1. Giới thiệu tác giả, tác phẩm bài Gói thuốc lá
Giới thiệu tác giả: Thế Lữ
Nguyễn Thứ Lễ, nổi tiếng với bút danh Thế Lữ, sinh năm 1907 tại Hà Nội, là một trong những nhân vật văn học tiêu biểu của Việt Nam trong thế kỷ 20. Quê quán của ông là làng Phù Đổng, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, nơi nổi tiếng với truyền thuyết Thánh Gióng. Thế Lữ qua đời vào năm 1989, để lại dấu ấn sâu đậm trong nền văn học Việt Nam.
Khi còn nhỏ, Thế Lữ đã theo gia đình chuyển đến Hải Phòng, nơi ông bắt đầu sự nghiệp học tập. Năm 1929, sau khi hoàn thành chương trình học tại trường Thành chung, ông quyết định theo đuổi nghệ thuật tại trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Năm 1932, ông gia nhập Tự Lực văn đoàn, trở thành một cây bút chủ lực của các tờ báo nổi tiếng thời bấy giờ như Phong hóa và Ngày nay. Tại đây, Thế Lữ không chỉ viết thơ mà còn sáng tác truyện ngắn, tiểu thuyết trinh thám và tham gia hoạt động sân khấu, thể hiện sự đa tài của mình.
Ông tích cực tham gia Cách mạng từ những ngày đầu khởi nghĩa, thể hiện tinh thần yêu nước và trách nhiệm với xã hội. Sau đó, Thế Lữ giữ chức ủy viên thường vụ Hội Văn nghệ Việt Nam, đồng thời từ năm 1957, ông trở thành Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, góp phần định hình và phát triển nghệ thuật sân khấu trong nước.
Trong sự nghiệp sáng tác phong phú của mình, Thế Lữ đã cho ra đời nhiều tác phẩm nổi bật, tiêu biểu như "Vàng và máu" (truyện vừa, 1934), "Mấy vần thơ" (thơ, 1935), "Bên đường Thiên lôi" (truyện ngắn, 1936), "Lê Phong phóng viên" (tiểu thuyết, 1937), "Mai Hương và Lê Phong" (tiểu thuyết, 1937), "Đòn hẹn" (truyện, 1939), "Gói thuốc lá" (tiểu thuyết, 1940), "Gió trăng ngàn" (truyện, 1941), "Trại Bồ Tùng Linh" (truyện vừa, 1941), và "Thoa" (truyện ngắn, 1943). Ngoài việc sáng tác văn học, ông còn viết nhiều kịch bản nổi tiếng như "Cụ Đạo sư ông" (1946), "Đoàn biệt động" (1947), "Đợi chờ" (1949), và "Tin chiến thắng Nghĩa Lộ" (1952). Không chỉ dừng lại ở đó, Thế Lữ còn là một nhà dịch thuật tài ba.
Giới thiệu tác phẩm:
Gói thuốc lá là một tác phẩm trinh thám thú vị của tác giả Thế Lữ, nơi những mảnh ghép cuộc sống được khéo léo dệt nên trong bối cảnh của những bí ẩn cần được khám phá. Trong thể loại trinh thám, câu chuyện thường xoay quanh một vụ án mạng, cùng với quá trình điều tra và khám phá danh tính kẻ phạm tội, và trong tác phẩm này, độc giả sẽ được chứng kiến một cuộc rượt đuổi kịch tính giữa các nhân vật.
