1. Vị trí và chức năng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Căn cứ theo quy định tại Điều 1 Nghị định 102/2022/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/01/2023) quy định về vị trí và chức năng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam như sau:

- Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (sau đây gọi tắt là Ngân hàng Nhà nước) là cơ quan ngang bộ của Chính phủ, Ngân hàng Trung ương của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng và ngoại hối (sau đây gọi là tiền tệ và ngân hàng); thực hiện chức năng của Ngân hàng Trung ương về phát hành tiền, ngân hàng của các tổ chức tín dụng và cung ứng dịch vụ tiền tệ cho Chính phủ; quản lý nhà nước các dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý của Ngân hàng Nhà nước.

Như vậy, theo quy định nêu trên Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là cơ quan ngang bộ của Chính phủ, Ngân hàng Trung ương của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có chức năng sau:

- Quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng và ngoại hối

- Thực hiện chức năng của Ngân hàng Trung ương về phát hành tiền, ngân hàng của các tổ chức tín dụng và cung ứng dịch vụ tiền tệ cho Chính phủ

- Quản lý nhà nước các dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý của Ngân hàng Nhà nước.

2. Sửa đổi quy định về nghiệp vụ thị trường mở tại Ngân hàng Nhà nước

Thống đốc NHNN Việt Nam đã ban hành Thông tư 09/2021/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 42/2015/TT-NHNN quy định về nghiệp vụ thị trường mở.

Theo đó, việc sửa đổi, bổ sung một số quy định về nghiệp vụ thị trường mở tại NHNN bao gồm những nội dung sau:

- Bổ sung quy định về thông báo mua, bán giấy tờ có giá:

Đối với phiên bán (phát hành) tín phiếu Ngân hàng Nhà nước, ngoài việc thông báo cho các thành viên, Sở giao dịch đăng tải thông báo bán (phát hành) tín phiếu NHNN trên Cổng TTĐT NHNN chậm nhất vào 13 giờ 30 phút ngày đấu thầu.

- Bổ sung quy định về phương thức đấu thầu:

Đối với bán (phát hành) tín phiếu NHNN qua nghiệp vụ thị trường mở, NHNN thực hiện theo phương thức đấu thầu lãi suất;

NHNN bán (phát hành) tín phiếu NHNN theo phương thức đấu thầu khối lượng trong trường hợp NHNN cần thông báo lãi suất tín phiếu NHNN nhằm thực hiện mục tiêu chính sách tiền tệ.

3. Nhiệm vụ, quyền hạn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010  quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam như sau:

Hoạt động của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) là một phần quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia, có một loạt các nhiệm vụ và quyền hạn quan trọng nhằm bảo đảm ổn định và phát triển của nền kinh tế - xã hội. Dưới đây là một số nhiệm vụ và quyền hạn của NHNN:

- Ổn định giá trị đồng tiền: NHNN thực hiện các biện pháp để duy trì ổn định giá trị đồng tiền quốc gia. Điều này bao gồm giám sát và can thiệp vào thị trường tiền tệ để kiểm soát lạm phát và tỷ giá hối đoái.

- Bảo đảm an toàn hoạt động của ngân hàng và hệ thống tín dụng: NHNN đảm bảo rằng các ngân hàng và tổ chức tín dụng hoạt động một cách an toàn và tuân thủ các quy định về vốn và rủi ro.

- Bảo đảm an toàn, hiệu quả của hệ thống thanh toán quốc gia: NHNN chịu trách nhiệm về việc xây dựng và quản lý hệ thống thanh toán quốc gia để đảm bảo thanh toán diễn ra an toàn, nhanh chóng và hiệu quả.

- Góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội: NHNN tham gia vào việc xây dựng chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời đảm bảo rằng các hoạt động của họ đóng góp tích cực vào phát triển của nền kinh tế và xã hội.

- Ban hành và thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về tiền tệ và ngân hàng: NHNN có quyền ban hành và thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tiền tệ và ngân hàng, bao gồm cả các quy định về quản lý ngân hàng, tín dụng và thanh toán.

- Xây dựng chỉ tiêu lạm phát: NHNN tham gia vào việc xây dựng chỉ tiêu lạm phát hàng năm và hỗ trợ Chính phủ trong việc quyết định và thực hiện các biện pháp để kiểm soát lạm phát.

- Quản lý thị trường tiền tệ: NHNN tổ chức và điều hành thị trường tiền tệ để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả.

- Thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến ngoại hối: Bao gồm quản lý dự trữ ngoại hối, quản lý việc vay và trả nợ nước ngoài, và tham gia vào các hoạt động ngoại hối.

- Kiểm tra, thanh tra và giám sát ngân hàng: NHNN có nhiệm vụ kiểm tra, thanh tra và giám sát các hoạt động của các tổ chức tín dụng để đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật và chuẩn mực chuyên môn.

- Thực hiện các biện pháp xử lý đặc biệt đối với các tổ chức tín dụng vi phạm nghiêm trọng: NHNN có thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý đặc biệt như mua cổ phần của tổ chức tín dụng, đình chỉ hoặc miễn nhiệm chức vụ, sáp nhập hoặc giải thể tổ chức tín dụng.

- Hợp tác quốc tế: NHNN tham gia vào các hoạt động hợp tác quốc tế liên quan đến tiền tệ và ngân hàng, đại diện cho Việt Nam tại các tổ chức tài chính và tiền tệ quốc tế.

4. Ngân hàng thương mại hiện nay có chức năng gì?

Ngân hàng thương mại, như một loại hình doanh nghiệp và đơn vị kinh tế, hoạt động trong một ngành kinh tế cụ thể và tồn tại với bản chất của một tổ chức doanh nghiệp. Điều này ngụ ý rằng ngân hàng thương mại được coi là một phần của mạng lưới các doanh nghiệp hoạt động trong môi trường kinh tế. Trong cấu trúc tổ chức, ngân hàng thương mại có quan hệ tương đương với các doanh nghiệp khác, với một hệ thống quản lý, nhân sự và hoạt động kinh doanh chuyên nghiệp.

Hoạt động của ngân hàng thương mại là một hoạt động kinh doanh. Để thực hiện hoạt động này, ngân hàng thương mại cần phải có vốn riêng và khả năng tự chủ về tài chính. Mục tiêu tài chính cuối cùng của hoạt động kinh doanh là tạo ra lợi nhuận. Tuy nhiên, việc tạo lợi nhuận phải tuân thủ các quy định của pháp luật nhà nước và các quy tắc đạo đức trong ngành ngân hàng.

Mặc dù mục tiêu chính của ngân hàng thương mại là tạo ra lợi nhuận, nhưng cũng cần phải cân nhắc đến các yếu tố khác như sự ổn định của hệ thống tài chính và việc thúc đẩy phát triển kinh tế. Do đó, hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại thường được kiểm soát và giám sát chặt chẽ bởi cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng và cộng đồng.

Trong hệ thống tài chính, ngân hàng thương mại đóng vai trò quan trọng như một trung gian tín dụng giữa những người có nhu cầu vay vốn và những người có dư thừa vốn. Bằng cách huy động vốn và cung cấp các dịch vụ tài chính, ngân hàng thương mại giúp phân phối vốn vào nền kinh tế, tạo điều kiện cho việc đầu tư và phát triển. Chức năng trung gian tín dụng của ngân hàng thương mại không chỉ giúp tối ưu hóa sự sử dụng vốn mà còn thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế bằng cách tạo ra cơ hội tài chính cho các cá nhân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, ngân hàng thương mại còn đảm nhận vai trò trung gian thanh toán trong hệ thống tài chính. Chức năng này quan trọng đối với việc diễn ra các giao dịch tài chính một cách thuận tiện và an toàn. Thông qua các dịch vụ thanh toán, ngân hàng thương mại giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dùng, đồng thời tăng cường sự linh hoạt trong lưu thông hàng hóa và dịch vụ.

Một chức năng quan trọng khác của ngân hàng thương mại là khả năng tạo ra tiền tệ. Bằng cách tạo ra các khoản vay và tín dụng, ngân hàng thương mại góp phần vào quá trình tăng cung cấp tiền tệ trong nền kinh tế. Điều này giúp đáp ứng nhu cầu về thanh toán và tăng cường hoạt động kinh doanh và đầu tư. Khả năng tạo tiền của ngân hàng thương mại có vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định và phát triển của hệ thống tài chính và nền kinh tế.

Xem thêm: Một số loại giấy tờ có giá được lưu ký tại Ngân hàng Nhà nước

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Sửa đổi quy định về nghiệp vụ thị trường mở tại Ngân hàng Nhà nước mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!