1. Có phải đi cai nghiện bắt buộc khi sử dụng ma túy lần đầu không?
Theo Thông tư liên tịch số 17/2017/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP, chất ma túy được xác định là các chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong các danh mục chất ma túy do Chính phủ ban hành. Sử dụng ma túy được định nghĩa là hành vi tự mình hoặc nhờ người khác đưa các chất gây nghiện vào trong cơ thể dưới mọi hình thức như hút, hít, tiêm, chích, uống và các phương thức khác. Khi một người sử dụng ma túy nhiều lần để thỏa mãn nhu cầu của bản thân, họ được xác định là người nghiện ma túy. Trong trường hợp này, người nghiện ma túy sẽ phải chịu các chế tài xử phạt tương ứng với mức độ thực hiện hành vi, theo quy định của pháp luật. Các biện pháp xử phạt có thể bao gồm phạt tiền, cai nghiện bắt buộc, xử phạt hình sự hoặc các biện pháp xử lý khác tùy thuộc vào quy định của pháp luật địa phương và mức độ vi phạm.
Dựa vào quy định của Điều 23 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP liên quan đến vi phạm các quy định về phòng, chống và kiểm soát ma túy, các hình phạt được áp dụng như sau:
- Hành vi sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
- Các hành vi sau sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Tàng trữ, vận chuyển trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự; Tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy; Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển hoặc mua, bán phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sản xuất hoặc sử dụng trái phép chất ma túy.
- Hành vi trồng các loại cây thuốc phiện, cây cần sa, cây coca, cây khát và các loại cây khác chứa chất ma túy sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: Người đứng đầu, người đại diện theo pháp luật, người được giao quản lý cơ sở kinh doanh, dịch vụ, người quản lý phương tiện giao thông hoặc cá nhân khác có trách nhiệm quản lý nhà hàng, cơ sở cho thuê lưu trú, câu lạc bộ, hoạt động kinh doanh karaoke, hoạt động kinh doanh vũ trường, kinh doanh trò chơi điện tử, các phương tiện giao thông để xảy ra hoạt động tàng trữ, mua bán, sử dụng trái phép chất ma túy trong khu vực, phương tiện do mình quản lý; Môi giới, giúp sức hoặc hành vi khác giúp người khác sử dụng trái phép chất ma túy.
Do đó, trong trường hợp sử dụng ma túy lần đầu, sẽ bị xử phạt hành chính bằng cách cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
2. Xử lý với trường hợp sử dụng ma túy lần đầu tiên
Dựa vào quy định của Điều 96 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 về đối tượng áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, có các điều sau đây: Đối tượng áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là những người nghiện ma túy từ 18 tuổi trở lên, đã trải qua biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn nhưng vẫn tiếp tục nghiện, hoặc chưa từng được áp dụng biện pháp này nhưng không có nơi cư trú ổn định. Trong trường hợp này, những người nghiện ma túy từ 18 tuổi trở lên đã trải qua biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn nhưng vẫn tiếp tục nghiện, hoặc chưa từng được áp dụng biện pháp này và không có nơi cư trú ổn định sẽ được áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.
Vì đây là lần đầu tiên vi phạm hành chính trong việc sử dụng ma túy và nếu có nơi cư trú ổn định, người sử dụng không bị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc. Do đó, gia đình có thể chuẩn bị hồ sơ và yêu cầu cơ quan chức năng xem xét để được cai nghiện tại nhà hoặc thông qua các biện pháp khác như tâm lý trị liệu, giáo dục cộng đồng, hoặc hỗ trợ từ các tổ chức xã hội.
3. Theo quy định pháp luật hiện hành có được cai nghiện tại nhà không?
Dựa trên quy định của Điều 28 Nghị định 116/2021/NĐ-CP về tổ chức cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng, điều này được mô tả như sau:
- Trong vòng 05 ngày làm việc sau khi có kết quả xác định nghiện ma túy từ cơ quan có thẩm quyền, những người nghiện ma túy từ 12 tuổi trở lên (được gọi là người nghiện ma túy) phải đăng ký cai nghiện tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi họ cư trú. Trong trường hợp không có nơi cư trú ổn định, họ sẽ đăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi họ phạm tội và sau đó thực hiện cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập khi có quyết định từ cơ quan có thẩm quyền.