Câu chuyện bắt đầu với cái chết bí ẩn của Đường, một nhân vật được tìm thấy trong tư thế ngồi nhìn ra cửa sổ, với hiện trường sạch sẽ đến mức khiến bạn bè của anh không phát hiện ra điều gì bất thường cho đến khi đụng vào vai anh. Cái chết của Đường thật quái dị khi hung khí là một chiếc dao có chuôi bạc, cắm gọn vào lưng anh. Mọi nghi ngờ dồn về một người Thổ, kẻ có mâu thuẫn với Đường, sau lời khai của một cụ già thính tai trong nhà. Để làm sáng tỏ vụ án, Văn Bình, một trong những người bạn của Đường, đã tìm đến phóng viên Lê Phong. Điều thú vị là khi chưa kịp nói về vụ án, Lê Phong đã nhanh chóng phác thảo chính xác các chi tiết chỉ từ những cảm xúc của Bình. Cùng lúc đó, Kỳ Phương, một thiên tài phá án khác, cũng được mời tham gia điều tra. Sự cạnh tranh giữa hai người xuất sắc này tạo ra một bầu không khí căng thẳng, đặt ra câu hỏi liệu ai sẽ là người giải quyết được bí ẩn, và liệu sẽ còn thêm nạn nhân nào trong vụ án này. Liệu người Thổ có phải là kẻ giết người thực sự?
2. Soạn bài Tự đánh giá: Gói thuốc lá Cánh diều
Câu 1 (trang 31 sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 2): Câu chuyện bắt đầu bằng tình huống nào?
A. Bức thư Đường gửi Lê Phong.
B. Dòng chữ bí hiểm trên tấm danh thiếp.
C. Cái chết bí hiểm của Đường.
D. Việc tăng tần công lê Phong.
Trả lời:
Chọn đáp án: C.
Câu 2 (trang 32 sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 2): Ban đầu, nhân vật nào bị coi là nghi phạm?
A. Văn Bình.
B. Đinh Võ Tạc.
C. Đinh Võ Thạc.
D. Nông An Tăng
Trả lời:
Chọn đáp án: D.
Câu 3 (trang 32 sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 2): Ai là người đã khám phá ra chân tướng của vụ án này?
A. Kỳ Phương.
B. Lê Phong.
C. Mai Phương.
D. Mai Trung.
Trả lời:
Chọn đáp án: B.
Câu 4 (trang 32 sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 2): Trong đoạn trích, nhân vật thám tử đã bắt đầu hành trình khám phá sự thật từ manh mối nào?
A. Những chữ viết sau tấm danh thiếp của Nông An Tăng.
B. Những con số trúng độc đắc trong kì xổ số Đông Dương.
C. Tờ báo có đăng kết quả xổ số, trong đó có số 015098.
D. Gói thuốc lá mà nhà báo Lê Phong đã cho Thạc mượn.
Trả lời:
Chọn đáp án: A.
Câu 5 (trang 32 sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 2): Vì sao người phá án nghi ngờ hung thủ là Thạc?
A. Vì Thạc đã không trả lại gói thuốc lá cho bạn mình là người phá án như mọi khi.
B. Vì Thạc có một người em sinh đôi sẵn sàng vì anh mà làm mọi chuyện.
C, Vì đột nhiên, Thạc đeo cái cà vạt màu vàng dù không thích cà vạt sặc sỡ.
D. Vì khi đi xem chiếu bóng, Thạc đã có những cử chỉ không giống mọi ngày.
Trả lời:
Chọn đáp án: D.
Câu 6 (trang 32 sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 2): Tìm các chi tiết cho thấy những suy luận của nhân vật Lê Phong rất lô gích.
Trả lời:
- Các chi tiết cho thấy suy luận của nhân vật Lê Phong rất lô gích:
+ Thạc có những cử chỉ khác mọi ngày: anh ta im lặng hơn, xức nước hoa, thắt cà vạt sặc sỡ…
=> Lê Phong phát hiện đó không phải là Thạc mà là anh em sinh đôi với hắn.
+ Thạc đã rủ Huy, văn Bình và Lê Phong cùng đi xem chiếu bóng để lấy bằng chứng ngoại phạm cho mình.
+ Hắn đã tráo đổi với em mình ở cửa rạp chiếu bóng rồi quay trở lại nhà trọ, giết chết Đường lúc này đã bị hương muỗi làm cho hôn mê.
