1. Chuẩn bị bài đọc
Khung cảnh thiên nhiên được mô tả qua cái nhìn của nhân vật An là một bức tranh yên tĩnh và tĩnh lặng. Đất rừng nơi họ đang đứng trải dài mênh mông và mát mẻ. Trời không có gió, chỉ cảm nhận được không khí trong lành của hơi nước từ sông ngòi, mương rạch, và đất ẩm. Ánh sáng trong vắt từ ánh mặt trời làm cho mọi thứ trong khung cảnh trở nên sống động và hấp dẫn.
Nhân vật An chú ý đến ngoại hình và cử chỉ của những người xung quanh, trong đó có tía, thằng Cò, và con Luốc.
- Ngoại hình của tía được miêu tả với hình ảnh của một người đàn ông nghèo khó, với túi lởm chởm bên hông, lưng gùi còng, và tay cầm chà gạc. Thằng Cò, người đội cái thúng lớn, cũng gây ấn tượng với hình dáng của mình.
- Cử chỉ của tía khi ông vung tay lên để thể hiện sự tự tin và quyết tâm, đặc biệt khi ông đưa con dao ra phạt ngang. Tôi cũng chen vào giữa và quảy tòn ten cái gùi, thể hiện sự cống hiến và sự quyết tâm của nhân vật này. Con Luốc thì chạy tung tăng và sục sạo, tạo nên một cảnh tượng năng động và sống động.
Nhân vật An có suy nghĩ đặc biệt về tía và Cò. An rất quan tâm tới tía, đặc biệt với sự quan sát sắc bén, ông có thể nghe thấy tiếng thở của tía và biết rằng ông cần nghỉ ngơi. Về Cò, An nhận xét rằng Cò là một người khỏe mạnh, dẻo dai, có khả năng lặn lội suốt cả ngày trong rừng.
Cò giảng giải cho An về sự xuất hiện của ong mật và vị trí mà ong mật sẽ làm tổ. Cò chỉ ra rằng việc làm tổ của ong mật phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chọn nhánh tràm non, chọn cây vừa kín vừa im và có nhiều bóng nắng để mật không bị chua. An cảm ơn Cò vì sự hướng dẫn và giảng giải này.
Khung cảnh rừng được tường thuật với sự đa dạng của các loài chim, âm thanh sống động của chim, ong, và cảnh vật cây cối. Cảnh tượng này làm cho rừng trở nên phong phú và sống động. Đàn ong mật giống như một xâu chuỗi hạt cườm, đàn li ti bay như nắm trấu, và tiếng kêu eo...eo...râm ran trong khu rừng mà phải thính tai mới thấy. Mặt trời tuôn ánh sáng vàng rực rỡ, và âm thanh của các loài chim tạo nên một bức tranh tự nhiên tươi đẹp.
Câu hỏi (trang 18 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Những hình ảnh của quê hương Việt Nam đã luôn chạm đến trái tim và tâm hồn của em thông qua những tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời. Trong hành trình của mình, em đã có dịp đặt chân đến một số miền quê đẹp như tranh. Lạng Sơn, với những đỉnh núi hùng vĩ và sông nước mộc mạc, là nơi mà em từng có dịp thăm. Đây là một vùng đất không chỉ nổi tiếng với những danh lam thắng cảnh thiên nhiên mà còn với văn hóa độc đáo của các dân tộc thiểu số sinh sống ở đây. Bước chân em đi qua những con đường đá xanh mướt, em cảm nhận được sự thanh bình và huyền bí, làm say mê lòng người.
Tuy nhiên, nơi ấn tượng nhất với em chính là Nghệ An. Không chỉ là quê hương của các danh nhân vĩ đại, Nghệ An còn là nơi nuôi dưỡng lên những giọng hát lừng danh, nhưng hơn hết, đó là vùng đất gần gũi với những con người tận hiến và lòng hồn thiêng liêng. Mỗi lời nói, mỗi giọng hát ở đây đều truyền đạt sự chân thành và tình yêu thương.
Những dòng sông êm đềm, những cánh đồng xanh mướt như tranh họa, và những ngôi làng truyền thống đậm chất Việt, tất cả tạo nên một bức tranh sống động và huyền bí. "Đường vô xứ Nghệ quanh quanh, non xanh nước biếc như tranh họa đồ" - những dòng thơ chính là bức tranh sống của nơi đây. Đây không chỉ là nơi quyến rũ với vẻ đẹp tự nhiên mà còn là nơi trái tim con người hòa quyện vào âm nhạc của thiên nhiên và tình yêu quê hương. Những hình ảnh ấy, như những dải màu sáng tạo trên bức tranh lớn của cuộc đời, khiến cho em luôn nhớ mãi và trân trọng những giây phút tuyệt vời đã trải qua tại những miền quê Việt Nam tuyệt diệu này.
