1. Phần chuẩn bị
Câu 1 (trang 15, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Tóm tắt nội dung đoạn văn (Truyện diễn ra những sự kiện gì? Xảy ra trong bối cảnh nào?)
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ đoạn văn trong sách giáo trình.
- Truyện kể về những sự kiện gì?
- Xảy ra trong hoàn cảnh nào?
Lời giải chi tiết:
Trích đoạn văn "Người đàn ông cô độc giữa rừng" kể về việc Tía nuôi đưa An đến thăm chú Võ Tòng tại căn nhà của chú. Cuộc hành trình này diễn ra tại một ngôi nhà sâu trong khu rừng, với môi trường xung quanh đầy cây cối và tiếng kêu của con vượn bạc má "chét...ét, chét...ét," tạo ra một không gian hoang vắng và bí ẩn.
Câu 2 (trang 15, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Nhân vật chính là ai? Nhà văn tạo dựng nhân vật này qua những khía cạnh nào?
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ đoạn văn trích.
Lời giải chi tiết:
Nhân vật chính trong đoạn văn là chú Võ Tòng. Nhà văn xây dựng nhân vật chú Võ Tòng thông qua sự miêu tả của người dân xung quanh và qua những hành động cũng như lời nói của chú. Nhân vật này được mô tả là một người đơn giản, hiền lành, tốt bụng, thể hiện tình cảm và quan tâm đặc biệt đối với An và Tía nuôi.
Câu 3 (trang 15, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Truyện được kể bằng ngôi kể nào? Nếu có sự thay đổi ngôi kể, thì tác dụng của việc thay đổi này là gì?
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ đoạn văn trích.
Lời giải chi tiết:
Truyện được kể theo ngôi kể thứ nhất, với người kể chính là nhân vật "tôi," người tham gia trực tiếp vào câu chuyện. Sự thay đổi ngôi kể từ ngôi thứ nhất sang ngôi thứ ba khi kể về cuộc đời Võ Tòng có tác dụng làm tăng tính chân thực và khách quan cho câu chuyện. Điều này giúp người đọc hiểu rõ hơn về nhân vật chính và nhìn nhận cuộc sống và tình cảm của nhân vật từ một góc độ khác, không bị ảnh hưởng bởi cảm xúc cá nhân của người kể.
Câu 4 (trang 15, SGK Ngữ văn 7 tập 1):
Truyện giúp bạn hiểu biết thêm về những điều gì và có tác động như thế nào đến tình cảm của bạn?
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ văn bản và suy nghĩ của bạn.
Lời giải chi tiết:
Truyện giúp bạn hiểu thêm về đặc điểm tính cách của con người sống trong đất rừng U Minh. Điều này có tác động đến tình cảm của bạn bằng cách làm bạn cảm nhận sự đa dạng và độc đáo của thế giới và con người. Truyện có thể tạo ra cảm giác tò mò và kích thích sự hiếu kỳ của bạn về cuộc sống và văn hóa của những người sống trong môi trường tự nhiên như vậy.
Câu 5 (trang 15, SGK Ngữ văn 7 tập 1):
Trước khi đọc đoạn trích "Người đàn ông cô độc giữa rừng," hãy tìm hiểu thêm về tác phẩm "Đất rừng phương Nam" và tác giả Đoàn Giỏi.
Phương pháp giải:
- Tham khảo thông tin trên internet, trong sách và báo cáo.
Lời giải chi tiết:
a. Tác phẩm
- "Đất rừng phương Nam" là một tiểu thuyết xuất sắc của nhà văn Đoàn Giỏi, xuất bản vào năm 1957. Tác phẩm này dành cho độc giả thiếu nhi và đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ và tái bản nhiều lần. Nó cũng đã được chuyển thể thành phim và thuộc bộ sách Tủ Sách Vàng của Nhà xuất bản Kim Đồng.
- Truyện kể về cuộc đời phiêu bạt của một cậu bé tên là An, trong bối cảnh miền Tây Nam Bộ, Việt Nam, vào những năm 1945, sau khi thực dân Pháp trở lại chiếm đóng Nam Bộ.
b. Tác giả
- Đoàn Giỏi (17/05/1925 - 02/04/1989) sinh ra tại Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.
