Quy trình thực thi án tử hình với tội phạm diễn ra như thế nào?

1. Hình thức thực thi án tử hình 

Dựa trên điều 1 của Luật Thi hành án hình sự năm 2019 mà Quốc hội đã thông qua, chúng ta được biết rằng việc thi hành án tử hình sẽ được thực hiện thông qua phương pháp tiêm chất độc, một quy trình phức tạp và thận trọng được quy định chi tiết. Theo quy định của điều này, trước khi tiến hành thi hành án tử hình, quy trình tiêm chất độc phải tuân theo các quy tắc được Chính phủ ban hành. Điều này không chỉ đảm bảo tính hợp pháp và công bằng trong việc thực hiện án tử hình mà còn đảm bảo an toàn và tôn trọng quyền con người.

Sự tập trung vào việc sử dụng tiêm chất độc như một phương pháp duy nhất để thực hiện án tử hình đồng nghĩa với việc quyết định của pháp luật và Chính phủ đã tập trung vào việc cải thiện quy trình thi hành án tử hình sao cho đảm bảo tính nhân văn và ngăn chặn khả năng gây đau đớn không đáng có cho người bị án.

Như vậy, thực tế hiện nay, tại Việt Nam, chúng ta chỉ có một lựa chọn duy nhất trong việc thực hiện án tử hình, đó là việc sử dụng tiêm chất độc theo quy định của pháp luật. Sự chú trọng vào việc quản lý và kiểm soát quy trình này là một dấu hiệu của sự phát triển và sự nhạy bén trong việc đảm bảo rằng án tử hình được thực hiện một cách minh bạch, công bằng và nhân văn trong xã hội ngày nay

2. Quy trình thực thi án tử hình đối với tội phạm

Theo quy định tại Điều 6 Nghị định 43/2020/NĐ-CP thì quy trình thực thi án tử hình đối với tội phạm được quy định cụ thể như sau:

- Trước khi thực hiện việc tiêm chất độc:

+ Chất độc sử dụng cho việc thi hành án tử hình sẽ được chúng tôi kiểm tra kỹ càng bởi Hội đồng thi hành án tử hình, sau đó sẽ được niêm phong một cách chính xác và toàn vẹn, và tất nhiên, mọi thủ tục này sẽ được ghi chép lại trong biên bản theo đúng quy định.

+ Đối với người bị thi hành án tử hình, chúng tôi sẽ đảm bảo họ được cố định một cách chặt chẽ vào một chiếc giường, đảm bảo rằng tư thế nằm ngửa sẽ không gây cản trở cho sự lưu thông của máu, đồng thời tạo điều kiện tốt nhất cho việc tiêm chất độc một cách chính xác và hiệu quả

- Giai đoạn tiến hành tiêm chất độc

Cán bộ có trách nhiệm chịu trách nhiệm thực hiện những bước sau đây trong quy trình tiêm chất độc, đảm bảo sự minh bạch và hiệu quả:

+ Chuẩn bị sẵn sàng ba liều thuốc, trong đó bao gồm hai liều dự phòng, như một biện pháp bảo đảm an toàn và đáng tin cậy;

+ Xác định một cách chính xác vị trí của tĩnh mạch để tiến hành tiêm chất độc, và trong trường hợp không thể xác định được tĩnh mạch, cán bộ sẽ báo cáo cho Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để yêu cầu hỗ trợ từ bác sĩ có chuyên môn để xác định vị trí tĩnh mạch một cách chính xác và an toàn

+ Thực hiện việc đưa kim tiêm đã được nối sẵn với ống truyền thuốc vào tĩnh mạch, một quy trình cẩn thận và cụ thể như sau:

Bước 1: Đưa nhẹ nhàng kim tiêm đã được nối sẵn với ống truyền thuốc vào vị trí tĩnh mạch đã được xác định trước theo các hướng dẫn và quy trình chuẩn bị.

Bước 2: Bắt đầu bằng việc tiêm chất độc để làm mất tri giác của người bị thi hành án tử hình. Các cán bộ chuyên môn thực hiện việc này sẽ thường xuyên kiểm tra tình trạng tri giác của người bị án. Nếu sau khi tiêm thuốc mất tri giác chưa được đạt, cán bộ sẽ tiếp tục tiêm thuốc cho đến khi mất tri giác hoàn toàn.

Bước 3: Tiếp theo, cán bộ sẽ thực hiện tiêm thuốc để làm liệt hệ vận động, đảm bảo rằng khả năng di chuyển của người bị án sẽ bị tạm thời tắc nghẽn.

Bước 4: Cuối cùng, sẽ thực hiện tiêm thuốc để làm ngừng hoạt động của tim. Điều này đảm bảo việc chấm dứt sự sống diễn ra một cách dần dần và êm đềm.

