Quy định về vị trí lắp đặt bình áp lực, kho bảo quản chai chứa khí

1. Quy định về phạm vi áp dụng TCVN 6155:1996 về bình chịu áp lực

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6155:1996 đã được đặt ra nhằm đề xuất các yêu cầu kỹ thuật an toàn chi tiết đối với quá trình lắp đặt, sử dụng, và sửa chữa của các bình chịu áp lực trong phạm vi của Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6153:1996. Người thực hiện việc lắp đặt và sửa chữa bình chịu áp lực cần phải là tư cách pháp nhân và chỉ được thực hiện sau khi nhận được phê duyệt từ cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật.

Mọi hoạt động liên quan đến lắp đặt, sửa chữa, và sử dụng các bình chịu áp lực phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn hiện hành cũng như tuân thủ rõ ràng các quy định của Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6155:1996. Trong quá trình lắp đặt hoặc sửa chữa các thành phần chịu áp lực của bình, cần phải tuân thủ đúng thiết kế công nghệ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Điều này là để đảm bảo an toàn và hiệu suất ổn định của bình chịu áp lực, đồng thời đảm bảo rằng mọi quy trình được thực hiện đúng theo các quy định chất lượng và an toàn đã đề ra.

2. Vị trí lắp đặt bình áp lực, kho bảo quản chai chứa khí như thế nào?

Vị trí lắp đặt bình áp lực và kho bảo quản chai chứa khí là một khía cạnh quan trọng đối với an toàn và hiệu suất hoạt động. Dưới đây là một số hướng dẫn chi tiết để đảm bảo rằng việc đặt và quản lý các bình áp lực được thực hiện đúng theo các tiêu chuẩn cao cấp:

- Vị trí lắp đặt của bình áp lực: Đối với nhà đặt bình, cần tuân thủ các tiêu chuẩn xây dựng, vệ sinh công nghiệp, cũng như các tiêu chuẩn kĩ thuật hiện hành có liên quan và đặc biệt là tiêu chuẩn TCVN 6155:1996. Điều này đảm bảo rằng việc vận hành sẽ diễn ra thuận tiện và an toàn.

- Hạn chế vị trí đặt bình gần những khu vực nhất định: Không được phép đặt các bình chứa môi chất không ăn mòn, độc hại hoặc cháy nổ có tích số p.V lớn hơn 10.000 (với p tính bằng kG/cm2 và V tính bằng lít) trong hoặc gần những nhà có người ở, công trình công cộng hoặc công trình sinh hoạt. Đối với bình chứa môi chất ăn mòn, độc hại hoặc cháy nổ có tích số p.V lớn hơn 500, cũng áp dụng quy định tương tự. Các bình này phải được đặt ở nơi ngoài trời hoặc trong những công trình riêng biệt và phải được đặt vững chắc trên giá đỡ hoặc bệ máy.

- Đặt bình gần nhà sản xuất: Nếu cần phải đặt các bình áp lực gần nhà sản xuất, cần có tường chắc chắn ngăn cách. Trong trường hợp bình phải được đặt bên trong nhà sản xuất theo yêu cầu của qui trình công nghệ, cần thực hiện các biện pháp an toàn đặc biệt và đảm bảo đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

- Đặt bình dưới mặt đất với sự chăm sóc đặc biệt: Quy định về việc đặt bình dưới mặt đất được xác định với mục tiêu đảm bảo an toàn và tiện lợi trong quản lý vận hành. Bình áp lực có thể được đặt dưới mặt đất, nhưng cần được bảo vệ khỏi ngập nước và chống gỉ mòn. Đồng thời, cần phải có lối đi dễ tiếp cận các bộ phận của bình để thực hiện kiểm tra và thao tác vận hành một cách thuận tiện.

- Bảo vệ các cấu trúc phục vụ quản lý vận hành: Các sàn, cầu thang, giá treo và các cấu trúc khác cần phục vụ cho quản lý vận hành mà không ảnh hưởng đến độ bền và độ vững chắc của bình áp lực. Trong trường hợp cần hàn các kết cấu vào bình, phải thiết kế chúng phù hợp với Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6153:1996. Nếu cần thiết, việc hàn các đầu nối nên được thực hiện từ nơi chế tạo để đảm bảo chất lượng và tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật.

