1. Quy định về quyền sở hữu trí tuệ năm 2023 như thế nào?
Trí tuệ được hiểu là khả năng nhận thức lí tính đạt đến một trình độ nhất định. Quyền sở hữu trí tuệ bao gồm các quyền sở hữu đối với sản phẩm của hoạt động trí tuệ và tinh thần như tác phẩm văn học, nghệ thuật, tác phẩm khoa học, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, nhãn hiệu, tên thương mại, bí mật kinh doanh, chỉ dẫn địa lý và giống cây trồng.
Pháp luật quy định về các đối tượng sở hữu trí tuệ được nhà nước bảo hộ bao gồm: Đối tượng quyền tác giả: Tác phẩm văn học, nghệ thuật và tác phẩm khoa học; đối tượng liên quan đến quyền tác giả như: cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá. Đối tượng quyền đối với giống cây trồng: Giống cây trồng và vật liệu nhân giống. Đối tượng quyền sở hữu công nghiệp: Sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, bí mật kinh doanh, tên thương mại, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn;
Sở hữu trí tuệ hiện nay sẽ bao gồm ba nhóm: nhóm quyền tác giả (bản quyền tác giả), nhóm sở hữu công nghiệp (quyền sở hữu công nghiệp) và giống cây trồng (Điều 3 Luật sở hữu trí tuệ). Quyền sở hữu trí tuệ là quyền sở hữu đối với kết quả của hoạt động sáng tạo của con người.
Quyền sở hữu trí tuệ bao gồm quyền tác giả đối với các tác phẩm văn học nghệ thuật, khoa học kĩ thuật; quyền đối với các đối tượng sở hữu công nghiệp (Quyển tác giả; Quyền sở hữu công nghiệp).
2. Căn cứ phát sinh, xác lập quyền sở hữu trí tuệ như thế nào?
Tại Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 2 Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2019 có quy định về căn cứ phát sinh, xác lập quyền sở hữu trí tuệ như sau:
- Quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký.
- Quyền liên quan phát sinh kể từ khi cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá được định hình hoặc thực hiện mà không gây phương hại đến quyền tác giả.
- Quyền sở hữu công nghiệp được xác lập như sau:
+ Quyền sở hữu công nghiệp đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí, nhãn hiệu được xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo thủ tục đăng ký quy định tại Luật này hoặc công nhận đăng ký quốc tế theo điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
Quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu nổi tiếng được xác lập trên cơ sở sử dụng, không phụ thuộc vào thủ tục đăng ký.
Quyền sở hữu công nghiệp đối với chỉ dẫn địa lý được xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo thủ tục đăng ký quy định tại Luật này hoặc theo điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên;
+ Quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại được xác lập trên cơ sở sử dụng hợp pháp tên thương mại đó;
+ Quyền sở hữu công nghiệp đối với bí mật kinh doanh được xác lập trên cơ sở có được một cách hợp pháp bí mật kinh doanh và thực hiện việc bảo mật bí mật kinh doanh đó;
+ Quyền chống cạnh tranh không lành mạnh được xác lập trên cơ sở hoạt động cạnh tranh trong kinh doanh.
- Quyền đối với giống cây trồng được xác lập trên cơ sở quyết định cấp Bằng bảo hộ giống cây trồng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo thủ tục đăng ký quy định tại Luật này.
Theo đó, quyền sở hữu trí tuệ được phát sinh, xác lập dựa trên những căn cứ theo quy định nêu trên tùy thuộc vào từng nhóm quyền khác nhau.
3. Quyền sở hữu trí tuệ về Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca tại Việt Nam như thế nào?
Sáng ngày 16/6/2022, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ với tỷ lệ tán thành 96,58% (476/477 đại biểu tham gia biểu quyết).
Việc sửa đổi Luật này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng; phù hợp với các cam kết quốc tế có liên quan như Hiệp định CPTPP, Hiệp định EVFTA; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đáp ứng yêu cầu thực tiễn; bảo đảm tính khả thi, tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Đáng chú ý, Luật bổ sung quy định về Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca. Theo đó, sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 7 như sau: "2. Việc thực hiện quyền sở hữu trí tuệ không được xâm phạm lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và không được vi phạm quy định khác của pháp luật có liên quan. Tổ chức, cá nhân thực hiện quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam không được ngăn chặn, cản trở việc phổ biến, sử dụng Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca".
- Bổ sung vào Điều 73 về dấu hiệu không được bảo hộ với danh nghĩa nhãn hiệu: Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và của các nước, quốc tế ca.
Liên hệ đến kinh nghiệm quốc tế khi cho ý kiến, đại biểu Lê Minh Nam, Uỷ viên Thường trực Uỷ ban Tài chính Ngân sách cho rằng, trong hệ thống pháp luật đã có văn bản liên quan đến Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca nhưng chủ yếu là quy định xử lý hành vi xâm phạm. Theo ông, Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca là biểu tượng quốc gia, được quy định trong Hiến pháp thì cần có quy định riêng, đối xử đặc biệt hơn.
Còn ở góc độ bản quyền, theo ông Nam, nếu chưa có quy định cụ thể về quyền tác giả và các quyền liên quan thì có thể xảy ra việc nhân danh sáng tạo nghệ thuật để có hành vi cản trở, ngăn chặn theo quy định của pháp luật với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca Việt Nam hoặc xúc phạm quốc kỳ, quốc huy, quốc ca. Hoặc lợi dụng quyền tác giả, quyền liên quan để ngăn chặn, cản trở việc tiếp cận, phổ biến Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca thông qua các đối tượng được bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan.
Theo đó, đại biểu cho rằng, việc có thêm quy định về hành vi, chế tài, bản quyền có tính pháp lý quan trọng cần thiết nhằm bảo đảm vừa giữ gìn tính pháp lý, tính tôn nghiêm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, đáp ứng yêu cầu phổ biến trong nhân dân, hội nhập quốc tế, thực tiễn.
Tiếp thu, giải trình, đại diện cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng cho biết, nội dung về Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca hiện được điều chỉnh trong nhiều văn bản pháp luật như Hiến pháp, Bộ Luật hình sự, các luật chuyên ngành khác. Mỗi luật quy định theo phạm vi điều chỉnh riêng.
Vì vậy, nội dung về Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca bổ sung trong luật này là về thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Chính phủ cũng có quyết định liên quan đến việc phổ biến Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca.
Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2023, trừ:
- Quy định về bảo hộ nhãn hiệu là dấu hiệu âm thanh có hiệu lực thi hành từ ngày 14/01/2022.
- Quy định về bảo hộ dữ liệu thử nghiệm dùng cho nông hóa phẩm có hiệu lực thi hành từ ngày 14/01/2024.
Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Quy định về các ngày nghỉ lễ và treo Quốc kỳ trong năm
Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng.
