1. Chuẩn bị bài "Tượng đài vĩ đại nhất"

Yêu cầu (trang 43 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2):

- Đọc trước văn bản Tượng đài vĩ đại nhất, tìm hiểu thêm thông tin về thời điểm ra đời của bài viết (ghi ở cuối bài). 

- Liên hệ với văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta và hiểu biết của em về những tấm gương hi sinh cao cả của những lớp người đi trước để hiểu thêm văn băn nghị luận này.

Trả lời: 

Bài viết được công bố vào ngày 27/7, một ngày đặc biệt - Ngày Thương binh – Liệt sĩ. Đây là ngày lễ quan trọng của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, được tổ chức hàng năm để tưởng nhớ và tôn vinh những người thương binh và liệt sĩ của đất nước. Ngày này không chỉ là dịp để kỷ niệm mà còn thể hiện truyền thống "uống nước nhớ nguồn," đền ơn đáp nghĩa và ăn quả nhớ kẻ trồng cây ở Việt Nam.

Trong ngày này, toàn xã hội, chính quyền các cấp, và các tổ chức xã hội, đặc biệt là Hội cựu chiến binh, tổ chức nhiều hoạt động sôi động và quan trọng. Điểm tâm của các hoạt động này thường là việc thăm hỏi và tặng quà cho các gia đình thương binh và liệt sĩ. Ngoài ra, người dân còn tổ chức lễ dâng hương tại các Nghĩa trang liệt sĩ để tri ân những anh hùng đã hy sinh vì tổ quốc.

Ngày lễ này cũng là dịp để nhớ đến những tấm gương hi sinh cao cả của những lớp người đi trước. Các nhân vật lịch sử như Bà Trưng, Bà Triệu, Ngô Quyền, Lê Lợi đã dẫn dắt dân tộc trong những cuộc chiến đấu đầy khó khăn để bảo vệ đất nước. Ngoài ra, các nhà lãnh đạo nổi tiếng như Phan Bội Châu và Hồ Chí Minh cũng là những tấm gương sáng về lòng yêu nước và sự hy sinh. Từ những ví dụ này, chúng ta học được tinh thần đoàn kết, sẵn sàng hi sinh cho tổ quốc và tôn trọng những người anh hùng của quá khứ.

 

2. Trả lời câu hỏi

Nội dung: 

Tượng đài vĩ đại nhất không chỉ là một đơn giản là hình hài Tổ Quốc. Đó là biểu tượng sống động của máu và xương, của những giọt mồ hôi và nỗi công sức không ngừng, của trí tuệ và lòng dũng cảm của những lớp anh hùng đã đi trước chúng ta. Đó là biểu tượng không chỉ của quá khứ, mà còn của hiện tại và tương lai. Tượng đài này đựng đầy ý nghĩa, nó không chỉ là một bức tượng đứng yên trên đỉnh đồi, mà còn là hồn thức tỉnh, là nguồn động viên không ngừng cho chúng ta tiến lên phía trước. Nó là hình ảnh sống động của lòng tự hào và niềm kiêu hãnh, là biểu hiện của lòng quyết tâm, sức mạnh và lòng trung hiếu đối với đất nước. Tượng đài này không chỉ là một cột đá, mà còn là biểu tượng của lòng trung hiếu và lòng yêu nước, nó đại diện cho sự liên kết và đoàn kết của một dân tộc. Đối với chúng ta, nó không chỉ là một bức tượng, mà còn là nguồn động viên vững chắc để tiến lên, vươn xa trên con đường phát triển và thịnh vượng của quốc gia.

Câu 1 (trang 43 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Ý khái quát được nêu phần 1 là gì? 

Trả lời:

Trong văn học của mọi quốc gia, những câu chuyện về sự hi sinh cao cả vì nghĩa lớn và vì cộng đồng dân tộc không chỉ là một hiện thực, mà còn là một biểu tượng vĩ đại của lòng trung hiếu và lòng yêu nước. Đây là những trang kế sách được viết bằng những hạt mồ hôi, bằng những giọt máu, và bằng trí tuệ của những con người dũng cảm. Đáng kinh ngạc là những câu chuyện này không giới hạn trong một quốc gia hay một nền văn hóa cụ thể, mà chúng ta có thể tìm thấy ở mọi nơi trên thế giới.

Những trang sách này không chỉ là kết quả của những cuộc chiến tranh lớn, mà còn là kết quả của những trận đánh nhỏ, của những hành động nhỏ bé nhưng ý nghĩa. Chúng ta thấy những gương mặt anh hùng trong những người lính chiến đấu trên chiến trường, trong những y bác sĩ điều trị bệnh tật, trong những người thầy giáo dạy bồi dưỡng kiến thức cho thế hệ trẻ, và trong những người cha mẹ hy sinh tất cả để nuôi dưỡng con cái.

