1. Đôi nét về tác giả Nguyễn Du
Nguyễn Du (1765-1820), tự là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên, sinh ra và lớn lên trong một gia đình quý tộc ở làng Tiên Điển, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Gia đình ông thuộc dòng dõi quý tộc thời Lê-Trịnh, với cha là Nguyễn Nghiễm từng làm Tể tướng và anh là Nguyễn Khản, làm đại quan trong phủ Chúa và được Trịnh Sâm đánh giá cao. Mặc dù ông đỗ cử nhân "Tam trường", nhưng ông có khuyết điểm trong văn chương. Quê hương của Nguyễn Du lưu truyền câu ca sau:
"Bao giờ Ngàn Hống hết cây,
Sõng Rum hết nước, họ này hết quan".
Nguyễn Du chỉ đảm nhận một chức quan nhỏ dưới thời Lê-Trịnh. Dưới thời Tây Sơn, ông sống tạm ở Quỳnh Hải, Thái Bình để đoàn tụ với vợ, sau đó trở về xứ Hồng Lĩnh quê hương. Ông trải qua nhiều biến cố, thăng trầm trong cuộc đời, với những lúc bị ốm đau không có thuốc, mái tóc bạc sớm. Ông tự xưng là "Hổng Sơn liệp hộ" (người đi săn ở núi Hồng) và "Nam Hải điếu đồ" (người câu cá ở biển Nam Hải):
"Hồng Sơn cao ngất mấy tầng,
Đò Cài mấy trượng là lòng bây nhiên!".
Năm 1802, Gia Long triệu Nguyễn Du vào làm quan. Trong hơn 10 năm, ông đã nhanh chóng trở thành một quan chức danh giá: làm Chánh sứ sang Trung Quốc (1813-1814) và giữ chức Hữu Tham tri bộ Lễ. Năm 1820, ông được cử lần thứ hai làm Chánh sứ sang Trung Quốc, nhưng trước khi đi ông đã mắc bệnh và qua đời. Sự nghiệp văn chương của Nguyễn Du rực rỡ, ông để lại nhiều tác phẩm thơ bằng chữ Hán và chữ Nôm. Về chữ Hán, có 3 tập thơ đáng chú ý: "Nam trung tạp ngâm", "Bắc hành tạp lục", và "Thanh Hiên thi tập". Còn với chữ Nôm, ông sáng tác hai tác phẩm quan trọng là "Truyện Kiều" và "Văn chiêu hồn".
2. Soạn bài Nguyễn Du - cuộc đời và sự nghiệp ngắn gọn, đầy đủ nhất
>>> Tải ngay: Nội dung soạn bài Nguyễn Du - cuộc đời và sự nghiệp
Dưới đây là nội dung mà công ty Luật Minh Khuê muốn gửi tới quý khách hàng nhằm mục đích tham khảo về nội dung soạn bài cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Du
2.1. Chuẩn bị
Chuẩn bị cho yêu cầu trên, chúng ta có thể tiến hành các bước sau:
- Xem lại phần kiến thức ngữ văn: Để vận dụng vào đọc hiểu văn bản này, chúng ta cần xem lại các kiến thức về ngữ văn như các khái niệm văn học, phân loại thể loại văn bản, các phương pháp phân tích văn bản, và cách hiểu và diễn đạt ý nghĩa văn bản.
- Tìm hiểu về Nguyễn Du: Ngoài việc đọc hiểu văn bản, chúng ta nên tìm hiểu thêm về quê hương, gia đình và cuộc đời của Nguyễn Du. Ghi chép lại những thông tin quan trọng có liên quan đến sự nghiệp văn học của ông. Điều này có thể bao gồm các chi tiết về nơi ông sinh ra, gia đình và nguồn gốc quan hệ, các sự kiện lịch sử và xã hội trong thời kỳ ông sống, cũng như những tác phẩm văn học quan trọng mà Nguyễn Du đã sáng tác.
- Chuẩn bị bài thuyết trình ngắn: Sử dụng thông tin và kiến thức đã tìm hiểu, chúng ta có thể chuẩn bị một bài thuyết trình ngắn về cuộc đời và sự nghiệp văn học của Nguyễn Du. Trong bài thuyết trình, chúng ta có thể trình bày về các giai đoạn quan trọng trong cuộc đời của Nguyễn Du, những tác phẩm văn học nổi tiếng mà ông đã sáng tác, và những đóng góp của ông cho văn học Việt Nam.
