Tập đọc dành cho lớp 5: Thầy thuốc như mẹ hiền

1. Tập đọc lớp 5: Thầy thuốc như mẹ hiền

- Nội dung bài Tập đọc: Câu chuyện về Hải Thượng Lãn Ông, vốn là một thầy thuốc nhân ái, chữa bệnh cứu người, không cần danh lợi. Ông chữa bệnh cho người nghèo, đau lòng khi không cứu được người, đi khắp nơi chữa bệnh không làm ngự y trong cung. Ông đề cao nhân nghĩa.

- Ý nghĩa bài Tập đọc: Qua nhân vật Hải Thương Lãn Ông, bài đọc đã giới thiệu về một vị thầy thuốc vừa tài giỏi, lại giàu tấm lòng nhân ái. Từ đó, bài đọc lan tỏa về tình yêu thương giữa con người với con người, cùng sự sẻ chia, đùm bọc lẫn nhau trong cuộc sống. Đó là tinh thần tương thân tương ái - một truyền thống tốt đẹp mà suốt bao năm nay nhân dân ta vẫn luôn gìn giữ.

- Các từ khó đọc trong bài tập đọc:

Hải Thượng Lãn Ông (1720-1791): tên thật là Lê Hữu Trác, thầy thuốc nổi tiếng của nước ta thời xưa.

Danh lợi: địa vị và quyền lợi cá nhân.

Bệnh đậu (đậu mùa): bệnh gây sốt cao với những mụn chấm đỏ, có thể gây tử vong hoặc để lại những nốt rỗ trên da mặt.

Tái phát: (bệnh cũ) lại phát ra sau một thời gian dài đã khỏi.

Ngự y: chức quan trông coi việc chữa bệnh trong cung vua.

- Hướng dẫn đọc bài: Đọc trôi chảy, lưu loát toàn bài. Diễn cảm giọng nhẹ nhàng, điềm tĩnh thể hiện thái độ cảm phục tấm lòng nhân ái chẳng màng lợi danh của bậc danh y.

- Bố cục bài Tập đọc: Có thể chia bài đọc thành 3 phần:

Phần 1: Từ đầu đến mà còn cho thêm gạo, củi

Phần 2: Từ Một lần khác đến càng hối hận

Phần 3: Phần còn lại

2. Hướng dẫn giải Tập đọc lóp 5: Thầy thuốc như mẹ hiền

Câu 1. Tìm những chi tiết nói lên lòng nhân ái của Lãn Ông trong việc ông chữa bệnh cho con người thuyền chài?

Trả lời:

Những chi tiết nói lên lòng nhân ái của Lãn Ông trong việc ông chữa bệnh cho con người thuyền chài là:

Nghe tin con của người thuyền chài bị bệnh đậu nặng, Lãn Ông đã tự tìm đến thăm.

Ân cần chăm sóc đứa bé suốt một tháng trời không ngại khổ, ngại bẩn.

Ông không những không lấy tiền mà còn cho thêm gạo, củi.

Câu 2. Điều gì thể hiện lòng nhân ái của Lãn Ông trong việc ông chữa bệnh cho người phụ nữ?

Trả lời:

Điều thể hiện lòng nhân ái của Lãn Ông trong việc chữa bệnh cho người phụ nữ là lương tâm và trách nhiệm của người thầy thuốc. Người phụ nữ chết không phải do ông gây ra nhưng ông tự buộc tội mình "như mắc phải tội giết người" và ông vô cùng ân hận. Lẽ ra, dù khuya bao nhiêu, nếu ông đến khám và cho thuốc kịp thời thì chưa chắc người bệnh đã qua đời. Điều day dứt, ân hận đó xuất phát từ "y đức" của Hải Thượng Lãn Ông.

Câu 3. Vì sao có thể nói Lãn Ông là một người không màng danh lợi?

Trả lời:

Có thể nói Lãn Ông là một người không màng danh lợi là vì: nhiều lần vua chúa mời ông vào cung, tiến cử vào chức Ngự y nhưng ông đã khéo léo từ chối.

Câu 4. Em hiểu nội dung hai câu thơ cuối bài như thế nào?

Trả lời:

Theo em hiểu nội dung hai câu thơ:

"Công danh trước mắt trôi như nước

Nhân nghĩa trong lòng chẳng đổi phương".

Nghĩa là: Công danh không phải là cái tồn tại mãi, nó cũng sẽ trôi đi như nước. Chỉ có nhân nghĩa là cái tồn tại mãi mãi, mới đáng trân trọng và đáng quý nhất ở đời.

3. Một số bài tập trắc nghiệm liên quan

Câu 1. Hải Thượng Lãn Ông được nhận định là người như thế nào?

A. Hải Thượng Lãn Ông là một nhà viết sách y học tài ba với nhiều công trình nghiên cứu có giá trị để lại cho hậu thế.

B. Hải Thượng Lãn Ông là một ngự y có tài, rất được vua trọng dụng

C. Hải Thượng Lãn Ông là một ông già thần bí rất giỏi y thuật.

D. Hải thượng Lãn Ông là một thầy thuốc giàu lòng nhân ái, không màng danh lợi.

Câu 2. Hoàn cảnh của gia đình người thuyền chài khốn khó như thế nào?

