Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thường xuất hiện trong các bài văn, bài thơ đặc biệt nổi bật nhất đó chính là hai người phụ nữ Mị và người đàn bà hàng chài ở hai tác phẩm khác nhau. Mỗi người lại mang một nét đẹp riêng và một nỗi khổ tâm riêng.
1. Dàn ý so sánh hình ảnh nhân vật Mị và người đàn bà hàng chài
A. Mở bài
Giới thiệu tác giả tác phẩm
B. Thân bài
- Cảm nhận về vẻ đẹp của hai nhân vật
+ Mị xuất hiện trong bối cảnh chịu sự áp bức bóc lột của thực dân phong kiến, đã bị mất hết đi ý thức của một con người, sống lầm lũi nhưng bị có khao khát sống chân chính
+ Người đàn bà hàng chài đối lập với vẻ ngoài xấu xí thô kệch là vẻ đẹp tâm hồn trong trẻo thanh khiết, mọi sự cam chịu nhẫn nhục của nhân vật xuất phát từ tình yêu thương con tha thiết
- Về điểm tương đồng: hai người đàn bà trong hai bối cảnh khác nhau nhưng các nhà văn đều dồn tâm sức khai phá vẻ đẹp tiềm ẩn.
- Bên cạnh số phận đau khổ mỗi nhân vật lại có những điểm khác biệt riêng: nhân vật Mị là sức sống khát vọng mạnh mẽ và người đàn bà hàng chài là xã hội sau năm 1975 khi chiến tranh qua đi nhưng cái nghèo, cái lạc hậu vẫn chưa hết.
C. Kết bài
Nêu khái quát cảm nhận.
2. So sánh hình ảnh nhân vật Mị và nhân vật Người đàn bà hàng chài
Phụ nữ là đề tài quen thuộc trong nền văn học Việt Nam, nhất là những người phụ nữ có số phận nhỏ bé chịu nhiều đắng cay, tủi nhục. Đặc biệt trong giai đoạn 1945 đến hết thế kỉ XX, đề tài này đã được thể hiện khá đặc sắc qua nhiều nhân vật. Nổi trội hơn cả là hiện tượng Mị trong Vợ Chồng A Phủ của Tô Hoài và nhà văn Nguyễn Minh Châu với hình ảnh người đàn bà hàng chài qua truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa. Mỗi nhân vật đều mang trong mình một hoàn cảnh, một số phận đáng thương nhưng ở họ vẫn toát lên những phẩm chất đáng quý của người phụ nữ Việt Nam.
Đóng góp và nền văn học nước nhà Tô Hoài với tác phẩm Vợ chồng A Phủ. Tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu càng tô đẹp hơn hình ảnh hình tượng người phụ nữ. Những nhà văn này đã nói lên tiếng nói chung tiếng nói nhân đạo. Đối với họ không những thể hiện sự quan tâm, đồng cảm đồng cảm với những số phận bất hạnh. Mà những nhà văn còn trân trọng, ngợi ca những phẩm chất cao quý của người phụ nữ.
Đến với vợ chồng A Phủ, ta bắt gặp hình ảnh Mị, một người phụ nữ dân tộc Mèo bất hạnh với sức sống tiềm tàng, mãnh liệt. Ta lại khóc thương cho số phận của người đàn bà hàng chài trong Chiếc Thuyền Ngoài Xa của Nguyễn Minh Châu một người phụ nữ cam chịu và giàu đức hi sinh.
Vợ chồng A Phủ là một chuyện ngắn được rút từ tập truyện Tây Bắc của Tô Hoài viết vào năm 1953 ngay sau chuyến thâm nhập thực tế của tác giả. Đây là truyện ngắn đặc sắc nhất của Tô Hoài nói riêng và của văn xuôi nói chung. Tác phẩm là một bức tranh chân thực về cuộc sống của dân nghèo miền núi dưới ách áp bức bóc lột của thế lực phong kiến thực dân. Đồng thời là một bài ca về sức sống, khát vọng tự do của con người miền núi, là hình ảnh con đường giải phóng và cuộc đời của họ. Tiêu biểu nhất cho những con người ấy là Mị- một nhân vật có số phận bi đát, đáng thương nhưng mang đầy phẩm chất tốt đẹp.
Mở đầu tác phẩm Tô Hoài giới thiệu Mị là một cô gái ngồi quay sợi bên tảng đá, trước cửa cạnh tàu ngựa "lúc nào cũng vậy, dù thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi hay cõng nước dưới khe suối. Cô ấy cũng cúi mặt mặt buồn rười rượi". Đó là hình tượng con người bị chà đạp. Nhưng Mị là ai, Mị là con dâu gạt nợ nhà Pá Tra, một số phận bất hạnh.