Mọi bước trong quá trình này đều tuân thủ theo quy trình và hướng dẫn chính xác, đảm bảo rằng việc thi hành án tử hình được thực hiện một cách cẩn thận và có tính nhân văn

+ Sự kiểm soát tim mạch của người bị thi hành án tử hình sẽ được thực hiện thông qua việc sử dụng máy điện tâm đồ. Trong trường hợp sau mười phút kể từ khi việc thi hành án tử hình bắt đầu và người bị án vẫn chưa qua đời, cán bộ kiểm tra sẽ tiến hành báo cáo tình hình này lên cho Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình. Chủ tịch sau đó sẽ ban lệnh để sử dụng thuốc dự phòng. Mỗi lần sau mười phút kể từ khi việc tiêm chất độc bắt đầu mà người bị án vẫn chưa qua đời, cán bộ kiểm tra sẽ tiếp tục báo cáo tình hình này lên cho Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình. Chủ tịch sẽ phê chuẩn để tiếp tục sử dụng liều thuốc dự phòng và thực hiện tiêm chất độc lần thứ hai, thứ ba tùy theo tình hình.

Trong tình huống mà sau khi đã tiêm xong liều thuốc thứ ba sau mười phút kể từ khi việc thi hành án tử hình bắt đầu mà người bị án vẫn chưa qua đời, Đội trưởng Đội thi hành án phải báo cáo tình hình này lên cho Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình. Chủ tịch sau đó sẽ ra quyết định tạm dừng việc thi hành án tử hình. Đáng chú ý, việc thực hiện các bước trên có thể được thực hiện tự động hoặc thông qua sự can thiệp trực tiếp từ các cán bộ chuyên môn

- Sau khi tiêm thuốc xong: Giai đoạn quan sát và đánh giá về hoạt động tim của người đang chịu thi hành án tử hình sẽ được thực hiện thông qua việc sử dụng máy điện tâm đồ. Nếu sau mười phút kể từ lúc bắt đầu thực hiện án tử hình mà người đó vẫn còn tồn tại, cán bộ kiểm tra sẽ phải thông báo cho Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình về tình trạng này. Chủ tịch sau đó sẽ ra lệnh sử dụng thuốc dự phòng. Mỗi khi qua mười phút và vẫn chưa có dấu hiệu tắt thở của người đang trong quá trình thi hành án tử hình, cán bộ kiểm tra phải tiếp tục thông báo cho Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình về tình trạng hiện tại. Chủ tịch sẽ phê chuẩn cho việc tiếp tục sử dụng liều thuốc dự phòng và tiến hành tiêm lần thứ hai, thứ ba tùy thuộc vào tình hình.

Khi đã sử dụng đủ ba liều thuốc và sau mười phút mà người đang chịu án vẫn còn tồn tại, Đội trưởng của Đội thi hành án phải báo cáo cho Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình về tình hình này. Chủ tịch sẽ ra quyết định tạm dừng việc thi hành án tử hình. Trong cả quá trình này, việc tuân thủ các bước quy định trên có thể được thực hiện bằng cách tự động hóa hoặc thông qua sự can thiệp trực tiếp từ các cán bộ có chuyên môn.

>> Xem thêm: Những trường hợp không được nhận tử thi người bị thi hành án tử hình?

3. Quy định về thuốc sử dụng trong án tử hình

Theo quy định tại Điều 4, khoản 1 của Nghị định số 43/2020/NĐ-CP, việc sử dụng thuốc tiêm trong quá trình thi hành án tử hình được đặc tả như sau: Đối với việc thực hiện án tử hình, theo quy định tại khoản 1 của Điều 4 trong Nghị định trên, loại thuốc tiêm sử dụng bao gồm:

- Thuốc gây mất tri giác: Được dùng để đảm bảo người bị án mất khả năng cảm nhận và tri giác trong giai đoạn cuối cùng của cuộc sống.

- Thuốc gây liệt hệ vận động: Được áp dụng để tạm thời ngăn chặn khả năng di chuyển của người bị án, tạo điều kiện cho việc thực hiện án tử hình một cách an toàn và hiệu quả.

- Thuốc gây ngừng hoạt động của tim: Đây là loại thuốc có tác động đến hoạt động tim mạch, chấm dứt sự hoạt động của cơ tim và đảm bảo việc kết thúc cuộc sống diễn ra một cách êm đềm.

Ngoài ra, quy định cũng chỉ ra rằng mỗi liều thuốc bao gồm ba loại trên và dùng để áp dụng cho một người bị án. Việc cung cấp thuốc sử dụng cho việc thi hành án tử hình sẽ được thực hiện dựa trên sự phối hợp của Bộ Y tế, theo đề nghị của cả Bộ Công an và Bộ Quốc phòng.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Ân giảm hình phạt tử hình là gì? Quyền của Chủ tịch nước trong ân giảm án tử hình và đặc xá. Còn vướng mắc, vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.