- Ông có tâm hồn yêu nước sâu sắc và xuất thân từ một gia đình địa chủ.
- Đoàn Giỏi là một nhà văn nổi tiếng, đã sáng tác nhiều tác phẩm về cuộc sống, thiên nhiên và con người ở Nam Bộ.
- Ông cũng là một trong những viên chức Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam và là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
- Sau năm 1954, ông làm việc tại Đài Tiếng nói Việt Nam và Hội Văn nghệ Việt Nam.
- Đoàn Giỏi qua đời vào ngày 2 tháng 4 năm 1989 tại TP.HCM do bệnh ung thư.
- Để tưởng nhớ và vinh danh tài năng và đóng góp của ông đối với văn học và văn nghệ Việt Nam, một phố ở Quận Tân Phú, TP.HCM, đã được đặt tên theo tên ông vào ngày 07/04/2000.
2. Câu hỏi phần đọc hiểu
Câu 1 (trang 15, SGK Ngữ văn 7 tập 1):
Làm cách nào mà tiếng kêu và hình ảnh của con vượn bạc má trong phần (1) tạo ra một bối cảnh như thế nào?
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ phần (1) từ đầu đến "gác chéo lên nhau".
Lời giải chi tiết:
Tiếng kêu và hình ảnh của con vượn bạc má trong phần (1) tạo ra một bối cảnh hoang vắng và u ám. Tiếng kêu của con vượn bạc má "chét...ét, chét...ét" khiến cho không gian trở nên kỳ quái và đầy bí ẩn. Hình ảnh vùng rừng rậm rạp và gác chéo lên nhau trong miền đông Nam Bộ càng làm nổi bật sự hoang sơ và huyền bí của bối cảnh. Điều này giúp đọc giả cảm nhận rõ sự đặc biệt và bí ẩn của nơi này.
Câu 2 (trang 15, SGK Ngữ văn 7 tập 1):
Những chi tiết về nhà cửa, cách ăn mặc và cách tiếp khách... thể hiện điều gì về chú Võ Tòng?
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ phần (2).
Lời giải chi tiết:
Những chi tiết về nhà cửa, cách ăn mặc và cách tiếp khách thể hiện rằng chú Võ Tòng là một người đơn giản, sống chất phác, và không quá phô trương. Anh ta sống trong căn nhà đơn giản sâu trong rừng, không có nhiều tiện nghi hiện đại. Cách anh ta ăn mặc và tiếp khách cho thấy sự khiêm tốn và hào sảng của anh ta. Anh ta không quá phô trương về vẻ ngoại hình hay vật chất, mà tập trung vào tình cảm và quan tâm đối với khách mời của mình.
Câu 3 (trang 17, SGK Ngữ văn 7 tập 1):
Xác định dấu hiệu cho thấy sự thay đổi ngôi kể trong đoạn văn.
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ đoạn văn, chú ý đến cách người kể tự xưng và cách họ gọi nhân vật.
Lời giải chi tiết:
Dấu hiệu cho thấy sự thay đổi ngôi kể là khi người kể không còn tự xưng là "tôi" và bắt đầu gọi nhân vật Võ Tòng là "gã" chứ không phải "chú" như trong phần (1) và (2). Điều này cho thấy sự thay đổi trong góc nhìn và quan điểm của người kể đối với nhân vật Võ Tòng trong đoạn văn.
Câu 4 (trang 17, SGK Ngữ văn 7 tập 1):
Chuyện Võ Tòng giết hổ và cách anh ta mô tả về nó làm thể hiện điều gì về tính cách và cuộc đời của nhân vật?
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ đoạn văn từ "Hồi ấy, rừng này còn nhiều hổ lắm..." đến cuối đoạn để tìm thông tin về tính cách và cuộc đời của Võ Tòng.
Lời giải chi tiết:
Chuyện Võ Tòng giết hổ thể hiện tính cách dũng cảm, gan dạ và nhanh nhẹn của anh ta. Anh ta không ngần ngại đối mặt với hiểm nguy và không do dự khi phải hành động. Mô tả của anh ta về cuộc đời, đặc biệt là cuộc đời khó khăn và đầy gian truân, cho thấy anh ta đã trải qua nhiều khó khăn trong cuộc sống.