2. Trả lời câu hỏi
Câu 1 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Trong đoạn trích, chúng ta gặp 4 nhân vật quan trọng: tía nuôi, má nuôi, An, và Cò.
- Mối quan hệ giữa các nhân vật rất đặc biệt. Cò là con trai của tía nuôi và má nuôi, trong khi An là con nuôi của tía nuôi và má nuôi. Mối quan hệ gia đình này làm nổi bật tình cảm gia đình và sự gắn kết giữa họ. Tía nuôi và má nuôi chăm sóc cả hai đứa trẻ với tình yêu và quan tâm, tạo ra một môi trường gia đình ấm áp và đoàn kết.
- Nhưng đồng thời, mối quan hệ này cũng tạo ra một tình huống thú vị trong đoạn trích, khi Cò và An là hai con khác cha khác mẹ nhưng lại được nuôi dưỡng bởi cùng một cặp phụ huynh. Điều này thể hiện sự đa dạng và phức tạp của các mối quan hệ trong gia đình, nhấn mạnh tình cảm và sự hiểu biết giữa các nhân vật.
Câu 2 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Tía nuôi của An là một người rất cẩn thận và quan tâm đến con cái. Sự quan tâm và tâm lý của bà được thể hiện qua những chi tiết nhỏ. Khi thằng An mệt mỏi, bà không chỉ cho nó nghỉ một lát mà còn dành thời gian để chờ An đỡ mệt và sau đó ăn cơm trước khi tiếp tục công việc. Bà cảm thấy và lắng nghe tiếng thở của An để biết khi nào cậu ấy cần nghỉ ngơi. Điều này thể hiện tía nuôi có sự quan tâm tận tâm và tình cảm chân thành đối với An, chăm sóc và bảo vệ cậu ấy như một người thân thật sự.
Câu 3 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Tái hiện qua cái nhìn của nhân vật "tôi," tức An, chúng ta được đắm chìm trong thế giới thiên nhiên với tất cả sự toàn vẹn và chi tiết. Nhân vật này quan sát thiên nhiên với sự tò mò và sự phấn khích của một đứa trẻ nhỏ, đang trải qua lần đầu tiên trong cuộc đời mình khi được khám phá thiên nhiên rừng U Minh.
An nhìn vào mọi thứ xung quanh với sự háo hức và thích thú. An tận hưởng mọi chi tiết, từ tia nắng len lỏi qua tán lá cho đến những con chim đa dạng về màu sắc và hình dáng. Mỗi yếu tố của thiên nhiên đều làm cho tâm hồn của An bùng cháy với niềm vui và phấn khích. Sự phản ánh này thể hiện một cái nhìn trong trẻo, đẹp đẽ, và trong sáng của nhân vật "tôi" đối với môi trường tự nhiên, và làm cho độc giả cảm nhận được vẻ đẹp và kỳ diệu của rừng U Minh thông qua góc nhìn của An.
Câu 4 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Cò là một người con của rừng núi U Minh, nơi mà cuộc sống của Cò từ nhỏ đã dạy cho cậu rất nhiều điều quý báu. Cò có kiến thức rộng về núi rừng và loài ong, và cậu đã học được cách săn bắt chúng một cách thông thạo từ những năm tháng trẻ thơ. Khả năng này giúp Cò có thể tự lấy mật và nuôi sống bản thân, đồng thời trở thành một hội viên quan trọng của gia đình nuôi của An và má nuôi.
Cò là một người rất khỏe mạnh, quen thuộc với cuộc sống trong rừng U Minh. Khả năng di chuyển của cậu trong rừng là điều không thể bàn cãi. Cò có thể băng qua rừng cả sáng mà không cần nghỉ ngơi, và đôi chân của cậu gần như chẳng thấm tháp bất kể điều kiện thời tiết hoặc địa hình nào. Điều này chứng tỏ sự sâu sắc của cậu với cuộc sống tự nhiên và khả năng thích nghi mạnh mẽ của Cò trong môi trường núi rừng U Minh.
Câu 5 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Nhân vật An, qua sự miêu tả của tác giả, được xác định thông qua những chi tiết một cách rõ ràng:
- Lời nói: An có lời nói ôn hòa, đặc biệt khi nói chuyện với Cò, thể hiện sự hiểu biết và tôn trọng đối với người khác. An cũng lễ độ với ba má nuôi, thể hiện tôn trọng và lòng biết ơn.
