Mục lục bài viết

1. Một số đặc điểm của sâm tố nữ
2. Sâm tố nữ có tác dụng gì đối với sức khỏe ?
3. Hướng dẫn cách sử dụng sâm tố nữ đạt hiệu quả tốt nhất

1. Một số đặc điểm của sâm tố nữ

Sâm tố nữ hay còn gọi là sắn dây củ tròn hay cây KwaoKrua trắng, có tên khoa học là Pueraria mirifica, (Airy Shaw & Suvat.) hay là Pueraria candollei var .mirifica (Airy Shaw &Suvat.) Niyomdham, thuộc họ Đậu Leguminosae cùng phân nhánh với đậu tương Papilionoideae.

Đây là thảo dược có nguồn gốc từ Myanmar nhưng được trồng và phát triển chủ yếu ở Thái Lan với quy mô lớn. Trong hơn 100 năm qua, Sâm tố nữ được y học cổ truyền Thái Lan dùng như phương pháp “cải lão” cho phụ nữ.

Sở dĩ được gọi là sâm tố nữ bởi trong vị thảo dược này có hợp chất tương tự với nội tiết tố nữ Estrogen – “cán cân” giúp cân bằng và duy trì sắc đẹp, sức khỏe và sinh lý nữ.

Đặc điểm dược liệu và phân bố của sâm tố nữ

Sâm tố nữ là thực vật dây leo, sống lâu năm, cây có thể dài tới 10 mét. Lá có hình chân vịt, hoa màu tím, có 5 cánh. Cụm hoa dài khoảng 30cm, mọc ở đầu cành, thường nở vào tháng 2-3, đậu quả vào tháng 4. Quả có vỏ màu nâu, chứa từ 3-5 hạt.

Củ sâm mọc dưới đất, có kích thước to nhỏ tùy thuộc vào môi trường phát triển. Củ có vỏ ngoài màu nâu sáng, sần, bên trong có ruột màu trắng.

Thông thường, sâm tố nữ được tìm thấy nhiều ở vùng đồi núi phía bắc Thái Lan ở độ cao từ 300-800m so với mực nước biển. Ngoài ra còn được tìm thấy ở nhiều nước khu vực Đông Nam Á.

Ở Việt Nam, cây thường mọc ở một số tỉnh phía Tây Bắc như Sơn La, Hòa Bình, Điện Biên, Lai Châu.

Sâm tố nữ có tác dụng gì đối với sức khỏe ?

Thành phần hóa học có trong sâm tố nữ

Trong củ sâm tố nữ giàu phytoestrogen, hợp chất thực vật có tác dụng gần giống với estrogen. Rễ củ khô và dạng bột của củ có chứa ít nhất 17 hợp chất hóa học có hoạt tính sinh học như estrogen, được chia thành 3 nhóm:

- Nhóm Teniso flavonoid như genistin, genistein, daidzein, daidzin, kwakhurin, kwakhurin hydrat, tuberosin, puerarin, mirificin và puemiricarpene

- Nhóm Coumestan như coumestrol, mirificoumestan, mirificoumestan glycol, và mirificoumestan hydrat

- Nhóm Chromenes như miroestrol, deoxymiroestrol và isomiroestrol

Tất cả các chất này đều là phytoestrogen, có cấu trúc tương tự như 17 β-estradiol. Miroestrol và deoxymiroestrol, hai phytoestrogen có hoạt tính estrogen cao nhất trong số tất cả những chất được phân lập từ sâm tố nữ, tương tự như estradiol, được coi là estrogen an toàn nhất cho con người. Đặc biệt, hai hợp chất Miroestrol và Deoxymiroestrol trong sâm tố nữ có tác dụng Estrogen mạnh hơn 3000 lần so với Isoflavone có trong mầm đậu nành.

Mùi vị của sâm tố nữ

Rễ sâm có vị ngọt, cay, tính bình, quy vào hai kinh tỳ và vị, có tác dụng giải cơ, thoái nhiệt, sinh tân, chỉ khát, thoái chẩn, thăng dương, chỉ tả.

