1. Soạn bài "Bản sắc hành lang" sách Cánh diều lớp 10 (phần bài tập giữa bài)
Câu 1: Tỉ lệ con số nói lên điều gì?
Trả lời:
Sự chênh lệch giữa con số 80 triệu người và 6000 triệu người là rất lớn, và điều này thể hiện sự khó khăn trong việc nhận biết và duy trì bản sắc cá nhân trong một thế giới đông đúc như vậy. Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: làm thế nào để duy trì sự độc đáo của bản sắc dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Câu 2: Câu nào nêu cách hiểu khái quát về bản sắc dân tộc? Những câu còn lại trong đoạn văn có tác dụng gì?
Trả lời:
Khái niệm "bản sắc" ám chỉ tất cả những đặc điểm độc đáo và đặc trưng của dân tộc Việt Nam. Nó là tập hợp của những yếu tố và phẩm chất duy nhất, đóng góp vào việc làm cho người Việt trở nên khác biệt và độc đáo so với các dân tộc khác trên thế giới.
Những câu còn lại có tác dụng làm dẫn chứng cho luận điểm khái quát.
Câu 3: Tác giả mượn hình ảnh chiếc xe Lếch - xớt và cây ô liu để nói về điều gì?
Trả lời:
Tác giả sử dụng hình ảnh của chiếc xe Lếch-xớt và cây ô liu như là biểu tượng để thể hiện sự đối lập giữa truyền thống và hiện đại.
Chiếc xe Lếch-xớt đại diện cho sự hiện đại và toàn cầu hóa, thể hiện sự tiến bộ và sự phát triển trong cuộc sống đương đại.
Trong khi đó, cây ô liu đại diện cho bản sắc và truyền thống, là biểu tượng của giá trị và di sản lâu đời của một dân tộc.
Từ hình ảnh này, tác giả đặt ra vấn đề quan trọng về sự cần thiết của việc cân bằng và hạn chế xung đột giữa truyền thống và hiện đại trong xã hội hiện nay.
Câu 4: Hai đoạn cuối phần 2 khẳng định thêm điều gì về bản sắc văn hóa?
Trả lời:
- Nhấn mạnh vai trò của bản sắc văn hoá
+ Là một lợi thế cạnh tranh
+ Bổ sung giá trị cho các hàng hoá và dịch vụ
Câu 5: Kết bài, tác giả muốn nhấn mạnh điều gì?
Trả lời:
Tác giả đặt điểm nặng: Việc bảo tồn bản sắc dân tộc không chỉ là một nguyên tắc hành động, mà còn là một phản xạ bản năng của từng cá nhân.
2. Soạn bài "Bản sắc hành lang" sách Cánh diều lớp 10 (phần bài tập cuối bài)
Câu 1: Em hiểu như thế nào về nhan đề Bản sắc là hành trang? Nhan đề này cho em biết vấn đề tác giả bàn luận trong văn bản là gì? Vấn đề ấy có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập?
Trả lời:
Tiêu đề "Bản sắc là hành trang" mang ý nghĩa sâu sắc: Nó nhấn mạnh rằng bản sắc là những đặc điểm riêng, những đặc trưng độc đáo trong văn hóa của từng quốc gia hoặc cá nhân. Từ đó, bản sắc này là nền móng quan trọng cho sự phát triển, hội nhập và vươn ra thế giới của mỗi quốc gia.
Tiêu đề này thể hiện rõ ràng vấn đề chính mà tác giả đang thảo luận, đó là việc bảo tồn và thúc đẩy giá trị của bản sắc dân tộc trong bối cảnh quá trình hội nhập.
Đây là một vấn đề vô cùng quan trọng và cấp bách trong thế giới đang hội nhập ngày nay. Trong bối cảnh những giá trị và bản sắc truyền thống đang đứng trước nguy cơ biến mất hoặc bị thay thế hoàn toàn, việc bảo vệ và phát triển bản sắc dân tộc trở nên càng quan trọng hơn bao giờ hết.
Câu 2: Hãy nêu ý chính được trình bày ở ba phần của bài viết theo gợi ý sau:
Trả lời:
| Phần 1 | Làm thế nào để hòa nhập mà không bị hòa tan. |
| Phần 2 | Tầm quan trọng của bản sắc và việc giữ gìn bản sắc trong quá trình hội nhập. |
| Phần 3 | Khẳng định lại tầm quan trọng của bản sắc cũng như hành động của mỗi chúng ta. |
Câu 3: Phân tích những biểu hiện của bản sắc dân tộc Việt Nam được tác giả nêu lên trong văn bản Bản sắc là hành trang. Em có thể bổ sung những biểu hiện nào khác của bản sắc dân tộc.
Trả lời:
Các biểu hiện của bản sắc dân tộc Việt Nam rất đa dạng và phong phú:
- Tự hào về tiếng Việt: Ngôn ngữ tiếng Việt là một phần quan trọng của bản sắc dân tộc, và người Việt thường tự hào về sự độc đáo và phong cách riêng của tiếng Việt.