Câu 7 (trang 32 sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 2): Vì sao có thể nói nhân vật Lê Phong là người có khả năng quan sát, kết nối thông tin tốt nhất?
Trả lời:
- Nhân vật Lê Phong là người có khả năng quan sát, kết nối thông tin tốt nhất vì trong ba người (Lê Phong, Bình và Huy) thì chỉ có Lê Phong phát hiện ra sự khác lạ của Thạc và kết nối được với vụ án.
Câu 8 (trang 32 sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 2): Truyện trinh thám hấp dẫn người đọc bởi yếu tố bất ngờ. Hãy chỉ ra yếu tố bất ngờ trong đoạn trích trên.
Trả lời:
- Điều bí ẩn của vụ án được đặt ra nhờ chi tiết con dao vẫn còn cắm ở lưng Đường, các cửa vẫn còn khóa và đặc biệt là chi tiết Lê Phong vờ đòi Đinh Võ Thạc gói thuốc lá khiến anh ta giật mình đưa cho Lê Phong gói thuốc lá thật (trong khi ở rạp chiếu bóng Thạc không hề mượn Phong).
Câu 9 (trang 32 sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 2): Đoạn trích trên giúp em hiểu rõ hơn những đặc điểm nào của thể loại truyện trinh thám?
Trả lời:
Truyện trinh thám thường xoay quanh những vụ án ly kỳ, nơi nỗi sợ hãi và sự tò mò giao thoa, dẫn dắt người đọc vào hành trình điều tra đầy cam go của thám tử. Trong thế giới của Thế Lữ, mỗi mảnh ghép đời sống đều tiềm ẩn những bí mật chờ được khám phá, tạo nên một bức tranh sinh động và bí ẩn.
Cốt truyện không chỉ hồi hộp mà còn mang đến những giải pháp hợp lý, khéo léo kết hợp giữa khoa học và nghệ thuật. Sức hấp dẫn của thể loại này đến từ lối kể chuyện cuốn hút, với những bất ngờ liên tiếp và cấu trúc tình tiết chặt chẽ, không ngừng thay đổi để giữ chân người đọc. Ngòi bút uyển chuyển và tinh tế, từng câu chữ đều được lựa chọn cẩn thận, khiến mỗi chi tiết trở nên sống động.
Trong truyện trinh thám, tình huống trở thành yếu tố then chốt, tạo ra kịch tính và những cú ngoặt bất ngờ điều này không chỉ nâng cao giá trị nghệ thuật mà còn thể hiện tài năng xuất sắc của tác giả. Mỗi bước đi của thám tử như một ván cờ, nơi trí tuệ và trực giác quyết định số phận, làm cho câu chuyện trở thành một cuộc phiêu lưu không thể nào quên.
Câu 10 (trang 32 sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 2): Từ nội dung của truyện, nhà văn muốn đặt ra vấn đề xã hội gì?
Trả lời:
Từ nội dung của truyện, nhà văn đã khéo léo khắc họa vấn đề xã hội về sự chiếm đoạt tài sản giữa những người thân quen, qua đó phơi bày những khía cạnh tối tăm và mâu thuẫn tiềm ẩn trong các mối quan hệ cá nhân.
Tóm lại, “Gói thuốc lá” trong chương trình Ngữ văn 9 – Cánh diều không chỉ đơn thuần là một tác phẩm văn học mà còn là một nguồn cảm hứng quan trọng, giúp học sinh thấu hiểu sâu sắc giá trị của tình cảm gia đình và sự hy sinh. Những bài học từ câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc phân tích nhân vật hay cốt truyện, mà còn mở ra những suy tư sâu sắc về trách nhiệm và tình yêu thương trong cuộc sống. Nhờ đó, học sinh có thể áp dụng những bài học quý giá này vào thực tiễn, từ đó phát triển bản thân và hoàn thiện nhân cách của mình.
