luật dân sự năm 2005 thì việc xác lập quyền sở hữu đối với gia súc bị thất lạc như sau:

"Điều 242. Xác lập quyền sở hữu đối với gia súc bị thất lạc

Người bắt được gia súc bị thất lạc phải nuôi giữ và báo cho ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi người đó cư trú để thông báo công khai cho chủ sở hữu biết mà nhận lại. Chủ sở hữu nhận lại gia súc bị thất lạc phải thanh toán tiền công nuôi giữ và các chi phí khác cho người bắt được.

Sau sáu tháng, kể từ ngày thông báo công khai mà không có người đến nhận thì gia súc đó thuộc sở hữu của người bắt được; nếu gia súc bắt được là gia súc thả rông theo tập quán thì thời hạn này là một năm.

>> Xem thêm:  Tranh chấp di sản thừa kế không có di chúc ? Thời hiệu khởi kiện tranh chấp thừa kế bao lâu ?

Trong thời gian nuôi giữ gia súc bị thất lạc, nếu gia súc có sinh con thì người bắt được gia súc được hưởng một nửa số gia súc sinh ra và phải bồi thường thiệt hại nếu có lỗi cố ý làm chết gia súc."

Vây, đối với bò thì là gia súc thả rông theo tập quán. Nhà bạn đã thông báo từ ngày 20/5/2010 thì đến ngày 20/5/2011 thì được một năm kể từ ngày thông báo mà không có người đến nhận thì nhà bạn sẽ được sở hữu hai con bò nya. Tuy nhiên, đến ngày 23/03/2011 đã có người đến nhận bò thì nếu đúng bò của người ta thì nhà bạn phải trả lại bò cho người đến nhận đó. Bên B có quyền kiện gia đình bạn để đòi lại gia cầm bị thất lạc. Hướng giải quyết mà chúng tôi đưa ra với bạn là gia đình sẽ trả lại bò cho nhà B và yêu cầu nhà B thanh toán công nuôi giữ và các cho phí khác ví dụ như tiền thuốc khi bò bị bệnh...

Tôi có làm một lá đơn tố cáo liên quan đến vấn đề hình sự. Có kết quả giải quyết và tôi không đồng ý với kết quả đó. Tôi khiếu nại lần đầu. và được trả lời là giữ nguyên kết quả bị khiếu nại. Do không biết rõ về thời hiệu của khiếu nại nên gần một tháng sau tôi mới làm đơn khiếu nại lần hai đơn tôi bị trả về do quá hạn quy định.. Cho tôi hỏi trong trường hợp này tôi muốn được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận khiếu nại lần hai thì có cách nào không ( tôi là sinh viên. nên khó khăn về đi lại và do tôi không biết quy định về thời hạn khiếu nại.) pháp luật có trừ trường hợp khách quan không? Xin sớm nhận được phản hồi ạ trân trọng!

Theo quy định tại Điều 9 Luật khiếu nại năm 2011 thì thời hiệu khiếu nại như sau:

"Điều 9. Thời hiệu khiếu nại

Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính.

Trường hợp người khiếu nại không thực hiện được quyền khiếu nại theo đúng thời hiệu vì ốm đau, thiên tai, địch họa, đi công tác, học tập ở nơi xa hoặc vì những trở ngại khách quan khác thì thời gian có trở ngại đó không tính vào thời hiệu khiếu nại."

Vây, pháp luật khiếu nại chấp nhận trường hợp vì lý do khách quan mà không thể khiếu nại đúng thời hiệu thì thời gian xảy ra sự kiện bất khả kháng thì không tính vào thời hiệu khiếu nại. Trường hợp của bạn là gần một tháng sau mới viết đơn khiếu nại lần hai thì vẫn nằm trong thời hạn là 90 ngày nên vẫn còn thời hiệu khiếu nại.

Áp dụng đối với Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004 sửa đổi, bổ sung 2011 Theo như Điều 159 có nói "thời hạn đó kết thúc thì mất quyền khởi kiện". Do đó theo cách hiểu của em thì thời hiệu khởi kiện là 1 trong những đặc điểm và điều kiện của quyền khởi kiện. Nhưng tại điểm h khoản 1 Điều 192 thì lại đề cập đến trường hợp đình chỉ giải quyết vụ án dân sự nếu thời hiệu khởi kiện đã hết. Như vậy thì có phải là dù thời hiệu đã hết nhưng đơn khởi kiện của đương sự vẫn được thụ lý. Vậy rốt cuộc thời hiệu khởi kiện có phải là điều kiện của quyền khởi kiện của đương sự hay không ạ!

Hiện tại thì Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004 sửa đổi, bổ sung năm 2011 đã hết hiệu lực thay vào đó là Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 đã có hiệu lực. Theo quy định tại Điều 184 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 thì thời hiệu khởi kiện, thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự như sau:

"Điều 184. Thời hiệu khởi kiện, thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự

1. Thời hiệu khởi kiện, thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự được thực hiện theo quy định của Bộ luật dân sự.

