1. Tìm hiểu chung về tác giả Hữu Thỉnh

- Hữu Thỉnh (sinh năm 1942) tên thật là Nguyễn Hữu Thỉnh bút danh là Vũ Hữu

- Quê quán: Quê ở Tam Dương- Vĩnh Phúc

- Sự nghiệp sáng tác:

+ Năm 1963 ông nhập ngũ rồi trở thành cán bộ tuyên huấn trong quân đội và bắt đầu sáng tác thơ

+ Ông tham gia ban chấp hành hội nhà văn Việt Nam các khóa III. IV, V

+ Năm 2000 ông là Tổng thư kí Hội nhà văn Việt Nam

+ Tác phẩm tiêu biểu: “Thương lượng với thời gian”, “Sang thu”, “Âm vang chiến hào”…

- Phong cách sáng tác: Ông là người viết nhiều, viết hay về con người và cuộc sống ở nông thôn. Thơ ông giản dị nhưng vô cùng tinh tế và sâu sắc

2. Tìm hiểu chung về bài thơ Sang thu

Bài thơ Sang thu được nhà thơ Hữu Thỉnh được ra đời vào cuối năm 1977 khi đất nước mới thống nhất, hòa bình. Đất trời từ cuối hạ sang thu với chuyển biến nhẹ nhàng mà rõ rệt hơn. Bằng sự cảm nhận hình ảnh mùa thu tinh tế, ẩn dụ qua hình ảnh giàu sức biểu cảm.

Tác phẩm là cảm nhận thực sự tinh tế của tác giả Hữu Thỉnh khi có sự giao mùa của đất trời. Từ đó, bộc lộ được tình yêu tha thiết với thiên nhiên của tác giả vô cùng nhạy cảm và sâu sắc.

Bài thơ Sang thu viết theo thể thơ năm chữ, sử dụng nhiều hình ảnh sinh động, miêu tả chân thực và gần gũi gợi ra nhiều cảm xúc khó tả cho người đọc và tác giả. Tác giả được hóa thân vào không gian đó để kể lại và cảm nhận vẻ đẹp của đất trời sang thu.

Hoàn cảnh sáng tác

- Bài thơ ra đời gần cuối năm 1977 khi đất nước mới thống nhất hòa bình, in trong tập “Từ chiến hào đến thành phố”

Bố cục

- Khổ 1: Cảm nhận về thiên nhiên lúc giao mùa, tín hiệu báo thu về

- Khổ 2: Cảm nhận về quang cảnh trời đất lúc vào thu

- Khổ 3: Những biến chuyển âm thầm của tạo vật và suy ngẫm về cuộc đời người lúc chớm thu

Giá trị nội dung

- Bài thơ là những cảm nhận thực sự tinh tế cùng sự quan sát vô cùng tỉ mỉ của tác giả về sự biến chuyển của đất trời từ cuối mùa hạ sang thu. Từ đó bộc lộ tình yêu thiết tha với thiên nhiên của một tâm hồn nhạy cảm và sâu sắc

Giá trị nghệ thuật

- Bài thơ viết theo thể thơ năm chữ, sử dụng rất nhiều những hình ảnh sinh động hấp dẫn, cảnh tượng được miêu tả tự nhiên chân thực, ngôn ngữ thơ trong sáng, giản dị, gợi nhiều cảm xúc.

Tìm hiểu chi tiết

Khổ 1: Cảm nhận về thiên nhiên lúc giao mùa, tín hiệu báo thu về

+ Thiên nhiên cảm nhận từ những gì vô hình- “hương ổi” : hương thơm bình dị của làng quê Bắc Bộ mà bất cứ ai cũng đã từng cảm nhận mỗi dịp chớm thu

+ “Gió se”: gió heo may, khiến làn da cảm nhận được hơi lạnh và khô

+ “phả”: gợi sự sánh, hòa quyện, huơng thu hòa trong làn gió se trải đều khắp các ngõ ngách làng quê

+ Nhân hóa “sương chùng chình”: tả làn sương mỏng nhẹ bắt đầu xuất hiện, có lẽ làn sương cũng như cố chậm lại có vẻ đợi chờ ai

⇒ Những chuyển biến của không gian được tác giả cảm nhận bằng nhiều giác quan tinh tế: khướu giác (hương ổi), xúc giác (gió se), thị giác (sương chùng chình) và bằng tâm hồn( hình như thu đã về?)

