1. Chuẩn bị bài
Yêu cầu (trang 76 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Xem lại phần Kiến thức ngữ văn để vận dụng vào đọc hiểu văn bản này.
- Khi đọc văn bản thông tin, các em cần chú ý:
+ Văn bản triển khai thông tin theo cách nào?
+ Bố cục của văn bản gồm mấy phần? Nội dung chính của mỗi phần là gì?
+ Đối tượng nào được giới thiệu trong văn bản?
+ Người viết chia đối tượng thành mấy loại? Trong mỗi loại lớn có những loại nhỏ nào?
+ Qua văn bản, em hiểu thêm những gì về đối tượng được giới thiệu?
- Đọc trước văn bản Ghe xuồng Nam Bộ; tìm hiểu thêm về các phương tiện này
- Em biết những phương tiện đi lại nào mang tính đặc trưng của người dân ở mỗi vùng miền trên đất nước ta? Trong số đó, em thích phương tiện nào nhất? Vì sao?
Trả lời:
Nhìn nhận sâu hơn vào phần kiến thức ngữ văn để áp dụng vào việc đọc hiểu văn bản, chúng ta phát hiện ra rằng việc phân tích và hiểu bố cục của văn bản có vai trò quan trọng trong việc tìm hiểu thông tin. Trong trường hợp của văn bản "Ghe xuồng Nam Bộ," việc phân loại các đối tượng (các loại ghe và xuồng) thành những nhóm nhỏ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự đa dạng và phong phú của các phương tiện thủy lợi ở Nam Bộ.
Phần đầu của văn bản tập trung vào sự đa dạng của các loại ghe và xuồng tại Nam Bộ, giúp chúng ta hiểu rõ hơn về nguồn gốc và đặc điểm của từng loại phương tiện. Sự chi tiết trong việc liệt kê các loại ghe và xuồng, từ xuồng ba lá đến ghe lưới rừng Phước Hải, mở ra một thế giới vô cùng đa dạng và phong phú, làm giàu thêm kiến thức về văn hóa và kỹ thuật truyền thống của người Nam Bộ.
Việc đọc trước văn bản và tìm hiểu thêm về các phương tiện như ghe, xuồng, cưỡi ngựa và cưỡi voi là một cách thông minh để làm sâu rộng kiến thức và kỹ năng đọc hiểu. Bằng việc chia sẻ niềm đam mê với phương tiện cưỡi voi của người dân Tây Nguyên, bạn đã không chỉ hiểu về các phương tiện giao thông, mà còn kết nối với nền văn hóa và truyền thống độc đáo của khu vực này. Sự tò mò và hứng thú này không chỉ làm cho việc học tập trở nên thú vị, mà còn giúp bạn hiểu biết rõ hơn về thế giới xung quanh mình, từng bước mở rộng tầm hiểu biết và lòng yêu thích với văn hóa đa dạng của Việt Nam.
2. Trả lời câu hỏi
Nội dung chính: Văn bản tôn vinh sự đa dạng của các loại ghe và xuồng ở vùng Nam Bộ, tạo điểm nổi bật cho từng loại và khám phá tác dụng cụ thể của mỗi chiếc ghe và xuồng này.
Câu 1 (trang 77 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Phần 1 cho thấy bài viết sẽ triển khai ý tưởng và thông tin theo cách nào?
Trả lời:
Bài viết tổ chức thông tin bằng cách phân loại đối tượng thành từng loại nhỏ, từ đó giới thiệu và giải thích về từng loại ghe và xuồng ở vùng Nam Bộ.
Câu 2 (trang 77 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Trong phần 2 có mấy đối tượng được nhắc đến?
Trả lời:
Phần thứ hai tập trung vào một đối tượng chính - xuồng, và bên trong nó, chúng ta khám phá các đặc điểm và biến thể khác nhau của xuồng ở vùng Nam Bộ, bao gồm xuồng ba lá, xuồng năm lá, xuồng tam bản, xuồng vỏ gòn, xuồng độc mộc và xuồng máy.
Câu 3 (trang 77 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Chú ý các cước chú (i) và (ii) của văn bản
Trả lời:
(i) Tam bản: Từ "Tam bản" có nguồn gốc từ tiếng Hoa "xam pản," và được phiên âm thành "sampan" bởi người Pháp. Đây là một cách diễn đạt của tác giả văn bản.
(ii) Chài: Từ "chài" có nguồn gốc từ tiếng "Pok chài" của người Triều Châu, Trung Quốc, trong đó "Pok" có nghĩa là "nhiều" và "chài" có nghĩa là "tải." Ghe chài là một loại ghe có khả năng tải nhiều hàng hóa, và đây là cách tác giả văn bản mô tả nó.
Câu 4 (trang 77 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Phần 3 giới thiệu về loại phương tiện gì? Chú ý các loại nhỏ trong đó.
Trả lời:
Phần 3 sẽ trình bày một loạt phương tiện ghe, bao gồm ghe bầu, ghe lồng, ghe chải, ghe cào tôm, ghe ngo, ghe hầu, ghe câu Phú Quốc, ghe cửa Bà Rịa và ghe lưới rừng Phước Hải.
Câu 5 (trang 78 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Ở đoạn này, người viết có triển khai thông tin theo cách phân loại không?