>> Xem thêm:  Tư vấn thủ tục khởi kiện vụ án dân sự - hôn nhân - gia đình

2. Tòa án chỉ áp dụng quy định về thời hiệu theo yêu cầu áp dụng thời hiệu của một bên hoặc các bên với điều kiện yêu cầu này phải được đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ việc.

Người được hưởng lợi từ việc áp dụng thời hiệu có quyền từ chối áp dụng thời hiệu, trừ trường hợp việc từ chối đó nhằm mục đích trốn tránh thực hiện nghĩa vụ."

Đình chỉ giải quyết vụ án dân sự được quy định tại Điều 217 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 như sau:

"Điều 217. Đình chỉ giải quyết vụ án dân sự

1. Sau khi thụ lý vụ án thuộc thẩm quyền của mình, Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự trong các trường hợp sau đây:

a) Nguyên đơn hoặc bị đơn là cá nhân đã chết mà quyền, nghĩa vụ của họ không được thừa kế;

b) Cơ quan, tổ chức đã bị giải thể, phá sản mà không có cơ quan, tổ chức, cá nhân nào kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của cơ quan, tổ chức đó;

c) Người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện hoặc nguyên đơn đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt, trừ trường hợp họ đề nghị xét xử vắng mặt hoặc vì sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan;

d) Đã có quyết định của Tòa án mở thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã là một bên đương sự trong vụ án mà việc giải quyết vụ án có liên quan đến nghĩa vụ, tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã đó;

đ) Nguyên đơn không nộp tiền tạm ứng chi phí định giá tài sản và chi phí tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này.

>> Xem thêm:  Sang tên đổi chủ xe ô tô khi đang thế chấp vay vốn ngân hàng thực hiện như thế nào ?

Trường hợp bị đơn có yêu cầu phản tố, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập không nộp tiền tạm ứng chi phí định giá tài sản và chi phí tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này thì Tòa án đình chỉ việc giải quyết yêu cầu phản tố của bị đơn, yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;

e) Đương sự có yêu cầu áp dụng thời hiệu trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ án và thời hiệu khởi kiện đã hết;

g) Các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 192 của Bộ luật này mà Tòa án đã thụ lý;

h) Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật."

Vậy, theo quy định thời hiệu khởi kiện là thời hạn mà chủ thể được quyền khởi kiện để yêu cầu Toà án giải quyết vụ án dân sự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm; nếu thời hạn đó kết thúc thì mất quyền khởi kiện.. Thời hiệu khởi kiện là một trong nhưng điều kiện để khởi kiện nếu không đáp ứng điều kiện này thì đơn khởi kiện sẽ bị trả lại theo quy định tại Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Nhưng nếu sau khi thu lý mà biết vụ án thuộc trường hợp quy định tại Điều 192 BLTTHS năm 2015 thì ra quyết định đình chỉ. Điều đó có nghĩa là nếu sau khi thụ lý mới biết hết thời hiệu khởi kiện thì tiến hành đình chỉ. Nếu ngay từ đầu mà đã hết thời hiệu khởi kiện thì phải trả lại đơn khởi kiện.

Em tên P, cho em xin hỏi khi khởi kiện mà hết thời hiệu thì tòa án sẽ xử lý như thế nào? Đánh giá cách xử lý đó so với luật tố tụng hành chính 2010 rất mong nhận được sự hồi đáp của quý vị xin chân thành cảm ơn.

Nếu khởi kiện về dân sự mà hết thời hiệu khởi kiện thì tòa án sẽ trả lại đơn nếu chưa thụ lý, nếu đã thụ lý thì ra quyết định đình chỉ vụ án theo quy định của pháp luật mà chúng tôi đã trình bày ở trên. Đối chiếu với vụ án hành chính, nếu hết thời hạn giải quyết khiếu nại mà khiếu nại không được giải quyết hoặc đã được giải quyết nhưng người khiếu nại không đồng ý với việc giải quyết khiếu nại và có đơn khởi kiện vụ án hành chính thì Tòa án xem xét để tiến hành thụ lý vụ án theo thủ tục chung (Điều 33 Luật tố tụng hành chính 2015).

Kính thưa công ty luật. Tôi muốn hỏi mình cho người ta mượn tiền giờ muốn khởi kiện để đòi lại thì có có phải tuân theo thời hiệu khởi kiện của luật dân sự không vậy? Tôi xin chân thành cảm ơn.

Trong trường hợp này thì hợp đồng giữa hai bên là hợp đồng vay tiền nên thời hiệu khởi kiện đối với hợp đồng tại Điều 427 Bộ luật dân sự năm 2005 là:

"Điều 427. Thời hiệu khởi kiện về hợp đồng dân sự

Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Toà án giải quyết tranh chấp hợp đồng dân sự là hai năm, kể từ ngày quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, pháp nhân, các chủ thể khác bị xâm phạm."

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

>> Xem thêm:  Phân biệt thời hạn và thời hiệu theo quy định mới nhất của bộ luật dân sự năm 2015 ?

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc liên hệ văn phòng để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng ./.

Bộ phận Tư vấn Pháp luật dân sự - Công ty Luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Phân chia di sản thừa kế khi người để lại di sản mất không có vợ con ?