Tổng kết, để chuẩn bị cho yêu cầu trên, chúng ta cần nắm vững kiến thức ngữ văn, tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp văn học của Nguyễn Du, và chuẩn bị bài thuyết trình ngắn để trình bày trước lớp. Việc này sẽ giúp chúng ta hiểu sâu hơn văn bản và có khả năng trình bày một cách rõ ràng và thu hút sự chú ý của người nghe.
2.2. Đọc hiểu
Trong văn bản này, chúng ta được giới thiệu về cuộc đời và sự nghiệp văn học của Đại thi hào Nguyễn Du. Dưới đây là chi tiết nội dung chính của văn bản:
- Tên và ngày sinh: Nguyễn Du, tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên. Ông sinh vào năm 1765.
- Gia đình và quê hương: Nguyễn Du sinh ra tại kinh thành Thăng Long, nay là Hà Nội. Cha ông là Nguyễn Nghiễm, một quan có chức vụ Tham tụng (Tể tướng) dưới triều Lê. Mẹ ông là bà Trần Thị Tần, quê ở Kinh Bắc - Bắc Ninh. Ông đến từ một gia đình đại quý tộc và có thế lực cao trong xã hội.
- Thời đại: Cuộc đời của Nguyễn Du liên quan chặt chẽ đến những biến cố lịch sử trong giai đoạn cuối thế kỉ XVIII - XIX. Thời kỳ này đặc trưng bởi sự khủng hoảng của chế độ phong kiến Việt Nam và phong trào nông dân khởi nghĩa nổi lên khắp nơi, đỉnh điểm là phong trào Tây Sơn. Những yếu tố lịch sử này đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến tác phẩm và suy nghĩ của Nguyễn Du khi viết về hiện thực đời sống.
- Cuộc đời: Nguyễn Du đã trải qua nhiều năm phiêu bạt trên đất Bắc, đi qua nhiều nơi và tiếp xúc với nhiều người. Những trải nghiệm này đã làm cho cuộc sống của ông trở nên phong phú và khơi dậy niềm thông cảm sâu sắc với những đau khổ của con người. Nguyễn Du được biết đến là một thiên tài văn học và nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn.
- Sự nghiệp văn học: Nguyễn Du đã sáng tác nhiều tác phẩm có giá trị văn học, bao gồm cả bằng chữ Hán và chữ Nôm. Các tác phẩm bằng chữ Hán bao gồm ba tập thơ: Thanh Hiên thi tập, Nam Trung tạp ngâm, Bắc Hành tạp lục. Các tác phẩm bằng chữ Nôm bao gồm Đoạn trường tân thanh (hay còn được gọi là Truyện Kiều) và Văn chiêu hồn.
- Đặc điểm sáng tác: Các tác phẩm của Nguyễn Du thể hiện tư tưởng nhân đạo và cao cao giá trị nhân văn con người. Ông sâu sắc cảm thông đối với cuộc sống của con người, đặc biệt là những người bất hạnh và gặp khó khăn. Điều này là kết quả của quá trình quan sát, suy ngẫm về cuộc đời và nhân loại của tác giả. Đồng thời, ông cũng lên án và tố cáo những thế lực đen tối chà đạp con người trong các tác phẩm của mình.
=> Tóm lại, văn bản đưa ra những thông tin cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp văn học của Đại thi hào Nguyễn Du. Đây là những nội dung quan trọng để hiểu rõ hơn về người và tác phẩm của ông trong lịch sử văn học Việt Nam.
2.3. Làm bài tập
Câu 1 (trang 38, SGK Ngữ Văn 11, tập một): Những điểm đáng lưu ý về gia đình, dòng họ Nguyễn Du là gì?
Trước hết, gia đình và dòng họ Nguyễn Du kết hợp giữa truyền thống khoa bảng và truyền thống văn hoá, văn học. Điều này có nghĩa là trong gia đình Nguyễn Du, không chỉ có những thành viên đạt được thành công trong lĩnh vực chính trị và quan lại mà còn có những người có đóng góp đáng kể trong lĩnh vực văn hóa và văn chương. Gia đình Nguyễn Du đến từ làng Tiên Điền, nằm trong huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Đây là một dòng họ nổi tiếng và có danh vọng lớn trong thời đại của mình. Nhiều thành viên trong gia đình đã đạt được thành công và danh tiếng trên con đường khoa bảng và công danh. Tổ tiên của Nguyễn Du là những người có địa vị quý tộc trong thời kỳ Lê-Trịnh. Cha của ông, Nguyễn Nghiễm, từng đảm nhận chức vụ Tể tướng, đóng góp lớn trong việc quản lý và điều hành quốc gia. Anh trai của Nguyễn Du là Nguyễn Khản, đã đỗ được cử nhân và làm quan trong phủ Chúa, được Trịnh Sâm đặc biệt trọng vọng.