Trả lời:
Trong đoạn này, chúng ta sẽ tổ chức thông tin bằng cách phân loại các loại ghe khác nhau để giới thiệu và trình bày về chúng.
Câu 6 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Nội dung chính của phần 4 là gì?
Trả lời:
Các loại ghe và xuồng mang giá trị to lớn về cả mặt kinh tế và văn hóa đối với cuộc sống của người dân Nam Bộ.
Câu 7 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Các tài liệu tham khảo được tác giả xếp theo thứ tự nào?
Trả lời:
Tác giả đã sắp xếp các tài liệu tham khảo theo thứ tự ưu tiên, bắt đầu từ những tài liệu được tham khảo nhiều nhất và kết thúc bằng những tài liệu ít được tham khảo hơn.
3. Luyện tập
Câu 1 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2: : Xác định bố cục của văn bản Ghe xuồng Nam Bộ. Nêu nội dung chính của mỗi phần trong văn bản.
Trả lời:
Phần 1: Từ đầu đến "chia thành nhiều loại" - Sự đa dạng của các loại ghe và xuồng ở Nam Bộ.
Phần 2: Tiếp theo đến "trong giới thương hồ" - Tác giả giới thiệu các loại xuồng và đặc điểm của từng loại.
Phần 3: Tiếp theo đến "Bình Đại (Bến Tre) đóng" - Tác giả giới thiệu các loại ghe và đặc điểm của từng loại.
Phần 4: Phần còn lại - Giá trị của các loại ghe và xuồng đối với kinh tế và văn hóa của người dân Nam Bộ.
Câu 2 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Mục đích của văn bản là gì? Các nội dung trình bày trong văn bản Ghe xuồng Nam Bộ đã làm sáng tỏ mục đích ấy như thế nào?
Trả lời:
Mục đích chính của văn bản là giới thiệu và trình bày về các loại ghe và xuồng ở vùng Nam Bộ. Nội dung được trình bày trong văn bản từ một mô tả tổng quan ban đầu đến những thông tin cụ thể và chi tiết, giúp làm rõ và thể hiện mục đích này một cách rõ ràng và đầy đủ.
Câu 3 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Người viết đã chọn cách nào để triển khai ý tưởng và thông tin trong văn bản? Chỉ ra những biểu hiện cụ thể và hiệu quả của cách triển khai ấy.
Trả lời:
Tác giả đã lựa chọn cách phân chia đối tượng thành nhiều loại con nhỏ để giới thiệu và giải thích. Ví dụ, ở Phần 3, tác giả giới thiệu về loại ghe bằng cách chia thành nhiều loại con như ghe bầu, ghe lồng, ghe chải, ghe cào tôm, ghe ngo, ghe hầu, ghe câu Phú Quốc, ghe cửa Bà Rịa, và ghe lưới rừng Phước Hải. Việc triển khai thông tin này giúp người đọc dễ dàng hiểu rõ những nội dung mà văn bản đang đề cập.
Câu 4 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Các cước chú (“tam bản”, “chài”) và tài liệu tham khảo trong văn bản có mục đích gì? Em thấy có cần chú thích thêm những từ ngữ, kí hiệu nào khác trong văn bản không?
Trả lời:
Các cước chú trong văn bản có mục đích giải thích những từ ngữ khó hiểu, giúp người đọc hiểu rõ hơn. Các tài liệu tham khảo được đưa ra để làm rõ thông tin mà tác giả trình bày trong văn bản.
Theo tôi, việc cước chú thêm từ ngữ và kí hiệu nào khác trong văn bản sẽ phụ thuộc vào ngữ cảnh cụ thể của văn bản và mục tiêu của người viết. Nếu có bất kỳ từ ngữ hoặc kí hiệu nào mà người đọc có thể gặp khó khăn khi hiểu, hoặc nếu cần làm rõ hơn một khía cạnh nào đó của văn bản, việc thêm cước chú có thể hữu ích. Tuy nhiên, điều quan trọng là cần duyệt xét cẩn thận để đảm bảo rằng thông tin bổ sung trong cước chú thật sự cần thiết và không làm cho văn bản trở nên rối rắm.
Câu 5 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Qua văn bản, em có nhận xét gì về ghe xuồng, nói riêng và các phương tiện đi lại ở Nam Bộ nói chung?
Trả lời:
Từ văn bản, em nhận thấy sự đa dạng và phong phú của các phương tiện ghe và xuồng ở vùng Nam Bộ. Chúng đa dạng về loại hình và chức năng, mang đến một phần không thể thiếu trong văn hóa và truyền thống của khu vực này.
Câu 6 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Tìm hiểu thêm từ nhiều nguồn thông tin khác nhau để nêu một số nét thay đổi về phương tiện vận chuyển, đi lại hiện nay của vùng sông nước Nam Bộ.
Trả lời:
Trong thời gần đây, người dân Nam Bộ cũng đã bắt đầu sử dụng các loại phương tiện như xe máy, xuồng máy và nhiều phương tiện vận chuyển hiện đại khác, giúp tối ưu hóa sinh hoạt hàng ngày và hoạt động lao động.
Công ty Luật Minh Khuê xin gửi quý khách nội dung sau: Soạn bài Bầy chim chìa vôi | Hay, chi tiết nhất Soạn văn 7 Kết nối tri thức