⇒ Con người quanh năm bận rộn thấm thoắt thu đã đến, cái ngõ mà sương chùng chình chưa muốn qua có lẽ là cái ngõ của cuộc đời vào thu

Khổ 2: Quang cảnh đất trời vào thu

- Không gian đất trời vào thu bằng những dấu hiệu và hình ảnh: “sông dềnh dàng”, “chim vội vã”: Sông cạn nước đã chảy chậm hơn, đàn chim đã bắt đầu bay đi tránh rét

- “sông dềnh dàng”, “chim vội vã”, “mây vắt nửa mình”: Phép nhân hóa => từ những dấu hiệu vô hình giờ đây hữu hình, không gian đất trời mở ra nhiều tầng bậc khác nhau

- Phép nhân hóa “mây vắt nửa mình”: những đám mây xanh mỏng lững lở bảng lảng như một dải lụa nửa nghiêng về mùa hạ nửa ngả về mùa thu

⇒ Con người vừa muốn níu kéo cái rực rỡ của mùa hè vừa muốn vội vã làm việc gì chưa xong khi mùa thu chưa ngả chiều 3.

Khổ 3: Những biến chuyển âm thầm của tạo vật và suy ngẫm về cuộc đời người lúc chớm thu

+ Dần sang thu, nắng vẫn còn nhưng đã nhạt, mưa ít đi, sấm cũng bớt đi, “hàng cây đứng tuổi”- nhân hóa chỉ những cây cổ thụ già, lâu năm

⇒ Tín hiệu mùa hạ vẫn còn nhưng đã nhạt dần

3. Sơ đồ tư duy bài thơ "Sang thu" hay, ngắn gọn, súc tích

Sơ đồ tư duy bài Sang thu về tác giả Hữu Thỉnh

Với sơ đồ nối chi tiết về tác giả Hữu Thỉnh khái quát về cuộc đời, hành trình sáng tạo của nhà thơ. Giúp bạn nắm rõ được về tác giả và một số tác phẩm chính cũng như phong cách nghệ thuật của ông sáng tạo ra các bài thơ hay, hợp thời điểm và có sự trải nghiệm sâu sắc và tinh tế.

Sơ đồ tư duy bài thơ "Sang thu" hay, ngắn gọn, súc tích

Sơ đồ tư duy bài Sang thu chi tiết nhất

Sơ đồ tư duy về bài sang thu gồm 2 phần là tìm hiểu chung về tác phẩm như hoàn cảnh sáng tác, bố cục, mạch cảm xúc chính trong bài thiên về lúc sang thu và suy ngẫm về cuộc đời. Cùng với đó là giá trị nội dung và nghệ thuật ở tác giả là sự tinh tế với thể thơ năm chữ, sử dụng nhiều hình ảnh sinh động chân thực để miêu tả sự chuyển biến của đất trời từ cuối hạ sang thu. Bộc lộ được tình yêu tha thiết với thiên nhiên của người nghệ sĩ một cách đơn giản, tinh tế.

Sơ đồ tư duy bài thơ "Sang thu" hay, ngắn gọn, súc tích

Sơ đồ tuy bài sang thu ngắn gọn nhất

Biểu diễn bằng những nhánh chính phụ đơn giản để thể hiện rõ được tác phẩm sang thu và chia sẻ cho bạn cảm nhận của tác giả thể hiện qua tác phẩm với sự biến đổi của đất trời vào thu với lối nghệ thuật tinh tế, sâu sắc.

