1. Cơ quan có thẩm quyền quản lý tài chính công đoàn
Thẩm quyền quản lý, sử dụng tài chính công đoàn theo Điều 27 Luật Công đoàn 2012:
- Cơ quan quản lý:
+ Theo quy định tại Điều 27 Luật Công đoàn 2012, Công đoàn có thẩm quyền quản lý, sử dụng tài chính công đoàn.
+ Việc quản lý tài chính công đoàn được thực hiện theo quy định của pháp luật và quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
- Nguyên tắc quản lý:
+ Tập trung, dân chủ, công khai, minh bạch: Việc quản lý tài chính công đoàn phải được thực hiện một cách tập trung, nhưng cũng phải đảm bảo dân chủ, công khai và minh bạch.
+ Phân công, phân cấp quản lý: Việc quản lý tài chính công đoàn cần được phân công, phân cấp rõ ràng giữa các cấp công đoàn.
+ Gắn quyền hạn và trách nhiệm: Cần gắn chặt quyền hạn và trách nhiệm trong việc quản lý tài chính công đoàn.
* Cũng theo quy định tại Điều 27 Luật Công đoàn 2012, tài chính công đoàn được sử dụng cho các hoạt động sau:
- Hoạt động thực hiện quyền, trách nhiệm của Công đoàn:
+ Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho người lao động:
-> Tổ chức các hội nghị, tập huấn, tuyên truyền về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước cho đoàn viên, người lao động.
-> Tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho người lao động.
+ Tổ chức hoạt động đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động:
-> Vịện trợ pháp lý cho đoàn viên, người lao động khi họ bị xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng.
-> Thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể, bảo vệ quyền lợi cho người lao động.
-> Kiến nghị với chủ sử dụng lao động, cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
+ Phát triển đoàn viên công đoàn, thành lập công đoàn cơ sở, xây dựng công đoàn vững mạnh:
-> Tuyên truyền, vận động người lao động chưa vào công đoàn gia nhập công đoàn.
-> Hỗ trợ thành lập công đoàn cơ sở tại các đơn vị, doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn.
-> Tăng cường hoạt động, củng cố tổ chức công đoàn ở những nơi khó khăn, phức tạp.
+ Tổ chức phong trào thi đua do Công đoàn phát động:
-> Phát động các phong trào thi đua lao động sản xuất, sáng tạo, thi đua học tập, rèn luyện đạo đức, lối sống trong đoàn viên, người lao động.
-> Khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua.
+ Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công đoàn; đào tạo, bồi dưỡng người lao động ưu tú tạo nguồn cán bộ cho Đảng, Nhà nước và tổ chức công đoàn:
-> Tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ công đoàn về các kiến thức, kỹ năng cần thiết.
-> Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng cho người lao động ưu tú để họ có thể trở thành cán bộ cho Đảng, Nhà nước và tổ chức công đoàn.
- Hoạt động duy trì hoạt động của hệ thống công đoàn:
+ Tổ chức hoạt động văn hoá, thể thao, du lịch cho người lao động:
-> Tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch nhằm nâng cao đời sống tinh thần cho đoàn viên, người lao động.
-> Hỗ trợ đoàn viên, người lao động tham gia các hoạt động thể thao, giải trí.
+ Chi phí cho bộ máy công đoàn các cấp:
-> Chi trả lương, phụ cấp cho cán bộ công đoàn chuyên trách và không chuyên trách.
-> Chi trả các khoản chi phí cho hoạt động của bộ máy công đoàn các cấp như: văn phòng phẩm, điện nước, bưu chính viễn thông, ...
- Các nhiệm vụ chi khác:
+ Góp phần xây dựng quỹ quốc phòng, an ninh.
+ Tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện.
+ Hỗ trợ các hoạt động quốc tế của công đoàn.
+ Chi cho các hoạt động khác theo quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
2. Nguyên tắc sử dụng tài chính công đoàn
Dựa trên Điều 3 Nghị định 191/2013/NĐ-CP, việc quản lý và sử dụng tài chính công đoàn phải tuân thủ những nguyên tắc sau:
- Phù hợp với pháp luật và quy định:
+ Hoạt động quản lý, sử dụng tài chính công đoàn phải tuân thủ theo quy định của pháp luật hiện hành, cụ thể là Luật Công đoàn 2012 và các văn bản hướng dẫn liên quan.
+ Ngoài ra, cần tuân thủ theo quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về quản lý tài chính công đoàn.
- Tập trung, dân chủ, công khai, minh bạch:
+ Việc quản lý tài chính công đoàn phải được thực hiện một cách tập trung, nhưng cũng phải đảm bảo dân chủ, công khai và minh bạch.
+ Điều này thể hiện qua việc công khai thông tin về thu, chi tài chính công đoàn, tổ chức các hoạt động để đoàn viên, người lao động tham gia giám sát việc quản lý tài chính công đoàn.
- Phân công, phân cấp quản lý:
+ Việc quản lý tài chính công đoàn cần được phân công, phân cấp rõ ràng giữa các cấp công đoàn.
+ Mỗi cấp công đoàn có trách nhiệm quản lý phần tài chính được giao theo quy định.
- Gắn quyền hạn và trách nhiệm:
+ Cần gắn chặt quyền hạn và trách nhiệm trong việc quản lý tài chính công đoàn.
+ Người có thẩm quyền quyết định việc thu, chi tài chính công đoàn phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
- Sử dụng hiệu quả:
+ Tài chính công đoàn phải được sử dụng một cách hiệu quả, tiết kiệm, đúng mục đích.
+ Tránh lãng phí, thất thoát tài chính công đoàn.
- Phù hợp với quy định về kế toán, thống kê: Tổ chức công đoàn các cấp thực hiện công tác kế toán, thống kê, báo cáo, quyết toán tài chính công đoàn theo quy định của pháp luật về kế toán, thống kê.
- Mở tài khoản theo quy định:
+ Tổ chức công đoàn được giao quản lý, sử dụng tài chính công đoàn được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để phản ánh các khoản ngân sách nhà nước cấp hỗ trợ.
+ Mở tài khoản tiền gửi tại ngân hàng để phản ánh các khoản thu, chi kinh phí công đoàn theo quy định của Luật Công đoàn 2012.
- Chuyển nguồn thu chưa sử dụng sang năm sau:
+ Kết thúc năm ngân sách, nguồn thu kinh phí công đoàn chưa sử dụng hết được chuyển sang năm sau để tiếp tục sử dụng theo quy định.
+ Đối với nguồn ngân sách nhà nước cấp hỗ trợ, thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước 2015 và các văn bản hướng dẫn Luật về khóa sổ ngân sách cuối năm.
3. Mục đích sử dụng tài chính công đoàn
Mục đích sử dụng tài chính công đoàn được quy định tại Điều 27 Luật Công đoàn 2012 và được cụ thể hóa trong Nghị định 191/2013/NĐ-CP. Theo đó, tài chính công đoàn được sử dụng cho các hoạt động sau:
* Hoạt động thực hiện quyền, trách nhiệm của Công đoàn:
- Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho người lao động:
+ Tổ chức các hội nghị, tập huấn, tuyên truyền về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước cho đoàn viên, người lao động.
+ Tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho người lao động.
- Tổ chức hoạt động đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động:
+ Vịện trợ pháp lý cho đoàn viên, người lao động khi họ bị xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng.
+ Thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể, bảo vệ quyền lợi cho người lao động.
+ Kiến nghị với chủ sử dụng lao động, cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
- Phát triển đoàn viên công đoàn, thành lập công đoàn cơ sở, xây dựng công đoàn vững mạnh:
+ Tuyên truyền, vận động người lao động chưa vào công đoàn gia nhập công đoàn.
+ Hỗ trợ thành lập công đoàn cơ sở tại các đơn vị, doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn.
+ Tăng cường hoạt động, củng cố tổ chức công đoàn ở những nơi khó khăn, phức tạp.
- Tổ chức phong trào thi đua do Công đoàn phát động:
+ Phát động các phong trào thi đua lao động sản xuất, sáng tạo, thi đua học tập, rèn luyện đạo đức, lối sống trong đoàn viên, người lao động.
+ Khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua.
- Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công đoàn; đào tạo, bồi dưỡng người lao động ưu tú tạo nguồn cán bộ cho Đảng, Nhà nước và tổ chức công đoàn:
+ Tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ công đoàn về các kiến thức, kỹ năng cần thiết.
+ Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng cho người lao động ưu tú để họ có thể trở thành cán bộ cho Đảng, Nhà nước và tổ chức công đoàn.
* Hoạt động duy trì hoạt động của hệ thống công đoàn:
- Tổ chức hoạt động văn hoá, thể thao, du lịch cho người lao động:
+ Tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch nhằm nâng cao đời sống tinh thần cho đoàn viên, người lao động.
+ Hỗ trợ đoàn viên, người lao động tham gia các hoạt động thể thao, giải trí.
- Chi phí cho bộ máy công đoàn các cấp:
+ Chi trả lương, phụ cấp cho cán bộ công đoàn chuyên trách và không chuyên trách.
+ Chi trả các khoản chi phí cho hoạt động của bộ máy công đoàn các cấp như: văn phòng phẩm, điện nước, bưu chính viễn thông, ...
- Các nhiệm vụ chi khác:
+ Hỗ trợ đoàn viên, người lao động khi họ gặp khó khăn, hoạn nạn.
+ Góp phần xây dựng quỹ quốc phòng, an ninh.
+ Tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Hướng dẫn mẫu báo cáo quyết toán thu, chi tài chính công đoàn. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
