Sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp cần lưu ý những gì?

Kính chào công ty Luật Minh Khuê, tôi có đọc được nhiều vụ việc thương tâm xảy ra khi người dân tự ý làm hàng rào bằng điện để bảo vệ hoa màu của mình. Đây là hành vi rất nguy hiểm nhưng không phải ai cũng biết việc làm có sai trái hay không. Vậy xin luật sư cho biết pháp luật có quy định về vấn đề sử dụng hàng rào điện như thế nào? Rất mong nhận được phản hồi tư luật sư. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Người hỏi: Ngọc Minh - Tuyên Quang

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Dân sự của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Dân sự, gọi:  1900 6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

Cơ sở pháp lý: 

- Luật điện lực năm 2004

- Luật điện lực sửa đổi năm 2012

- Quyết định 07/2006/QĐ-BCN (nay đã là Bộ Công thương) quy định về kỹ thuật, tiêu chuẩn và điều kiện sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp

Nếu có khó khăn trong việc tìm kiếm văn bản pháp lý cho vấn đề bạn đang cần tìm hiểu hãy liên hệ cho Luật Minh Khuê ngay nhé!

Trên thực tế đã có rất nhiều trường hợp sử dụng điện để làm hàng rào chắn bảo vệ hoa màu, động vật một cách tự phát. Tuy nhiên, pháp luật có quy định cụ thể về điều kiện và tiêu chuẩn để được sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp. Chỉ khi đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện theo quy định pháp luật mới được sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp. Để biết rõ hơn bạn đọc theo dõi chi tiết trong bài chia sẻ dưới đây của Luật Minh Khuê nhé!

1. Sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp là gì?

Sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp là dùng nguồn điện có điện áp thích hợp đấu nối trực tiếp vào kết cấu kim loại của hàng rào, vật cản, vật che chắn (sau đây gọi chung là hàng rào điện) để ngăn cản việc xâm phạm khu vực được bảo vệ. Khi đối tượng cố ý xâm phạm vào khu vực được bảo vệ và tiếp xúc trực tiếp với hàng rào điện sẽ bị điện giật, đồng thời hệ thống bảo vệ phát tín hiệu báo động cho người bảo vệ khu vực đó biết.

2. Quy định của Luật về sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp

Tại Điều 59 Luật điện lực 2004 quy định về việc sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp như sau:

- Sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp chỉ được thực hiện khi sử dụng các biện pháp bảo vệ khác không hiệu quả và phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

- Hàng rào điện phải được thiết kế, lắp đặt tránh được mọi tiếp xúc ngẫu nhiên đối với người và gia súc, có biển báo nguy hiểm, không gây ảnh hưởng tới hoạt động của hệ thống điện, không gây nguy hiểm cho khu vực lân cận và môi trường sống. Người quản lý, sử dụng hàng rào điện phải được đào tạo, huấn luyện chuyên môn, nghiệp vụ về điện.

- Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình quy định khu vực được phép sử dụng hàng rào điện.

Tại Điều 2 Quyết định 07/2006/QĐ-BCN (nay là Bộ công thương) quy định rất rõ: Nghiêm cấm tổ chức, cá nhân tự ý sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp để bảo vệ tài sản của mình, bẫy chim, bẫy chuột, bảo vệ hoa màu hoặc phục vụ các mục đích khác gây nguy hiểm cho người, động vật, môi trường sống.

Như vậy, pháp luật hiện hành nghiêm cấm đối với các hành vi tự ý sử dụng điện để bảo vệ tài sản của mình hay các mục đích khác gây nguy hiểm cho người, động vật và môi trường sống.