- Thủ tục và hồ sơ đăng ký điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế phải tuân thủ đúng quy định của Chính phủ về vấn đề này. Trong vòng 5 ngày làm việc sau khi bắt đầu hoặc kết thúc quá trình điều trị, cơ sở điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện phải thông báo cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người nghiện đó đã đăng ký để quản lý hoặc để lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc. Quy trình này đảm bảo rằng cơ sở điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện phải tuân thủ quy định pháp luật và thông báo đầy đủ thông tin cho cơ quan chức năng địa phương để quản lý hoặc xem xét việc áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc nếu cần thiết.
- Người nghiện ma túy có thể được cai nghiện tự nguyện tại chính ngôi nhà của mình, với sự hỗ trợ và giám sát từ gia đình và những người thân yêu. Các hoạt động cai nghiện tự nguyện có thể được tổ chức tại các cộng đồng, có thể là các nhóm hỗ trợ, nhóm tương trợ hoặc các chương trình hỗ trợ cộng đồng khác. Các cơ sở cai nghiện ma túy được quản lý và điều hành bởi cơ quan công lập, cung cấp các dịch vụ cai nghiện chuyên nghiệp và được kiểm soát bởi chính phủ. Ngoài các cơ sở cai nghiện công lập, cũng có các tổ chức phi lợi nhuận hoặc cá nhân tự nguyện tổ chức các chương trình cai nghiện với mục tiêu hỗ trợ và giúp đỡ người nghiện ma túy. Việc có nhiều địa điểm cai nghiện tự nguyện khác nhau mang lại sự linh hoạt và lựa chọn cho người nghiện ma túy, giúp họ có thể chọn lựa phương pháp cai nghiện phù hợp nhất với tình hình và nhu cầu của mình.
- Hồ sơ đăng ký cai nghiện tự nguyện bao gồm bản đăng ký theo Mẫu số 22 Phụ lục II của Nghị định, bản sao Phiếu kết quả xác định tình trạng nghiện ma túy, và bản sao giấy tờ tùy thân của người nghiện ma túy. Việc thu thập đầy đủ và chính xác các tài liệu này là rất quan trọng để hỗ trợ quá trình đăng ký và cai nghiện tự nguyện của người nghiện ma túy.
- Quá trình đăng ký cai nghiện tự nguyện như sau: Người nghiện ma túy hoặc người đại diện hợp pháp của người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi sẽ nộp một bộ hồ sơ theo quy định tại Khoản 4 của Điều này tại điểm tiếp nhận đăng ký cai nghiện của Ủy ban nhân dân cấp xã và xuất trình bản chính giấy tờ tùy thân để đối chiếu. Nhân viên tiếp nhận sẽ kiểm tra hồ sơ và giấy tờ tùy thân, và ghi vào sổ đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện theo Mẫu số 23 trong Phụ lục II của Nghị định này. Trong trường hợp hồ sơ không đầy đủ, người tiếp nhận sẽ hướng dẫn người đăng ký hoàn thiện và bổ sung hồ sơ đăng ký cai nghiện tự nguyện. Quy trình này nhấn mạnh tính cụ thể và chặt chẽ trong việc thu thập thông tin và hồ sơ từ người nộp đăng ký cai nghiện tự nguyện, đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin để hỗ trợ quá trình cai nghiện tự nguyện của họ.
Do đó, trong vòng ba ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ đăng ký tự nguyện cai nghiện tại gia đình, Tổ công tác sẽ thẩm tra hồ sơ và lập văn bản trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã để quyết định việc quản lý cai nghiện tự nguyện tại gia đình.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Bị can đang đang cai nghiện tại cơ sở cai nghiện bắt buộc để phục vụ việc xét xử vụ án hình sự có bị áp dụng tạm giam không ?
Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