Ngoài ra, hoa sâm có vị ngọt, tính bình, dân gian nhiều nơi sử dụng để giải độc rượu.

Thu hái và chế biến sâm tố nữ

Thông thường, sâm tố nữ thường được thu hái vào mùa thu đông, trong khoảng tháng 10-12 khi dây sâm đã bắt đầu khô. Bộ phận chủ yếu là rễ củ đào sạch sau đó thái thành lát để phơi khô. Không nên nếm củ sâm tươi bởi có thể gây chóng mặt, đau đầu.

Có nhiều cách chế biến củ sâm tố nữ, nhưng chủ yếu thường được phơi khô, nghiền thành bột hoặc áp dụng công nghệ hiện đại để bào chế theo dạng tinh chất, phân lập được hàm lượng hoạt chất cao hơn.

Sau khi đã chế biến nên bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.

2. Sâm tố nữ có tác dụng gì đối với sức khỏe ?

Là món quà thiên nhiên dành tặng phái nữ, sâm tố nữ có tác dụng cải thiện các triệu chứng tiền mãn kinh, mãn kinh, đồng thời bổ sung và cân bằng hormone Estrogen và nhiều công dụng khác cho sức khỏe. Cụ thể:

Sâm tố nữ bổ sung và cân bằng estrogen

Một trong những tác dụng quan trọng nhất của sâm dành cho phái nữ này chính là tác dụng bổ sung và cân bằng nội tiết tố nữ, nhất là đối với phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh, hàm lượng estrogen suy giảm.

Trong thảo dược này rất giàu phytoestrogen, có đến ít nhất 17 hoạt chất tương tự như estrogen, đặc biệt hai hợp chất Miroestrol, Deoxymiroestrol.

Deoxymiroestrol hoạt chất quý có trong sâm tố nữ có tác dụng estrogen mạnh gấp 1.000 lần và 10.000 lần so với hai hoạt chất chính có trong mầm đậu nành có tác dụng estrogen là Genistein và Daidzein. Vì vậy khi sử dụng thảo dược này có thể bổ sung một lượng lớn estrogen, giúp cơ thể cân bằng lại nội tiết tố mà vẫn an toàn, hiệu quả, không làm mất đi cơ chế sản sinh estrogen tự nhiên.

Sâm tố nữ giảm các triệu chứng mãn kinh

Ở giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh, phụ nữ thường phải đối mặt với nhiều thay đổi về sức khỏe và cảm xúc như người khó chịu, mệt mỏi, mất ngủ, đổ mồ hôi đêm, suy giảm trí nhớ, da tóc xuống cấp, giảm ham muốn… Nguyên nhân chính là do suy giảm hormone Estrogen - hormone chủ chốt trong điều hòa sinh lý nữ.

Nhờ phytoestrogen - hoạt chất trong sâm tố nữ có thể bắt chước hoạt động của estrogen nên thường được dùng để giảm triệu chứng của thời kỳ mãn kinh.

Những nghiên cứu nhỏ trên người đã chứng minh chúng có thể cải thiện đáng kể các triệu chứng mãn kinh như:

- Bốc hỏa

- Khô âm đạo

- Người khó chịu

- Kinh nguyệt không đều

Sâm tố nữ hỗ trợ sức khỏe âm đạo

Sâm tố nữ (Pueraria mirifica) cũng là biện pháp hiệu quả tăng cường sức khỏe của mô âm đạo và điều trị khô âm đạo. Nghiên cứu 28 ngày trên khi sau mãn kinh đã đánh giá hiệu quả của gel chứa 1% Kwao Krua trên mô âm đạo. Cụ thể, gel bôi tại chỗ đã cải thiện đáng kể sức khỏe mô, độ pH và màu da âm đạo.