3. Tiêu chuẩn kỹ thuật của hệ thống hàng rào điện

Tiêu chuẩn kỹ thuật của hệ thống hàng rào điện thực hiện theo quy định tại Điều 3 Quyết định 07 này. Cụ thể:

Thứ nhất, hàng rào điện phải được thiết kế, lắp đặt an toàn, tránh được mọi tiếp xúc ngẫu nhiên đối với người và gia súc, không gây ảnh hưởng tới hoạt động bình thường của hệ thống điện, không gây nguy hiểm cho khu vực lân cận và môi trường sống, bảo đảm vững chắc trong điều kiện mưa bão và đảm bảo mỹ quan.

Thứ hai, hàng rào điện có thể được bố trí kết hợp với hàng rào bảo vệ khác hoặc được bố trí độc lập nhưng phải đáp ứng các điều kiện sau:

a) Nếu hàng rào điện được bố trí kết hợp với hàng rào bảo vệ khác thì hàng rào điện phải được bố trí phía trên, độ cao treo vật dẫn điện không nhỏ hơn 2,5 mét so với mặt đất;

b) Nếu hàng rào điện được bố trí độc lập thì phía ngoài và phía trong của hàng rào điện phải có hàng rào bảo vệ để đề phòng người, động vật có thể va chạm ngẫu nhiên với hàng rào điện. Khoảng cách giữa hàng rào điện với hàng rào bảo vệ không nhỏ hơn 2 mét.

Thứ ba, dọc theo suốt hàng rào điện về cả 2 phía phải có các biển báo “Dừng lại có điện, nguy hiểm chết người” đặt ở nơi dễ thấy. Khoảng cách giữa 2 biển báo không quá 20m. Biển báo được gắn cố định ở độ cao 1,7 - 2,0 mét so với mặt đất. Mẫu biển báo theo TCVN 2572-78.

                                           Mẫu biển báo theo TCVN 2572-78

Thứ tư, điện áp sử dụng cho hàng rào điện được quy định như sau:

a) Dưới 1000V khi dùng nguồn điện xoay chiều;

b) Không quy định đối với điện áp xung khi dùng nguồn điện một chiều.

Thứ năm, tại khu vực làm việc của người trực phải có hệ thống báo động tín hiệu âm thanh và ánh sáng. Hệ thống báo động phải làm việc khi xảy ra mất điện trên hàng rào điện hoặc xuất hiện dòng diện chạm đất, dòng diện ngắt mạch. Tín hiệu báo động chỉ được giải trừ khi có thao tác của người trực. Việc kiểm tra sự hoạt động bình thương của hệ thống báo động được thực hiện mội khi giao ca bằng các nút thử.

Thứ sáu, vật dẫn điện phải bảo đảm các tiêu chuẩn sau:

a) Vật liệu làm vật dẫn cho hàng rào điện có thể là tấm, lưới hoặc dây, thanh kim loại. Nếu sử dụng dây thép mạ hoặc lưới thép, tiết diện dây không nhỏ hơn 6mm2. Trường hợp sử dụng dây đồng hoặc dây nhôm phải có tiết diện không nhỏ hơn 10mm2. Dây dẫn đơn không được có mối nối ở giữa khoảng trụ để đảm bảo độ bền cơ học. Trường hợp cần nối thì 2 đầu dây phải quấn cố định quanh cổ sứ cách điện, sau đó mới nối 2 đầu dây bằng kẹp nối, tết xoắn hoặc bằng phương pháp hàn.

b) Vật dẫn điện phải được gắn cố định, chắc chắn trên sứ cách điện. Khoảng cách giữa hai sứ đỡ một vật dẫn theo chiều dài không được quá 5 mét. Khoảng cách giữa hai vật dẫn của hai pha liền kề hoặc giữa pha với đất không quá 0,20mét.

c) Sứ cách điện thông thường không được đặt nghiêng quá 45 độ so với phương thẳng đứng để tránh nước mưa có thể gây chạm chập hoặc rò điện ra xung quanh. Trường hợp cần đặt sứ nghiêng quá 45 độ phải sử dụng loại sứ có cách điện tăng cường.