- Quy định về kho bảo quản chai đầy khí: Các kho bảo quản chai đã nạp đầy khí cần tuân thủ một số quy định cụ thể để đảm bảo an toàn và hiệu suất: Kho phải có tầng mái nhẹ và không có trần để tạo điều kiện thoải mái và an toàn. Tường vách ngăn và mái phải sử dụng vật liệu chống cháy theo quy định hiện hành. Cửa sổ và cửa ra vào phải mở ra phía ngoài, với kính cửa được thiết kế mở hoặc được phủ một lớp sơn trắng để đảm bảo an toàn và ánh sáng tự nhiên. Chiều cao từ nền đến phần nhô ra thấp nhất của mái không được nhỏ hơn 3,25 mét để đảm bảo không gian an toàn và thoải mái. Nền kho cần được làm bằng vật liệu phẳng, không trơn trượt, đặc biệt là khi chứa khí cháy, nền kho phải được lát bằng vật liệu không tạo ra tia lửa do va chạm hoặc cọ sát chai với nền. Điều này đồng nghĩa với việc đảm bảo môi trường lưu trữ an toàn và ngăn chặn mọi rủi ro tiềm ẩn

- Hệ thống thông gió và kiểm soát nhiệt độ trong kho chứa chai: Để đảm bảo điều kiện lưu trữ an toàn và hiệu quả, các kho chứa chai đã nạp đầy khí cần được trang bị hệ thống thông gió tự nhiên hoặc nhân tạo, tuân thủ tiêu chuẩn vệ sinh công nghiệp trong quá trình thiết kế xí nghiệp. Nhiệt độ trong kho không được vượt quá 35oC, và nếu vượt quá giới hạn này, cần phải có biện pháp làm mát được triển khai.

- Quản lý buồng kho chứa chai: Buồng kho để bảo quản chai cần được phân chia thành các ngăn bằng tường chống cháy để tối ưu hóa an toàn và hiệu suất. Mỗi ngăn được giới hạn thể tích không quá 20m3 cho chai khí cháy hoặc độc, và không quá 40m3 cho chai khí không cháy và không độc. Khi chứa chai không cháy hoặc không độc, vách ngăn chống cháy có chiều cao không thấp hơn 2,5 mét, với cửa trống để thuận lợi đi lại và khoảng trống phía trên đảm bảo sự thuận tiện cho việc cơ giới hoá. Mỗi ngăn cần có lối ra vào riêng biệt để tối ưu hóa quy trình và an toàn.

- Xây dựng các kho chứa chai theo các tiêu chuẩn an toàn: Việc xây dựng các kho chứa chai khí cháy, khí nổ hoặc khí độc cần tuân thủ các tiêu chuẩn phòng chống cháy, phòng nổ hoặc phòng độc. Các yêu cầu cụ thể bao gồm:

+ Trang bị chiếu sáng: Phải đáp ứng yêu cầu chiếu sáng trong các môi trường dễ gây ra cháy nổ, và phải có đầy đủ dụng cụ chữa cháy.

+ Thông gió an toàn và vệ sinh: Phải đảm bảo hệ thống thông gió tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn và vệ sinh công nghiệp.

+ Hút khí độc và nổ: Thiết bị hút khí nổ và khí độc ra khỏi kho cần đảm bảo chống nổ, chống độc và không được đưa qua các khu vực làm việc, sinh hoạt hoặc nơi có nguồn lửa.

+ Khử độc và xử lý khí độc: Nếu có thải khí độc ra ngoài, cần khử độc trước khi thải ra hoặc đảm bảo nồng độ khí độc không vượt quá giới hạn cho phép theo tiêu chuẩn môi trường của Việt Nam.

+ Dụng cụ phòng chống độc: Cần trang bị dụng cụ phòng chống độc cho những người làm việc trong kho.

+ Khử độc nhanh: Thiết bị khử độc nhanh cần được cài đặt để giảm bớt tác hại trong trường hợp nổ vỡ, bảo vệ vùng xung quanh. Điều này là một biện pháp quan trọng để đảm bảo an toàn tối đa trong môi trường lưu trữ khí.

- Bảo vệ nghiêm ngặt và Nội qui chặt chẽ cho kho chứa khí: Để đảm bảo an toàn tối đa, các kho chứa khí độc hoặc cháy nổ cần phải tuân thủ một chuẩn nghiêm ngặt và có nội qui chặt chẽ. Việc đặt các kho này trong vùng được bảo vệ chống sét là bước quan trọng để giảm rủi ro. Cấm quản lý cùng một kho các chai chứa oxi và các khí cháy khác để tránh tình huống không an toàn.