Mị vốn là cô gái dân tộc Mèo, con nhà nghèo. Là một cô gái vừa đẹp người, đẹp nết. Không những vậy lại cần cù, đảm đang, hiếu thảo, ham sống, giàu lòng yêu đời. Nhưng Mị mang bi kịch một cô gái với niềm khao khát tự do hạnh phúc nhưng phải rơi vào tình cảnh trớ trêu, bị dồn vào bước đường cùng không lối thoát chỉ vì món nợ truyền kiếp. Kể từ khi làm dâu cho nhà thống lí Mị phải sống những chuỗi ngày đau thương, tủi nhục tăm tối. Danh nghĩa là con dâu nhà giàu, nhưng thực chất Mị là một thứ nô lệ không công. Mị không chỉ bị hành hạ về thể xác mà còn bị đầy đọa về tinh thần. Đã mấy tháng liền, đêm nào Mị cũng khóc. Cô gái tội nghiệp ấy đã có lúc định kết liễu đời mình bằng nắm lá ngón. Nhưng có chết thì món nợ vẫn còn, bố mẹ còn khổ sở hơn bây giờ gấp nhiều lần. Vì thương bố nên Mị đành phải quay về, chấp nhận cuộc đời làm nô lệ dưới nhiều tầng áp bức của cường quyền, thần quyền và hủ tục phong kiến miền núi. Mị phải sống kiếp sống như một con vật, thậm chí không bằng con vật. Thật không ở đâu mạng sống, nhân cách con người lại bị rẻ rúng như vậy.
Bị giam hãm, đày đọa trong cái địa ngục khủng khiếp của cả nhà thống lý. Mị dần chết dần, chết mòn với năm tháng, thân xác héo khô, tâm hồn lạnh lẽo, trống vắng. Mị gần như tê liệt sức sống, bị mất hết ý thức về thời gian, sự chuyển biến thời gian sớm hay tối đối với Mị chẳng còn ý nghĩa gì nữa. Mị hầu như mất hết ý thức về bản thân và những mong muốn đổi thay cho số phận mình. Thậm chí Mị cũng không còn cả ý thức về cái chết nữa.
Bức tranh chiếc thuyền ngoài xa chụp cảnh một gia đình làm nghề chài lưới trong đó có người chồng, người cha vũ phu, có thằng Phác thương mẹ, muốn ngăn cản việc cha nó đánh mẹ. Tất cả đều gây cho người đọc một ấn tượng đặc biệt. Nhưng không hiểu sao đôi mắt và trái tim ta như bị hút theo cái người đàn bà hàng chài không tên đó. Chị không đẹp, hay nói cách khác bệnh tật, những trận đòn và cuộc sống lao động khắc nghiệt đã bẻ gãy những nét duyên dáng của một người phụ nữ. Chị trạc ngoài bốn mươi, khuôn mặt thô kệch, mặt rỗ. Lúc nào cũng xuất hiện với gương mặt mệt mỏi. Người đàn bà ấy đã trải qua một cuộc đời nhọc nhằn, lam lũ, số phận lận đận của chị dường như đã được báo hiệu ở ngay cái tuổi thanh xuân. Những dòng tâm sự được nói ra như một tiếng thở dài, kìm nén bao cảm xúc. Người đàn bà ấy chầm chậm kể lại bất hạnh nhan sắc của đời mình. Đối với người phụ nữ ai chẳng muốn mình xinh đẹp. Trong những lúc suy nghĩ về cuộc đời của mình, chị một lần nghĩ đến hai từ giá như, giá như có nhan sắc số phận đã không run rủi đưa đẩy chị đến với người chồng miền biển này, giá như không quá khổ cực trong cuộc sống ghe thuyền chật hẹp, vất vả chồng chị đã không đến nỗi dữ dằn, hung tợn. Nhưng tất cả những gì tốt đẹp và hạnh phúc sinh ra không phải dành cho người đàn bà làng chài khốn khổ này. Cái cuộc đời quá cơ cực của chị luôn phải đối mặt với hai cơn bão: bão táp từ biển khơi lạnh lùng và bão táp từ người chồng vũ phu, thô bạo. Người đàn bà ấy khốn khổ và chật vật để lo cho từng bữa cơm, manh áo cho gia đình. Đói khổ đã trở thành nỗi ám ảnh luôn thường trực trong cuộc sống của chị.
Mị và người đàn bà hàng chài được đặt trong bối cảnh khác nhau nhưng các nhà văn đều dùng tâm sức khai thả phá vẻ đẹp tiềm ẩn khó thấy, khuất lấp của người phụ nữ. Bên cạnh số phận đau khổ, cảnh sống khốn cùng họ vẫn mang những vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam. Khám phá vẻ đẹp của người phụ nữ, cả hai nhà văn đều thể hiện niềm tin và phẩm chất con người.
Đối với Mị được đặt trong bối cảnh đang chịu áp bức bóc lột của tầng lớp phong kiến lên sức sống mãnh liệt trong Mị luôn thường trực, còn Nguyễn Minh Châu lại xây dựng hình tượng người đàn bà trong bối cảnh xã hội sau năm 1975 khi chiến tranh đã đi qua nhưng cái nghèo, cái lạc hậu vẫn chưa hết. Vì vậy nhân vật của ông được khám phá ở vẻ đẹp của nhận thức, của sự thấu hiểu lẽ đời.
Cả hai nhân vật ở hai tác phẩm khác nhau nhưng đều có những điểm chung và có những điểm riêng khác biệt. Hai nhân vật đều là những tiếng nói của nhà thơ lên án xã hội bất công.
Trên đây là bài so sánh nhân vật Mị và người đàn bà hàng chài luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc.