Những câu chuyện này không chỉ là nguồn cảm hứng cho mỗi cá nhân, mà còn là nguồn động viên mạnh mẽ, là lời nhắc nhở về trách nhiệm và lòng trung hiếu đối với xã hội. Chúng ta học được rằng sự hi sinh không chỉ là việc hy sinh bản thân, mà còn là hành động cao cả, là trách nhiệm đối với cộng đồng, là lòng yêu thương và lòng trung hiếu mà mỗi người chúng ta đều nên nuôi dưỡng và giữ gìn. Những câu chuyện này không chỉ thuộc về một quốc gia hay một dân tộc, mà chúng ta, như những viên gạch nhỏ xây dựng nên bức tranh vĩ đại của nhân loại, hãy tiếp tục viết thêm những trang sách mới, bằng những hành động nhỏ bé của mình, để kế thừa và phát triển tinh thần cao quý của những người anh hùng đã đi trước.

Câu 2 (trang 44 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Phép lặp ở phần 2 có tác dụng biểu đạt điều gì?

Trả lời: 

Phép lặp trong phần thứ hai của văn bản này mang một tác dụng quan trọng - tạo sự liên kết và tạo điểm nhấn mạnh vào những đặc điểm quan trọng của dải đất hình chữ "S," mà tất cả đều liên quan đến lòng hi sinh của con người vì Tổ quốc.

Phép lặp giúp tạo sự nhất quán và sự gắn kết trong văn bản, bằng cách lặp lại các yếu tố quan trọng như tình yêu quê hương, lòng hy sinh, và đoàn kết của con người. Điều này tạo ra một hình ảnh mạnh mẽ và ấn tượng về dải đất chữ "S," và làm nổi bật sự hi sinh của con người đối với Tổ quốc. Cả phần văn trở nên tốt hơn khi các yếu tố quan trọng này được lặp lại, tạo sự tương quan và sự thống nhất.

Câu 3 (trang 44 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Chú ý các bằng chứng được nêu trong phần 2.

Trả lời: 

Các bằng chứng được nêu trong phần thứ hai của văn bản này là những ví dụ cụ thể, chân thực và hết sức đáng chú ý. Chúng xác thực những địa danh mà ai cũng quen biết, như Việt Bắc, Tây Nguyên, và dãy Trường Sơn. Những tên gọi này không chỉ đơn thuần là các địa danh địa lý, mà còn là biểu tượng của kháng chiến chống thực dân và đế quốc.

Những bằng chứng này thể hiện rõ ràng sự liên quan giữa các địa danh nổi tiếng và cuộc chiến tranh của nhân dân Việt Nam. Chúng không chỉ đơn thuần là những địa điểm trên bản đồ, mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết và hy sinh của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến lịch sử. Chúng chứng minh rằng Tổ quốc luôn được bảo vệ và bảo vệ bằng tinh thần đoàn kết và lòng dũng cảm của những người dân tại những vùng đất này, trong cuộc chiến tranh vĩ đại chống lại thực dân và đế quốc.

Câu 4 (trang 44 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Chú ý câu mở đầu phần 3.

Trả lời: 

Sự hi sinh vì nghĩa lớn của người con đất Việt đã và đang là nguồn động viên mạnh mẽ, là tia hy vọng rực sáng cho tương lai.

Câu 5 (trang 45 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Thời điểm 27-7 được nêu ở cuối bài giúp em hiểu thêm gì về nội dung bài viết? 

Trả lời:

Thời điểm 27/7, được đề cập ở cuối bài viết, là một ngày quan trọng, ngày Thương binh - Liệt sĩ. Đây là một dịp để tưởng nhớ và tôn vinh những chiến sĩ dũng cảm đã hi sinh để bảo vệ độc lập và tự do của dân tộc Việt Nam. Bài viết "Tượng Địa Vĩ Đại Nhất" càng tôn vinh tấm lòng cao cả và lòng dũng cảm của tác giả và của nhân dân, luôn hướng về nguồn gốc, về công lao to lớn của ông cha trong quá khứ.

 

3. Luyện tập 

Câu 1 (trang 45 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Văn bản Tượng đài vĩ đại nhất viết về vấn đề gì? Vì sao có thể cho rằng vấn đề đó rất đáng quan tâm?

Trả lời:

Văn bản "Tượng Đài Vĩ Đại Nhất" nói lên một vấn đề rất đáng quan tâm, đó là sự hi sinh anh dũng của nhân dân vì nghĩa lớn, vì cộng đồng, và vì dân tộc. Vấn đề này rất phổ biến và tồn tại quanh chúng ta. Nó mang ý nghĩa sâu sắc và quan trọng với cộng đồng, đặc biệt là trong việc tôn vinh những tấm gương anh dũng và lòng hi sinh của những người đã đặt ra ví dụ về tình yêu và sự hy sinh cho đất nước.