Câu 5 (trang 18, SGK Ngữ văn 7 tập 1):
Mối liên hệ giữa hành vi chống trả tên địa chủ và việc đánh hổ của Võ Tòng.
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ hai chi tiết trong đoạn văn để xác định mối liên hệ giữa hành vi chống trả tên địa chủ và việc đánh hổ của Võ Tòng.
Lời giải chi tiết:
Hành vi chống trả tên địa chủ ngang ngược của Võ Tòng và việc anh ta đánh hổ thể hiện tính cách dũng cảm và không sợ hiểm nguy của anh ta. Anh ta không chỉ đối đầu với tên địa chủ mà còn đối đầu với một con hổ, một hiểm nguy lớn hơn. Điều này cho thấy anh ta không ngại khó khăn và luôn sẵn sàng đối mặt với những thử thách trong cuộc sống của mình. Mối liên hệ giữa hai hành vi này là sự thể hiện của tính cách kiên định và quyết tâm của Võ Tòng trong việc bảo vệ quyền của mình và đối diện với khó khăn.
Câu 6 (trang 20, SGK Ngữ văn 7 tập 1):
Câu nói cảm ơn trang trọng của ông Hai và lời đáp của chú Võ Tòng thể hiện điều gì?
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ phần cuối của đoạn trích.
Lời giải chi tiết:
Câu nói cảm ơn trang trọng của ông Hai và lời đáp của chú Võ Tòng thể hiện sự trân trọng và nghĩa tình giữa hai nhân vật. Ông Hai đã tỏ ra biết ơn và tôn trọng sự giúp đỡ của chú Võ Tòng bằng cách nói lời cảm ơn trang trọng. Lời đáp của chú Võ Tòng thể hiện lòng nhân ái và sẵn sàng giúp đỡ người khác mà không đòi hỏi đền đáp. Điều này tôn vinh tình cảm và sự đoàn kết trong cộng đồng và thể hiện tinh thần đoàn kết và hợp tác trong xã hội.
3. Câu hỏi cuối bài
Câu 1 (trang 20, SGK Ngữ văn 7 tập 1) mô tả nội dung về việc gì?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
- Văn bản nói về cuộc gặp gỡ giữa An và người nuôi An ở một căn lều giữa rừng U Minh.
- Đoạn trích có các nhân vật "tôi" - An, người nuôi An và người đàn ông kỳ lạ ở căn lều.
- Nhân vật chính trong đoạn trích là người đàn ông ở căn lều, người đàn ông cô đơn giữa rừng mênh mông.
Câu 2 (trang 20, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Nhân vật chính trong đoạn trích là ai? Hãy mô tả đặc điểm tính cách của nhân vật này dựa trên những gì bạn đã đọc.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Nhân vật chính trong đoạn trích là người đàn ông cô đơn sống giữa rừng mênh mông. Đặc điểm tính cách của nhân vật này được thể hiện qua các phương diện sau:
- Ngoại hình: Người đàn ông này cởi trần, có hàng sẹo chạy từ thái dương xuống cổ. Ngoại hình này thể hiện sự phong trần và "kì kinh dị tướng".
- Lời nói: Người này thể hiện sự thân mật và suồng sã trong lời nói khi gặp gỡ An, và thể hiện sự thân tình nhưng vẫn giữ được sự lễ độ khi nói chuyện với tía nuôi của An.
- Hành động: Trước khi đi tù, người này hiền lành, yêu tương vợ, cương trực và khảng khái. Sau khi đi tù về và ở trong rừng, người này giỏi võ, mạnh mẽ, dũng cảm, chất phác, thật thà, tốt bụng và căm thù giặc Pháp và lũ hèn nhát, đốn mạt.
- Tính cách của người này được thể hiện qua cách anh ta bài trí ngôi nhà trong rừng, các thói quen trong sinh hoạt, và qua nhiều khía cạnh khác.
Tóm lại, người đàn ông này có tính cách cương trực, dũng cảm, hào hiệp, và có nhiều khía cạnh phức tạp trong tình cảm và hành động của mình.
Câu 3 (trang 20, SGK Ngữ văn 7 tập 1): Tại sao việc kết hợp giữa lời kể theo ngôi thứ nhất (xưng "tôi") và lời kể theo ngôi thứ ba trong việc mô tả nhân vật Võ Tòng có ý nghĩa quan trọng?