- Hành động: An thể hiện tính cách của mình qua hành động như việc chen vào giữa để quảy cái gùi bé, cho thấy tính hòa đồng và sẵn sàng học hỏi. Đồng thời, đối với những chi tiết quan trọng như khi đảo mắt để quan sát, An thể hiện tính tò mò và khám phá, đặc biệt khi tham gia vào hành trình "ăn ong."
- Suy nghĩ và cảm xúc: An thể hiện sự hiếu kỳ và ham học hỏi khi so sánh cách "ăn ong" ở vùng U Minh với các vùng khác trên thế giới. An cảm thấy lạ lẫm và ngạc nhiên khi đối diện với vẻ đẹp của rừng U Minh và đa dạng của thiên nhiên, từ âm thanh của chim đến hương sắc của rừng. An cũng tự ái khi hỏi thằng Cò nhiều thứ, thể hiện sự tự tin trong việc tìm hiểu.
- Mối quan hệ với các nhân vật khác: An thể hiện tính cách thân thiện và bình đẳng khi với Cò, sử dụng ngôn ngữ tự nhiên, xưng tôi và mày. Với ba má nuôi, An thể hiện tính lễ phép và tôn trọng, sử dụng cách xưng hô lịch lãm.
Như vậy, tính cách của An là sự kết hợp giữa hòa đồng, tò mò, hiếu kỳ, tự tin, và sự hiểu biết. An là một cậu bé hồn nhiên, ngoan ngoãn, nhưng đầy hiểu biết và ham học hỏi, có lòng biết ơn và tôn trọng người khác.
Câu 6 (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Khi đọc đoạn trích này, em đã ấn tượng sâu sắc về sự tương tác hài hòa giữa con người và thiên nhiên ở vùng phương Nam. Mảng thiên nhiên rừng rậm của nơi này được miêu tả như một bức tranh phong cảnh tuyệt đẹp, đa dạng với rừng rậm bạt ngàn, động, thú rừng hoang dã đa dạng về loài. Điều này thể hiện vẻ đẹp trù phú và hùng vĩ của thiên nhiên.
Con người ở phương Nam cũng được miêu tả như những người chất phác, thuần hậu và trọng nghĩa. Họ sống cùng với thiên nhiên, hiểu biết và tôn trọng nó. Can đảm của họ thể hiện qua việc chiến đấu với môi trường khắc nghiệt và động vật hoang dã để tồn tại. Từ những miêu tả này, ta cảm nhận được sự gắn kết mạnh mẽ giữa con người và thiên nhiên ở vùng phương Nam, nơi mà cả hai phần tử này tạo nên một bức tranh vô cùng hài hòa và thú vị.
3. Luyện tập
Bài tập (trang 24 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
Viết đoạn văn (khoảng 5 -7 câu) trình bày cảm nhận của em về một chi tiết thú vị trong đoạn trích Đi lấy mật.
Trả lời:
Trong đoạn trích "Đi lấy mật," câu chuyện về ba cha con Cò An lên rừng để thu thập mật ong mở ra một cái nhìn đẹp và thú vị về cách làm tổ cho loài ong mật. Tuy nhiên, điều mà em thấy ấn tượng nhất chính là "sân chim" nằm giữa khu rừng U Minh - một không gian thiên nhiên độc đáo. Trong rừng U Minh tươi tốt, những tia nắng mặt trời len lỏi qua tán lá rừng, soi xuống mặt đất và tạo ra hơi sương mỏng manh. Ánh sáng và hương tràm quyến rũ lan tỏa khắp nơi, làm cho không gian này trở nên dễ chịu và đầy quyến rũ. Trong cả bầu không khí đó, một đàn chim hàng ngàn con tạo nên một cuộc hội tụ vô cùng sống động, khiến không gian yên tĩnh của rừng U Minh trở nên sôi động và nhiệt huyết. Chim già có lớp lông màu nâu, chim trẻ màu mỏ đỏ, và chim nhỏ bay lượn với sự tinh tế và uyển chuyển. Tất cả những điều này cùng tạo nên một không gian kỳ diệu trong rừng U Minh, khiến cho người đọc mong muốn được trải nghiệm một lần trong đời. Đó chính là vẻ đẹp độc đáo của U Minh mà tác giả đã khéo léo truyền đạt và khiến chúng ta không thể không khao khát được thăm thú một ngày nào đó.
Quý khách có nhu cầu xem thêm bài viết sau:
- Soạn bài Đấu tranh cho một thế giới hòa bình đầy đủ nhất
- Soạn bài Chuyện người con gái Nam Xương đầy đủ, ngắn gọn Ngữ văn 9
- Soạn bài Sự tích hồ Gươm? Tóm tắt Sự tích hồ Gươm? Ngữ văn lớp 6