Câu 2 (trang 45 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Mục đích của văn bản này là gì? Hãy chỉ ra những lí lẽ và bằng chứng cụ thể được tác giả nêu trong văn bản để làm sáng tỏ mục đích đó.

Trả lời:

Văn bản này được viết với một mục đích rõ ràng: để kể về những sự hi sinh cao cả của những anh hùng đã dũng cảm gianh giữ và bảo vệ Tổ Quốc, nhằm đem lại cuộc sống ấm no mà chúng ta hưởng thụ ngày nay. Đây không chỉ là một câu chuyện của quá khứ, mà còn là một bài học sống về lòng trung hiếu và lòng yêu nước, được truyền đến cho thế hệ hôm nay và tương lai.

Lý lẽ của việc truyền đạt những câu chuyện này rất rõ ràng. Chúng là minh chứng cho sự hy sinh không ngừng nghỉ của những người con Việt Nam. Dù ở bất kỳ nơi nào trên quê hương, từ vùng quê sâu đến thành thị, từ miền Bắc đến miền Nam, trên đỉnh Trường Sơn và đến biển Đông, câu chuyện về những chiến sĩ làm cọc tiêu bên bom nổ chậm, những người lính ôm bom ngăn giặc, hay những người tù tra tấn vẫn không làm mất đi lòng trung kiên và niềm tin vào chiến thắng. Đây chính là bằng chứng sống của lòng trung hiếu và lòng yêu nước.

Câu chuyện về sự hy sinh cao cả này không chỉ là của riêng một người hay một khu vực, mà là của toàn dân tộc Việt Nam. Chúng ta nên tự hào với những trang sử rực rỡ này, không chỉ để ghi nhớ quá khứ, mà còn để là nguồn động viên mạnh mẽ cho tương lai. Những hình ảnh của những người lính dũng cảm và những người hùng vĩ đại không chỉ là di sản quý báu của quốc gia, mà còn là nguồn lực vô song để chúng ta tiến lên phía trước, đối diện với mọi thách thức và khó khăn, với lòng trung hiếu và lòng yêu nước mãnh liệt.

Câu 3 (trang 45 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2):   Em hiểu “tượng đài vĩ đại nhất” mà tác giả muốn nói tới là gì? Vì sao đó lại là “tượng đài vĩ đại nhất”?

Trả lời: 

"Tượng đài vĩ đại nhất" mà tác giả muốn nói tới là biểu tượng của Tổ Quốc, đại diện cho đất nước và con người Việt Nam. Đây là "tượng đài vĩ đại nhất" vì nó thể hiện sự hi sinh của hàng triệu người dân, máu xương, mồ hôi, công sức, trí tuệ của lớp lớp anh hùng và liệt sĩ đã đóng góp cho sự tồn tại và phát triển của đất nước.

Câu 4 (trang 45 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 2): Viết một đoạn văn (khoảng 6-8 dòng) giải thích vì sao thế hệ trẻ cần phát huy truyền thống “uống nước nhớ nguồn”.

Trả lời:

Nam mà còn là hạt nhân, là nguồn động viên lớn lao đằng sau những hành động của chúng ta trong cuộc sống hàng ngày. Đối diện với thế giới hiện đại, việc giữ gìn và phát huy truyền thống này trở nên vô cùng quan trọng. Trong xã hội ngày nay, khi mà sự hỗn loạn và tiêu cực ngày một tăng lên, việc chúng ta nhớ về nguồn gốc, trân trọng và bày tỏ lòng biết ơn là điều cần thiết. Chúng ta, những người trẻ, nên thấu hiểu rằng mỗi giọt mồ hôi, mỗi giọt máu của những người đi trước đã tạo nên nền tảng cho cuộc sống an lành, tự do mà chúng ta đang có. Đó không chỉ là lịch sử, mà còn là những câu chuyện, những nỗi đau và niềm vui của hàng triệu người Việt. Ngày nay, việc thăm viếng mộ liệt sĩ, biết ơn thương binh, những hành động nhỏ như nói lời cảm ơn với những người đã giúp đỡ chúng ta, đều là cách thể hiện lòng biết ơn và trân trọng truyền thống "uống nước nhớ nguồn". Khi chúng ta giữ vững truyền thống này trong suy nghĩ và hành động, chúng ta không chỉ làm giàu lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc mà còn xây dựng lên một xã hội hòa bình, công bằng và phát triển. Trong bước đi của chúng ta, hãy để ý thức về nguồn gốc và truyền thống kịp thời nhấn mạnh, chúng ta sẽ trở thành những người đầy nghị lực và ý chí, sẵn lòng cống hiến không ngừng cho quê hương, xây dựng một tương lai tươi sáng cho đất nước yêu dấu.

Quý khách có nhu cầu xem thêm bài viết sau: 

- Soạn bài "Người đàn ông cô độc giữa rừng" - Ngữ văn lớp 7

- Soạn bài Đấu tranh cho một thế giới hòa bình đầy đủ nhất