Vẽ sơ đồ tư duy sang thu chi tiết nhất

Bằng cách vẽ sơ đồ tư duy bài sang thu chi tiết nội dung của từng đoạn giúp hệ thống hóa kiến thức nhanh chóng nhất. Từ nội dung, nghệ thuật sử dụng ở từng đoạn nói lên sự chuyển đổi giao mùa sang thu của đất trời.

Từ đó học sinh có thể dễ dàng hơn trong quá trình ôn tập tác phẩm và nắm bắt nội dung nhanh chóng nhất. CÙng với đó là thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm đến lúc chuyển mùa.

Sơ đồ tư duy bài thơ "Sang thu" hay, ngắn gọn, súc tích

Vẽ sơ đồ tư duy sang thu đầy đủ nhất

Giúp bạn củng cố kiến thức nhanh chóng và đầy đủ nhất bằng cách vẽ sơ đồ tư duy sang thu gồm có tìm hiểu chung, đọc hiểu văn bản để từ đó giúp người đọc hiểu rõ được tâm ý của tác giả trong bài thơ.

Nào " sông dềnh dàng", "chim vội vã", " đám mây vắt nửa mình" để thể hiện tâm trạng xao xuyến lúc giao mùa thu.

Sơ đồ tư duy bài thơ "Sang thu" hay, ngắn gọn, súc tích

Mẫu sơ đồ tuy duy bài sang thu lớp 9 sinh động

Bằng những hình vẽ sinh động qua sơ đồ tư duy sang thu sẽ giúp bạn có cái nhìn mới và dễ hiểu hơn về bài Sang thu của nhà thơ Hữu Thỉnh.

Từ đó giúp bạn có thể dễ dàng hiểu rõ về tác phẩm, nội dung và cá nhân hóa nỗi nhớ tâm tư của nhà thơ để bày tỏ tình cảm ý nghĩa yêu cuộc sống và thiên nhiên hơn.

Sơ đồ tư duy bài thơ "Sang thu" hay, ngắn gọn, súc tích

Sơ đồ tư duy phân tích bài thơ Sang thu

Mẫu sơ đồ tư duy phân tích bài sang thu sẽ giúp học sinh nắm được dàn ý cơ bản và định hướng làm bài cụ thể hơn. Với bố cục đầy đủ 3 phần Mở bài, thân bài, Kết bài chứa đựng đầy đủ tâm tư, tình cảm của tác giả về bài thơ và thiên nhiên ở trong đó. Ngôn ngữ trong sáng, bố cục đơn giản sẽ giúp bạn dễ dàng triển khai các ý và nêu được cảm nghĩ sâu sắc về bài thơ của Hữu Thỉnh.

4. Một số lời bình về bài thơ Sang thu

Thiên nhiên sang thu chủ yếu là lắng lại, chủ yếu là chừng mực, đúng mức. Con người cũng thế. Nhưng có điều khi sang thu, khi nửa đời nhìn lại thì người ta lại một mặt sâu sắc thêm, chín chắn thêm, thâm trầm, điềm đạm thêm, mặt khác người ta lại phải khẩn trương thêm, gấp gáp thêm. Thành ra sự vội vã của bầy chim lại cũng là sự vội vã của con người nữa đấy. Thiên nhiên và con người đều cùng là một nhịp sang thu. Nhan đề Sang thu vừa bao trùm lại vừa thấm vào từ ngữ, cảnh vật. Hương quả sang thu. Ngọn gió sang thu. Dòng sông, bầy chim, đám mây, bầu trời sang thu. Nắng sang thu. Mưa sang thu. Sấm chớp, dông bão, cây cối sang thu. Nhưng trong từng cảnh sang thu của thiên nhiên, đất trời tạo vật là lồng lộng hồn người sang thu. Vừa lưu luyến. bồi hồi lại vừa nghiêm trang, chững chạc, vừa sâu lắng lại vừa mở rộng bâng khuâng, vừa khiêm nhường nhưng cũng tự hào kiêu hãnh.

(Theo Vũ Nho, Đi giữa miền thơ, NXB Văn học, Hà Nội, 1999)

Xem thêm: Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh chọn lọc hay nhất