Ngoài ra, một nghiên cứu khác kéo dài gần 12 tuần trên 71 phụ nữ sau mãn kinh với các triệu chứng khó chịu ở âm đạo đã có cải thiện rõ rệt hơn khi dùng kem sâm tố nữ so với kem estrogen tiêu chuẩn.

Giúp cải thiện vòng một

Cũng nhờ phytoestrogen, hay còn gọi là estrogen thực vật gần giống với estrogen nội sinh trong cơ thể nên có thể cải thiện được vòng ngực, giúp ngực chị em phụ nữ săn chắc hơn.

Cơ chế là do hoạt chất này giúp tăng sản sinh collagen, làm tăng sự phát triển của hệ thống dây chằng nâng đỡ ngực, tăng số lượng thùy và ống sữa và sự phát triển các mô mỡ đệm quanh ngực. Chính vì vậy sau thời gian sử dụng sâm tố nữ, vòng một của chị em có thể trở nên săn chắc hơn.

Theo nghiên cứu, có đến 70% chị em phụ nữ sau khi sử dụng sâm giúp cải thiện kích thước vòng ngực. Tuy nhiên việc cải thiện nhiều hay ít còn tùy thuộc vào cơ địa mỗi người.

Hỗ trợ sản sinh collagen, giúp đẹp da, tóc

Cũng nhờ cơ chế tăng sản sinh collagen mà da, tóc chị em phụ nữ trở nên đẹp hơn. Loại thảo dược này kích thích sản xuất collagen và độ đàn hồi của da, giúp da mềm mại và săn chắc hơn, đồng thời cải thiện các tình trạng như rạn da, thâm nám, khô da hay da chùng nhão.

Sâm tố nữ có tác dụng gì đối với sức khỏe ?

Tăng cường sức khỏe xương khớp

Estrogen suy giảm sẽ ảnh hưởng quá trình mất xương, nhất là ở giai đoạn mãn kinh và sau mãn kinh. Đã có nhiều nghiên cứu chỉ ra, bổ sung Pueraria mirifica có thể cải thiện sức khỏe xương do có các hợp chất tương tự estrogen.

- Nghiên cứu trên chuột thiếu estrogen sau khi sử dụng sâm tố nữ có khả năng bảo tồn mật độ khoáng trong xương tốt hơn

- Ở khỉ khi sử dụng sâm tố nữ dạng uống sau 16 tháng cũng cải thiện mật độ và chất lượng xương

Cả hai nghiên cứu trên động vật này đều cho thấy tác dụng tích cực của sâm tố nữ trong việc ngăn ngừa loãng xương.

Chống oxy hóa tốt cho cơ thể

Các hợp chất phytoestrogen đóng vai trò trong việc tăng cường khả năng chống oxy hóa của cơ thể. Nghiên cứu in vitro (trong ống nghiệm) của T Chattuwwatthana và các cộng sự năm 2015 cho thấy, chiết xuất sâm tố nữ có thể giảm tốc độ lão hóa da.

Trong khi đó, nghiên cứu trên mô hình chuột bị cắt buồng trứng cho thấy, chiết xuất từ củ sâm tố nữ có thể làm tăng đáng kể nồng độ chất chống oxy hóa glutathione ở cả gan và tử cung, hơn hẳn việc dùng estrogen tổng hợp.

Phòng ngừa và ức chế các tế bào ung thư

Pueraria mirifica có khả năng làm chậm sự phát triển của các tế bào ung thư và các khối u. Nghiên cứu trong ống nghiệm cho thấy, các hợp chất phytoestrogen trong sâm có thể ức chế sự phát triển của một số dòng tế bào gây ung thư vú.

Ngoài ra, một nghiên cứu đã tìm thấy tác dụng bảo vệ ung thư ở chuột sau khi bổ sung hợp chất miroestrol có trong sâm tố nữ. Đây có thể coi là hứa hẹn đáng kể giúp sâm tố nữ trở thành một trong những dược liệu có khả năng ngăn ngừa ung thư trên người.