5. Điều kiện sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp

Theo quy định tại Quyết định 07, điều kiện sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp như sau: Cơ quan, tổ chức, đơn vị chỉ được sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp khi sử dụng các biện pháp bảo vệ khác không hiệu quả và phải có đủ các điều kiện sau đây:

- Được Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng (đối với đơn vị quân đội) cho phép bằng văn bản theo quy định tại khoản 4 Điều 59 Luật Điện lực.

- Hàng rào điện phải được cơ quan có chuyên môn về điện và có tư cách pháp nhân thiết kế, được cơ quan cho phép sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp phê duyệt và nghiệm thu.

- Người vận hành hệ thống hàng rào điện phải có đủ tiêu chuẩn sau:

a) Được đào tạo chuyên môn về kỹ thuật điện, có chứng chỉ hoặc bằng tốt nghiệp do cơ sở có chức năng đào tạo chuyên môn về kỹ thuật điện cấp.

b) Được huấn luyện, sát hạch đạt yêu cầu về quy trình vận hành, kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống hàng rào điện và các quy định an toàn điện, được cấp chứng chỉ sau khi sát hạch yêu cầu.

c) Được đào tạo nghiệp vụ bảo vệ tại cơ sở có tư cách pháp nhân và có chức năng đào tạo nghiệp vụ bảo vệ.

- Có quy trình, biểu mẫu phục vụ công tác quản lý vận hành, kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống hàng rào điện và quy trình an toàn điện.

- Chỉ được phép đưa hàng rào điện vào sử dụng khi chủ đầu tư đã hoàn thành công tác nghiệm thu theo quy định, đã bàn giao đầy đủ các hồ sơ, tài liệu có liên quan đến xây dựng hệ thống hàng rào điện cho đơn vị quản lý vận hành và đơn vị quản lý vận hành đã bố trí đủ nhân sự theo quy định.

6. Thủ tục xin phép sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp

- Cơ quan, đơn vị có nhu cầu sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp phải xây dựng đề án và có văn bản trình Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng (đối với các đơn vị quân đội) để xem xét, quyết định.

- Cơ quan cho phép sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp trong phạm vi quản lý của mình có trách nhiệm tiến hành kiểm tra nghiệm thu, kiểm tra định kỳ và chấn chỉnh thực hiện các biện pháp an toàn tại các cơ quan, đơn vị được phép sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp.

Cục Kỹ thuật an toàn công nghiệp Bộ Công thương có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan chức năng của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các Sở Công nghiệp để phổ biến, hướng dẫn, theo dõi và kiểm tra việc thực hiện Quyết định này.

Cơ quan, đơn vị xảy ra tai nạn chết người có liên quan đến hệ thống hàng rào điện của mình phải khai báo ngay với cơ quan quản lý cấp trên theo ngành dọc, cơ quan công an, quân sự (đối với đơn vị quân đội) và Sở Công nghiệp địa phương để phối hợp điều tra, xác định nguyên nhân, trách nhiệm.

Cơ quan công an, quân sự và Sở Công nghiệp địa phương có trách nhiệm thống kê, phân tích, báo cáo Bộ quản lý ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh các vụ tai nạn chết người liên quan đến hàng rào điện.

7. Báo cáo tai nạn xảy ra do sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp

BÁO CÁO NHANH TAI NẠN ĐIỆN

Thời điểm xảy ra tai nạn: ...................................................................................

Địa điểm xảy ra tai nạn: ....................................................................................

Thời tiết: ............................................................................................................

Tên nạn nhân: ................................... Giới tính: ........... Năm sinh:...................

Trú quán: ...........................................................................................................

Nghề nghiệp: .....................................................................................................

Tóm tắt diễn biến vụ việc: .................................................................................

Mức độ thiệt hại: ...............................................................................................

Nguyên nhân sơ bộ: ...........................................................................................

Biện pháp đã khắc phục: ...................................................................................

Hướng giải quyết tiếp theo: ..............................................................................

(Ghi tên cơ quan, tổ chức ban hành văn bản) báo cáo./.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi.  Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê