- 1. Giải bài tập trang 89 Địa lí lớp 7
- 2. Các đồng bằng lớn ở Châu Âu
- 2.1. Đồng bằng Đông Âu
- 2.2. Đồng bằng Pháp
- 2.3. 1 số đồng bằng khác
- 3. Các dãy núi chính ở Châu Âu
- 3.1. Dãy An-pơ
- 3.2. Dãy U-ran
- 3.3. 1 số dãy núi khác
- 4. Tác động của biến đổi khí hậu đối với đồng bằng lớn và các dãy núi chính ở Châu Âu
- 4.1. Đối với đồng bằng
- 4.2. Đối với dãy núi
1. Giải bài tập trang 89 Địa lí lớp 7
Đọc thông tin và quan sát hình 1.1, hãy:
a) Kể tên các dãy núi và các đồng bằng lớn của Châu Âu.
b) Phân tích đặc điểm các khu vực địa hình chính của Châu Âu.
Hình 1.1: Bản đồ tự nhiên Châu Âu
a) Các dãy núi và các đồng bằng lớn của Châu Âu:
- Các dãy núi chính: dãy Xcan-đi-na-vi, dãy An-pơ, dãy U-ran, dãy Ban-căng, dãy Cac-pat, dãy An-pơ Đi-ma-rich, dãy A-pen-nin, dãy Py-rê-nê.
- Các đồng bằng lớn: đồng bằng Pháp, đồng bằng Đông Âu, đồng bằng trung lưu Đa-nuyp, đồng bằng hạ lưu Đa-nuyp.
b) Đặc điểm các khu vực địa hình chính của Châu Âu.
Châu Âu là lục địa có địa hình đa dạng, được chia thành 2 khu vực địa hình chính: khu vực đồng bằng và khu vực miền núi. Mỗi khu vực có đặc điểm riêng biệt, ảnh hưởng đến khí hậu, sông ngòi và đời sống con người.
* Khu vực đồng bằng: chiếm 2/3 diện tích Châu Âu, phân bố chủ yếu ở phía Đông. Đặc điểm:
- Địa hình tương đối bằng phẳng, thấp dần về phía biển.
- Có nhiều đồi lượn sóng thoải, xen kẽ vùng đất thấp hoặc thung lũng rộng.
- Sông ngòi dày đặc, mạng lưới sông ngòi phát triển, tiêu biểu là sông Volga, sông Đa-nuyp, sông Rhein.
- Khí hậu đa dạng, từ ôn hòa đến lục địa.
* Khu vực miền núi:
- Núi già: Nằm ở phía Bắc và vùng trung tâm Châu Âu. Đặc điểm:
+ Chủ yếu là núi trung bình và núi thấp với những đỉnh tròn, sườn thoải.
+ Đã bị bào mòn qua nhiều thời kỳ địa chất nên địa hình tương đối hiền hòa.
+ Ví dụ: dãy U-ran, dãy Xcan-đi-na-vi.
+ Khí hậu ôn hòa, chịu ảnh hưởng của biển.
- Núi trẻ: Nằm ở phía Nam Châu Âu. Đặc điểm:
+ Chủ yếu là các dãy núi trẻ có độ cao trung bình.
+ Núi cao trên 2000m chỉ chiếm 1,5% diện tích lãnh thổ.
+ Ví dụ: dãy An-pơ (cao đồ sộ nhất Châu Âu), dãy Py-rê-nê, dãy A-pen-nin.
+ Khí hậu ôn hòa Địa Trung Hải, có sự phân biệt rõ rệt giữa 2 mùa.
2. Các đồng bằng lớn ở Châu Âu
2.1. Đồng bằng Đông Âu
- Vị trí: Nằm ở phía Đông Châu Âu, trải dài từ Biển Đen đến Biển Baltic.
- Diện tích: Rộng lớn nhất Châu Âu, khoảng 4 triệu km2.
- Đặc điểm:
+ Địa hình tương đối bằng phẳng, thấp dần về phía biển.
+ Có nhiều đồi lượn sóng thoải, xen kẽ vùng đất thấp hoặc thung lũng rộng.
+ Sông ngòi dày đặc, mạng lưới sông ngòi phát triển, tiêu biểu là sông Volga, sông Đa-nuyp, sông Rhein.
+ Khí hậu đa dạng, từ ôn hòa đến lục địa.
- Vai trò:
+ Vùng nông nghiệp quan trọng, sản xuất nhiều lúa mì, ngô, củ cải đường, ...
+ Vùng công nghiệp phát triển với nhiều ngành công nghiệp nặng và công nghiệp nhẹ.
+ Cư dân đông đúc, tập trung nhiều thành phố lớn như Moskva, Sankt-Peterburg, Kiev, ...
2.2. Đồng bằng Pháp
- Vị trí: Nằm ở phía Tây Châu Âu, bao gồm phân flowsn lãnh thổ nước Pháp.
- Diện tích: Khoảng 550.000 km2.
- Đặc điểm:
+ Địa hình thấp trũng, có nhiều kênh đào.
+ Sông ngòi: Sông Seine, sông Loire.
+ Khí hậu ôn hòa.
- Vai trò:
+ Vùng nông nghiệp trù phú, sản xuất nhiều lúa mì, nho, trái cây, ...
+ Vùng công nghiệp phát triển với nhiều ngành công nghiệp nặng và công nghiệp nhẹ.
+ Trung tâm du lịch nổi tiếng với nhiều di sản văn hóa và lịch sử.
2.3. 1 số đồng bằng khác
- Đồng bằng Trung Âu: Nằm ở khu vực trung tâm Châu Âu, bao gồm lưu vực sông Đa-nuyp và các khu vực lân cận.
- Đồng bằng hạ lưu sông Đa-nuyp: Nằm ở khu vực hạ lưu sông Đa-nuyp, thuộc Romania, Bulgaria và Moldova.
- Đồng bằng Pannonia: Nằm ở khu vực Trung Âu, bao gồm Hungary, Slovakia, Áo và 1 phần Serbia, Croatia, Romania.
=> Các đồng bằng lớn ở Châu Âu đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội vf văn hóa của châu lục. Đây là những khu vực tập trung đông dân cư, phát triển nông nghiệp, công nghiệp và du lịch.
3. Các dãy núi chính ở Châu Âu
3.1. Dãy An-pơ
- Vị trí: Nằm ở Nam Châu Âu, trải dài qua nhiều quốc gia như Pháp, Thụy Sĩ, Ý, Áo, ...
- Diện tích: Khoảng 200.000 km2.
- Đặc điểm:
+ Là dãy núi cao nhất Châu Âu, với đỉnh Mont Blanc cao 4.808m.
+ Địa hình hiểm trở, có nhiều đỉnh núi, có nhiều đỉnh núi cao phủ tuyết quanh năm.
+ Sông ngòi: Bắt nguồn từ dãy An-pơ có nhiều sông lớn như sông Rhone, sông Po, sông Rhein.
+ Khí hậu: ôn hòa, thay đổi theo độ cao.
- Vai trò:
+ Cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, thu hút du lịch.
+ Nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá: khóng sản, nước, rừng.
+ Tác động đến khí hậu, sông ngòi.
3.2. Dãy U-ran
- Vị trí: Nằm ở Đông Bắc Châu Âu, kép dài từ Biển Barents đến Biển Đen.
- Diện tích: Khoảng 2.500.000 km2.
- Đặc điểm:
+ Là dãy núi già, thấp hơn dãy An-pơ.
+ Địa hình tương đối bằng phẳng, với nhiều đồi núi thấp.
+ Sông ngòi: Bắt nguồn từ dãy U-ran có nhiều sông lớn như sông Volga, sông Dnieper, sông Don.
+ Khí hậu: ôn hòa lục địa.
- Vai trò:
+ Nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá: khoáng sản, rừng.
+ Tác động đến khí hậu, sông ngòi.
3.3. 1 số dãy núi khác
- Dãy Xcan-đi-na-vi: Nằm ở Bắc Âu, dọc theo bờ biển Barents.
- Dãy Cac-pat: Nằm ở Trung Âu, tạo thành vòng cung qua nhiều quốc gia.
- Dãy Ban-căng: Nằm ở Đông Nam Châu Á, trải dài qua Balkan.
- Dãy A-pen-nin: Nằm ở Nam Ý, dọc theo bờ biển Tyrrhenia.
- Dãy Py-rê-nê: Nằm ở Tây Nam Châu Âu, tạo biên giới tự nhiên giữa Pháp và Tây Ban Nha.
=> Các dãy núi chính ở Châu Âu đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội và văn hóa của châu lục. Đây là những khu vực có cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá và ảnh hưởng đến khí hậu, sông ngòi.
4. Tác động của biến đổi khí hậu đối với đồng bằng lớn và các dãy núi chính ở Châu Âu
Biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng mạnh mẽ đến các đồng bằng lớn và dãy núi chính ở Châu Âu, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng.
4.1. Đối với đồng bằng
- Mực nước biển dâng cao: Do nhiệt độ tăng làm tan chảy các chỏm băng và sông băng, mực nước biển dâng cao đe dọa các khu vực ven biển ở các đồng bằng, đặc biệt là đồng bằng Đông Âu và đồng bằng Pháp.
- Lũ lụt và hạn hán: Biến đổi khí hậu làm thay đổi lượng mưa và nhiệt độ, dẫn đến gia tăng các hiện tượng lũ lụt và hạn hán ở các đồng bằng, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và đời sống con người.
- Xâm nhập mặn: Nước biển xâm nhập vào đất liền do mực nước biển dâng cao, làm ảnh hưởng đến chất lượng đất và nguồn nước ngọt ở các đồng bằng ven biển.
4.2. Đối với dãy núi
- Tan chảy tuyết và sông băng: Nhiệt độ tăng làm tan chảy tuyết và sông băng ở các dãy núi, ảnh hưởng đến nguồn cung cấp nước ngọt cho các khu vực hạ lưu.
- Sạt lở đất: Biến đổi khí hậu làm tăng các hiện tượng sạt lở đất ở các dãy núi, đặc biệt là dãy An-pơ và dãy U-ran, gây nguy hiểm cho con người và tài sản.
- Mất đa dạng sinh học: Biến đổi khí hậu làm thay đổi môi trường sống, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng của nhiều loài động thực vật quý hiếm ở các dãy núi.
Ngoài ra, biến đổi khí hậu còn ảnh hưởng đến:
+ Nền kinh tế: Biến đổi khí hậu gây thiệt hại cho các ngành kinh tế như nông nghiệp, du lịch, giao thông vận tải ở các đồng bằng và dãy núi.
+ Sức khỏe con người: Biến đổi khí hậu làm gia tăng các bệnh truyền nhiễm, các bệnh về hô hấp và tim mạch.
Để ứng phó với biến đổi khí hậu, các quốc gia Châu Âu cần thực hiện các biện pháp như: giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, ...
=> Biến đổi khí hậu là 1 vấn đề toàn cầu, đòi hỏi sự hợp tác quốc tế để giải quyết. Các quốc gia Châu Âu cần chung tay hành động để bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, góp phần bảo vệ cuộc sống của con người và sự phát triển bền vững của khu vực Châu Âu nói riêng và toàn cầu nói chung.
Xem thêm: Châu Phi tiếp giáp với 2 đại dương là? Địa lý lớp 7