Những điểm đáng lưu ý về gia đình và dòng họ Nguyễn Du là sự kết hợp giữa thành công trong lĩnh vực chính trị và quan lại cùng sự đóng góp văn hóa, văn chương, cùng với danh vọng và tầm ảnh hưởng của gia đình trong thời kỳ đương thời.
Câu 2 (trang 38, SGK Ngữ Văn 11, tập một): Những biến cố lịch sử nào đã tác động tới cuộc đời, con người Nguyễn Du?
Những biến cố lịch sử đã tác động tới cuộc đời và con người Nguyễn Du là:
- Giai đoạn sụp đổ của triều đình vua Lê - chúa Trịnh: Trong thời kỳ này, triều đình vua Lê và chúa Trịnh đang trải qua những khủng hoảng và suy yếu. Sự mất ổn định này ảnh hưởng đến cuộc sống và tương lai của Nguyễn Du.
- Phong trào nông dân khởi nghĩa, đặc biệt là cuộc khởi nghĩa Tây Sơn: Phong trào nông dân khởi nghĩa lan rộng khắp nơi và cuộc khởi nghĩa Tây Sơn là cao trào của phong trào này. Những biến cố này đã tạo ra sự chao đảo và ảnh hưởng đến cuộc sống và sự nghiệp của Nguyễn Du.
- Chiến thắng của Nguyễn Huệ và việc lật đổ chúa Trịnh ở Đàng Ngoài và chúa Nguyễn ở Đàng Trong: Chiến thắng này đã đưa Nguyễn Huệ lên ngôi vị hoàng đế và tạo ra sự thay đổi chính trị lớn ở Việt Nam. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống và sự nghiệp văn học của Nguyễn Du.
- Phục hưng của triều đại Nguyễn: Sau khi triều đại Tây Sơn sụp đổ, vua Gia Long (Nguyễn Ánh) đã thiết lập triều đại Nguyễn. Sự thay đổi này đã tạo ra một giai đoạn mới trong lịch sử Việt Nam và ảnh hưởng đến cuộc sống và sự nghiệp của Nguyễn Du.
Tóm lại, những biến cố lịch sử như sụp đổ triều đình vua Lê - chúa Trịnh, phong trào nông dân khởi nghĩa, chiến thắng của Nguyễn Huệ và phục hưng triều đại Nguyễn đã có ảnh hưởng sâu sắc tới cuộc đời và con người Nguyễn Du. Những biến cố này đã tạo nên bối cảnh và tác động đáng kể trong sự nghiệp văn học của ông.
Câu 3 (trang 39, SGK Ngữ Văn 11, tập một): Những điểm đáng lưu ý nào về cuộc đời Nguyễn Du có ảnh hưởng tới sáng tác văn chương của ông?
Nguyễn Du đã trải qua một cuộc đời đầy thăng trầm. Ông đã trải qua những giai đoạn khác nhau, từ cuộc sống giàu có và xa hoa của một cậu công tử gia đình đại quý tộc, đến những năm tháng phiêu bạt khi phải lánh nạn trước sự thống trị của Tây Sơn. Ông cũng trải qua thời kỳ ẩn cư tại quê nhà và làm quan cho triều đình nhà Nguyễn, trong đó ông từng được gửi đi làm chánh sứ sang Trung Quốc.
Nguyễn Du có đặc điểm nổi bật là sự đi nhiều và tiếp xúc với nhiều người. Ông đã dạo chân qua nhiều vùng miền của quê hương Việt Nam, từ Thăng Long đến Huế, từ Hà Tĩnh đến Bắc Ninh, và sau đó lánh nạn ở Thái Nguyên, làm quan ở Quảng Bình. Ngoài ra, trong những chuyến đi sứ, Nguyễn Du đã dừng chân tại nhiều vùng miền của Trung Quốc. Ông đã tiếp xúc và hiểu biết về nhiều tầng lớp xã hội, từ người hát rong, người ăn xin, người nông dân cho đến những trí thức và quan lại trong triều đình. Nguyễn Du đã thu nhặt được tinh hoa của các vùng văn hoá lớn trong đất nước và cả văn hoá của Trung Quốc. Sự kết hợp hài hòa giữa cuộc sống và tri thức đã tạo nên một đại thi hào dân tộc là Nguyễn Du.
Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh Khuê: Soạn bài Người trong bao ngắn gọn, đầy đủ nhất
Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!