- Tự hào về thành tựu văn hóa: Các biểu tượng văn hóa như trống đồng, tượng chùa Tây Phương, kho tàng dân ca, và tác phẩm văn học nghệ thuật tiêu biểu như truyện Kiều đều là một phần quan trọng của bản sắc dân tộc và được người Việt tự hào.
- Hệ thống giá trị tinh thần: Tình yêu quê hương, đời sống tâm linh phong phú thông qua việc thờ cúng tổ tiên là những giá trị tinh thần quý báu mà người Việt đánh giá cao.
- Các biểu hiện về kiến thức và lối tư duy truyền thống: Cách người Việt tiếp cận kiến thức, tư duy, và thẩm mỹ trong truyền thống văn hóa của họ cũng là một phần không thể thiếu của bản sắc dân tộc.
Câu 4: Phân tích mối quan hệ giữa hiện đại và truyền thống, cái riêng và cái chung được tác giả nêu lên qua ví dụ về chiếc xe Lếch - xớt và cây ô liu.
Trả lời:
- Mối quan hệ này có thể được mô tả như sau: Khi có một yếu tố chung xuất hiện nhiều, thì yếu tố riêng sẽ trở nên ít nổi bật hơn.
=> Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chiếc xe Lếch-xớt và cây ô-liu không nhất thiết phải luôn xung đột và loại bỏ lẫn nhau. Thực tế, chúng có thể tồn tại cùng nhau và thậm chí làm cho nhau trở nên thú vị và đa dạng hơn.
=> Có thể cân bằng giữa hiện đại và truyền thống, cái chung và cái riêng.
Câu 5: Tác giả có thái độ như thế nào đối với vấn đề bản sắc và hội nhập toàn cầu hóa? Dẫn ra một số câu văn, đoạn văn trong văn bản thể hiện thái độ ấy.
Trả lời: Thái độ của tác giả trong bài viết này được đánh giá một cách khách quan và nhìn nhận tổng quan.
Một số câu văn và đoạn văn trong bài:
Chiếc xe Lếch-xớt vẫn có thể tạo điều kiện cho việc bảo tồn cây ô liu, và cây ô liu có thể trang điểm cho chiếc xe Lếch-xớt.
Trong trường hợp không có quá trình hội nhập, các nghề truyền thống như múa rối nước và thổ cẩm của chúng ta có thể gặp khó khăn trong việc phát triển.
Ngược lại, các nhà hàng và khách sạn cao cấp sẽ có ít sức hấp dẫn đối với khách du lịch quốc tế nếu thiếu sự hiện diện của yếu tố văn hóa Việt Nam trong trải nghiệm của họ.
Câu 6: Em hiểu thế nào về câu kết của bài viết: “Giữ gìn bản sắc của dân tộc không chỉ là phương châm hành động, mà còn là bản năng tồn tại của chúng ta.”? Vấn đề đặt ra trong văn bản có ý nghĩa gì với cá nhân em?
Trả lời:
Câu kết của bài viết có ý nghĩa như một lời khẳng định mạnh mẽ. Đó là một lời nhắc nhở cho chúng ta, mỗi người trong số chúng ta đều phải thấu hiểu và tôn trọng nhiệm vụ và trách nhiệm của việc bảo tồn bản sắc dân tộc. Điều này không chỉ là một nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm của mỗi người con của đất nước Việt Nam. Đây là cách để chúng ta tiếp thu và chọn lọc tinh hoa của nhân loại, là cách thức để chúng ta hội nhập với thế giới mà vẫn giữ vững bản sắc riêng của mình.
Vấn đề được đặt ra trong văn bản này có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân em, và nó cũng quan trọng đối với giới trẻ nói chung. Đây là một lời nhắc nhở cho em và cho tất cả mọi người phải xem xét lại và thực hiện những hành động cụ thể để bảo vệ và giữ gìn bản sắc của dân tộc trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
3. Nội dung chính bài "Bản sắc là hành trang" sách Cánh Diều
Bố cục Bản sắc là hành trang
- Phần 1: Từ đầu đến “tan biến vào thế giới”: Khái niệm hội nhập
- Phần 2: Tiếp theo đến “lẫn ngoài nước”: Giá trị của bản sắc văn hóa Việt Nam
- Phần 3: Đoạn còn lại: Nhấn mạnh việc tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
Nội dung chính Bản sắc là hành trang
Văn bản nhấn mạnh sự "hòa nhập chứ không hòa tan" của mỗi cá nhân trên đất nước Việt Nam. Hãy tiếp thu, giao lưu với những văn hóa và thành tựu khoa học kĩ thuật tiên tiến của nhân loại, nhưng cũng biết rằng phải kế thừa, giữ gìn, phát huy truyền thống dân tộc, tiếp thu có chọn lọc, không đánh mất bản sắc riêng của mình.
Giá trị nội dung:
- Nêu bật được giá trị của bản sắc văn hóa Việt Nam.
- Nhấn mạnh vào ý thức của mỗi người trong việc giữ gì và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc.
Giá trị nghệ thuật:
- Luận điểm rõ ràng
- Ngôn ngữ sắc bén…
Quý khách có thể tham khảo bài viết liên quan cùng chủ đề: Soạn bài "Thần trụ trời" - Chân trời sáng tạo - Ngữ văn lớp 10