Phương pháp giải: Đọc kỹ đoạn trích.
Lời giải chi tiết: Việc kết hợp giữa lời kể theo ngôi thứ nhất và lời kể theo ngôi thứ ba trong việc khắc hoạ nhân vật Võ Tòng có tác dụng tạo sự linh hoạt và đa chiều trong cách miêu tả nhân vật. Điều này giúp độc giả có cái nhìn toàn diện hơn về nhân vật, từ cả góc độ của người kể (tôi) và góc độ quan sát (ngôi thứ ba). Việc này làm cho nhân vật trở nên sống động hơn và tạo ra một cảm giác chân thực hơn về tính cách và hành vi của Võ Tòng.
Câu 4 (trang 20, SGK Ngữ văn 7 tập 1): Các yếu tố (ngôn ngữ, phong cảnh, tính cách con người, nếp sinh hoạt...) trong văn bản thể hiện màu sắc văn hóa Nam Bộ ra sao?
Phương pháp giải: Đọc kỹ đoạn trích.
Lời giải chi tiết: Văn bản của Đoàn Giỏi thể hiện rõ màu sắc văn hóa Nam Bộ qua các yếu tố sau:
- Ngôn ngữ: Sử dụng ngôn ngữ địa phương đậm sắc Nam Bộ, như các từ ngữ và ngôn ngữ phương ngôn (tía, má, anh Hai, chị Hai, bá, nhà việc, khám, qua,...).
- Phong cảnh: Truyện mô tả cảnh vật vùng Nam Bộ, với núi rừng và sông nước đặc trưng của khu vực này.
- Tính cách con người: Nhân vật trong truyện có tính cách can đảm, gan dạ, chất phác, thật thà và dễ mến. Đây là những đặc điểm thường thấy ở người dân Nam Bộ.
- Nếp sinh hoạt: Cách sống và sinh hoạt của con người ở Nam Bộ thường tự do, phóng khoáng, với tình cảm hào sảng và gần gũi trong quan hệ giữa người với người.
Tất cả những yếu tố này cùng đóng góp vào việc tạo nên một bức tranh về văn hóa và đặc trưng vùng Nam Bộ trong văn bản của Đoàn Giỏi.
Câu 5 (trang 20, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Thông qua đoạn trích, em có thể hiểu thêm về con người ở vùng đất phương Nam. Cụ thể, những người như ông Hai, bà Hai (tiếp theo là tiểu và mặc nuôi của An), nhân vật "tôi," và đặc biệt là chú Võ Tòng,... họ là những người sống hòa hợp với thiên nhiên, có tính cách trung thực, thẳng thắn, trọng nghĩa khinh tài, anh dũng, luôn hướng tới những mục tiêu lớn lao...
Chi tiết mà em thích nhất là câu nói cảm ơn của ông Hai và chú Võ Tòng. Điều này thể hiện sự ân nghĩa trong cuộc sống, tình thân thiết giữa con người với con người và sự tập trung vào những mục tiêu lớn lao, quyết tâm bảo vệ mảnh đất yêu quý.
Câu 6 (trang 20, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Một đoạn văn (khoảng 6-8 câu) có thể nêu lên những điểm đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản "Người đàn ông cô độc giữa rừng" như sau:
Bản văn "Người đàn ông cô độc giữa rừng" thể hiện rõ sự kết hợp tài tình giữa mô tả thiên nhiên và sâu sắc về tâm lý con người. Tác giả đã tạo ra một bức tranh sống động về cuộc sống ở vùng Nam Bộ thông qua hình tượng chú Võ Tòng, với tính cách cương trực, dũng mãnh và tình yêu thương đối với mảnh đất quê hương. Nghệ thuật miêu tả của tác giả cùng với việc sử dụng ngôi kể linh hoạt đã làm cho câu chuyện trở nên chân thực và đầy cảm xúc, gợi lên trong người đọc tình cảm sâu sắc và sự gần gũi với vùng đất Nam Bộ và con người tại đó.
>> Bài viết liên quan: Chơi chữ là gì? Tác dụng và ví dụ về biện pháp tu từ chơi chữ Ngữ văn lớp 7
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về soạn bài "Người đàn ông cô độc giữa rừng" - Ngữ văn lớp 7. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!