- Bảng tóm tắt an toàn và Hướng dẫn trong các kho bảo quản: Mọi kho bảo quản chai chứa khí đều cần phải trang bị bảng tóm tắt qui trình an toàn và các hướng dẫn quan trọng. Điều này giúp tăng cường hiểu biết và nhận thức về an toàn cho những người làm việc trong kho và đồng thời cung cấp thông tin cần thiết để xử lý mọi tình huống khẩn cấp một cách nhanh chóng và hiệu quả.

- Khoảng cách an toàn và cách phân biệt: Khoảng cách an toàn giữa kho chứa khí là yếu tố quyết định để đảm bảo an toàn và tránh rủi ro cháy nổ. Cụ thể: 20m đối với kho chứa (quy đổi) đến 500 chai loại 40 lít. 30m đối với kho chứa (quy đổi) từ 500 đến 1500 chai loại 40 lít. 40m đối với kho chứa (quy đổi) trên 1500 chai loại 40 lít. Nhà kho cũng phải cách xa nhà ở và công trình công cộng ít nhất 100m, đảm bảo an toàn trong mọi tình huống.

- Hạn chế hoạt động có lửa xung quanh kho chứa khí: Trong bán kính 10 mét xung quanh kho bảo quản chai chứa khí, việc sử dụng vật liệu dễ cháy là nghiêm cấm. Các công việc như rèn, đúc, hàn đun bếp cũng được cấm ngặt để đảm bảo mức độ an toàn cao nhất và tránh nguy cơ cháy nổ. Đây là biện pháp quan trọng để bảo vệ không gian xung quanh và đảm bảo môi trường làm việc an toàn.

3. Quy định về việc thực hiện sửa chữa bình chịu áp lực 

Theo Mục 7 của Tiêu chuẩn TCVN 6155:1996, việc duy trì và sửa chữa các bình chịu áp lực là một trách nhiệm quan trọng của người chủ sở hữu, nhằm đảm bảo rằng chúng hoạt động một cách an toàn và hiệu quả. Để thực hiện bảo dưỡng định kỳ, người chủ sở hữu cần tuân thủ các quy định của tiêu chuẩn, đặc biệt là trong việc duy trì tính toàn vẹn cấu trúc của bình chịu áp lực. Mọi thay đổi trong kết cấu của bình trong quá trình sửa chữa phải được thực hiện sau sự thoả thuận bằng văn bản của người chế tạo, nhằm đảm bảo tính đồng nhất và an toàn của bình.

Đối với vấn đề hàn và kiểm tra chất lượng mối hàn, nếu không thể thực hiện theo yêu cầu của Tiêu chuẩn TCVN 6008:1995, quy trình phải được phê duyệt thông qua thanh tra nồi hơi và khám nghiệm bình, nhằm đảm bảo rằng mọi bước tiến hành đều tuân theo các quy định và đạt được độ tin cậy cao nhất. Điều này không chỉ là bước quan trọng để đảm bảo an toàn mà còn giữ cho bình chịu áp lực hoạt động hiệu quả trong thời gian dài. Đề xuất một loạt biện pháp an toàn để đảm bảo việc sửa chữa và bảo dưỡng các bình chịu áp lực được thực hiện một cách an toàn và hiệu quả:

​- Nghiêm cấm mọi hoạt động sửa chữa hoặc sơn các bình khi chúng đang còn áp suất. Việc này đảm bảo an toàn tuyệt đối và tránh rủi ro liên quan đến áp lực nội tại của bình.

​- Việc sửa chữa các chai chứa khí phải được thực hiện bởi nhà máy nạp khí hoặc tại các xưởng sửa chữa riêng biệt, chỉ khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

​- Trước khi tiến hành sửa chữa bên trong các bình, người sử dụng bình cần thực hiện các bước sau đây: Ngưng hoạt động bình và đảm bảo tách bình hoàn toàn khỏi nguồn áp lực hoặc các bình khác đang hoạt động. Đối với các bình làm việc với môi trường chất độc, thực hiện quy trình khử độc theo đúng quy trình kỹ thuật an toàn. Đảm bảo điện áp của nguồn chiếu sáng không vượt quá 12 volt, đặc biệt khi sử dụng đèn an toàn chống nổ khi làm việc với bình chứa môi chất nổ.

​- Nghiêm cấm việc sử dụng đèn dầu hoả và mọi loại đèn khác có chất dễ bốc cháy trong môi trường làm việc với các bình chịu áp lực, nhằm giảm nguy cơ cháy nổ và đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Sản xuất bình áp lực, bình chứa khí nén cần những thủ tục pháp lý nào. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.