A. Gia đình nghèo khó, chỉ có người cha một thân "gà trống nuôi con" .

B. Gia đình nghèo khó, hai vợ chồng khốn khổ nuôi một đàn con nheo nhóc.

C. Gia đình nghèo khó, đứa con nhỏ bị bệnh đậu nặng, nhưng không có tiền chữa.

D. Vì quá nghèo, con cái nheo nhóc nên vợ chồng thường xuyên đánh chửi nhau khiến gia đình đã nghèo lại càng nghèo hơn.

Câu 3. Nghe tin con người thuyền chài bị bệnh nặng, Hải Thượng Lãn Ông đã làm gì?

A. Lãn Ông nhiều lần được vua chúa vời vào cung chữa bệnh và được tiến cử vào chức ngự y, song ông đã khéo chối từ.

B. Lãn Ông hẹn hôm sau đến khám kĩ mới cho thuốc.

C. Tự tìm đến thăm, không ngại khổ, ân cần chăm sóc đứa bé suốt một tháng trời và chữa khỏi bệnh cho nó.

D. Nhờ thầy lang khác chữa hộ

Câu 4. Tìm những chi tiết nói lên lòng nhân ái của Lãn Ông trong việc ông chữa bệnh cho con người làng chài?

A. Lãn Ông nghe tin con của người thuyền chài bị bệnh đậu nặng, tự tìm đến thăm.

B. Khi người thuyền chài tới nhà mong Lãn Ông chữa trị cho đứa con, dù đang bận việc Lãn Ông vẫn bỏ hết tất cả để đến thăm.

C. Ông tận tình chăm sóc người bệnh suốt một tháng hè trời nóng nực mà không hề ngại khổ, ngại bẩn. Trước tình hình bệnh tật của cậu bé, Lãn Ông quyết định đưa cậu bé về nhà mình để tiện chữa trị.

D. Lúc ra về, ông không những không lấy tiền mà còn cho thêm gạo, củi.

Câu 5. Điều gì thể hiện lòng nhân ái của Lãn Ông trong việc ông chữa bệnh cho người phụ nữ?

A. Lãn Ông tự buộc tội mình về cái chết của một người bệnh không phải do ông gây ra. Điều đó chứng tỏ ông là một thầy thuốc rất có lương tâm và trách nhiệm.

B. Lãn Ông chữa trị cho người phụ nữ mà không hề hà chuyện trước đây người phụ nữ đó có gây gổ với người nhà của Lãn Ông.

C. Lãn Ông chữa trị cho người phụ nữ dù biết rằng gia đình người này không hề có tiền để trả cho ông.

D. Người phụ nữ này từng công khai chê y thuật của Lãn Ông, nhưng đến khi bà ta có bệnh cần người cứu, Lãn Ông vẫn không hề hà mà ra tay cứu giúp.

Câu 6. Sau cái chết của người phụ nữ, Lãn Ông đã ghi trong sổ thuốc của mình điều gì?

A. Cái chết của người phụ nữ này là bài học vô cùng đắt giá cho tôi

B. Xét về việc thì người bệnh chết do tay thầy thuốc khác, song về tình thì tôi như mắc phải tội giết người. Càng nghĩ càng hối hận.

C. Tôi vừa mắc phải tội giết người, vô tình giết một người mà lẽ ra tôi có thể cứu sống. Càng nghĩ càng đau lòng.

D. Cái chết của người phụ nữ này là vết nhơ trong sự nghiệp y thuật của tôi. Càng nghĩ càng buồn.

Câu 7. Vì sao có thể nói Lãn Ông là người không màng danh lợi?

A. Vì nhiều lần được tặng thưởng nhiều vàng bạc, chức tước ông đều nhận rồi chia cho người nghèo.

B. Lãn Ông chỉ chữa bệnh cho người nghèo, không bao giờ chữa bệnh cho người giàu hoặc người có chức có quyền.

C. Lãn Ông được tiến cử vào chức ngự y nhưng đã khéo léo từ chối.

D. Lãn Ông đã ra làm ngự y nhưng vì chán ghét cảnh triều đình nên đã từ chức, về sống ở ẩn dật, không bao giờ chữa bệnh cho quan lớn nữa.

Câu 8. Con hiểu gì về nội dung hai câu thơ cuối bài: " Công danh trước mắt trôi như nước Nhân nghĩa trong lòng chẳng đổi phương"

A. Công danh trước mắt chẳng đáng coi trọng, cuối cùng rồi sẽ trôi đi. Chỉ có nhân nghĩa là đáng quý, còn lại mãi.

B. Công danh và nhân nghĩa đều như nước chảy, mây trôi ở đời.

C. Cả A và B đều đúng.

D. Cả A và B đều sai.

Câu 9. Hải Thượng Lãn Ông tên thật là gì?

A. Tuệ Tĩnh

B. Lê Hữu Trác

C. Lê Hữu Thọ

D. Nguyễn Tuệ Tĩnh

Câu 10. Ý nghĩa của câu chuyện Thầy thuốc như mẹ hiền?

A. Ca ngợi y thuật, tài năng của Hải Thượng Lãn Ông

B. Kể lại câu chuyện cuộc đời đầy sóng gió của danh y Lê Hữu Trác.

C. Giải thích vì sao Lê Hữu Trác lại có tên là Hải Thượng Lãn Ông.

D. Ca ngợi tài năng, tấm lòng nhân hậu và nhân cách của Hải Thượng Lãn Ông.

Đáp án

=> Bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Tập đọc lớp 5: Đất nước - Giải bài tập Sgk Tiếng Việt 5 tập 2