1. Những thiệt hại do ô nhiễm môi trường, suy thoái môi trường

Ô nhiễm và suy thoái môi trường đang gây ra những hậu quả nặng nề, không chỉ đối với chức năng và tính hữu ích của môi trường mà còn ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của con người, tài sản và lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân, theo quy định tại khoản 1 Điều 130 Luật Bảo vệ môi trường 2020.

Trước hết, thiệt hại do ô nhiễm, suy thoái môi trường bao gồm việc suy giảm chức năng và tính hữu ích của môi trường. Sự giảm chất lượng không khí, nước và đất đều góp phần làm suy giảm khả năng sinh sản của đất, giảm sản lượng nông sản, và làm ảnh hưởng đến đa dạng sinh học. Các nguồn nước ô nhiễm cũng đe dọa sự sống còn của nhiều loài sinh vật, ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn và cả cộng đồng sinh học nói chung.

Ngoài ra, hậu quả của ô nhiễm và suy thoái môi trường còn lan tỏa đến con người. Thiệt hại về tính mạng và sức khỏe của con người là một vấn đề quan trọng. Không khí ô nhiễm có thể gây ra các bệnh về đường hô hấp, tim mạch và thậm chí là ung thư. Nước ô nhiễm cũng có thể chứa các chất độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu thụ. Đồng thời, các sản phẩm nông nghiệp hoặc công nghiệp ô nhiễm có thể gây hại cho sức khỏe con người khi chúng tiếp xúc trực tiếp hoặc qua thức ăn và nước uống.

Tài sản và lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân cũng không thoát khỏi những thiệt hại nghiêm trọng. Sự giảm chất lượng môi trường có thể gây ảnh hưởng đến các nguồn tài nguyên tự nhiên, làm suy giảm sản xuất, làm mất mát lợi nhuận và giảm giá trị của tài sản. Các tổ chức và cá nhân có thể phải đối mặt với những chi phí lớn để tái tạo môi trường và bồi thường thiệt hại.

Quy định tại khoản 2, 3 và 4 của Điều 130 Luật Bảo vệ môi trường 2020 cụ thể hóa trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Việc xác định người gây thiệt hại phải được thực hiện kịp thời, khách quan và công bằng. Trong trường hợp có nhiều đối tượng gây thiệt hại, trách nhiệm bồi thường được xác định theo loại chất ô nhiễm, lượng phát thải và các yếu tố khác. Tổ chức, cá nhân phải chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại và chi trả toàn bộ chi phí xác định thiệt hại.

Điều quan trọng là tổ chức, cá nhân tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường, có hệ thống xử lý chất thải đạt yêu cầu và chứng minh không gây thiệt hại về môi trường mới được miễn trách nhiệm và chi phí liên quan. Điều này khuyến khích sự chấp hành của cộng đồng doanh nghiệp và cá nhân, góp phần ngăn chặn và giảm thiểu các hậu quả của ô nhiễm và suy thoái môi trường

2. Ai lựa chọn tổ chức giám định thiệt hại do suy giảm chức năng, tính hữu ích của môi trường?

Tại Điều 135 của Luật Bảo vệ môi trường 2020, quy định rõ về quy trình giám định thiệt hại do suy giảm chức năng, tính hữu ích của môi trường. Theo đó, quá trình này được thực hiện theo yêu cầu của tổ chức, cá nhân bị thiệt hại hoặc cơ quan giải quyết việc bồi thường thiệt hại về môi trường. Việc này nhằm xác định mức độ thiệt hại chính xác và công bằng, từ đó có thể áp đặt trách nhiệm bồi thường đúng đối tượng gây ra vấn đề môi trường.

Quy trình giám định bắt đầu với việc tổ chức giám định thiệt hại thu thập hồ sơ yêu cầu bồi thường thiệt hại, thông tin, số liệu, chứng cứ và các căn cứ khác liên quan đến vấn đề bồi thường thiệt hại và đối tượng gây thiệt hại. Điều này đòi hỏi sự tích hợp thông tin đầy đủ và chính xác, nhằm xây dựng một cơ sở dữ liệu rõ ràng về quy mô và mức độ của thiệt hại môi trường.

Một điểm quan trọng cần lưu ý là tổ chức giám định thiệt hại do bên yêu cầu giám định thiệt hại tự lựa chọn. Tuy nhiên, trong trường hợp không có sự thống nhất của các bên liên quan, quyết định về việc chọn tổ chức giám định thiệt hại sẽ do cơ quan giải quyết bồi thường thiệt hại đưa ra. Điều này nhấn mạnh tới sự quan trọng của sự đồng thuận và tương tác giữa các bên liên quan trong việc xác định tổ chức giám định thiệt hại.

Để bảo đảm quy trình giám định được thực hiện đúng quy định và minh bạch, Chính phủ có trách nhiệm quy định chi tiết về quy trình giám định thiệt hại do suy giảm chức năng, tính hữu ích của môi trường. Những quy định chi tiết này sẽ định rõ các tiêu chí, phương pháp, và quy trình xử lý thông tin, giúp đảm bảo tính chính xác và công bằng trong quá trình giám định.

Như vậy, tổ chức giám định thiệt hại do cơ quan giải quyết bồi thường thiệt hại quyết định hoặc nếu không có sự thống nhất của các bên thì tổ chức giám định thiệt hại do bên yêu cầu giám định thiệt hại lựa chọn

3. Căn cứ giải quyết việc bồi thường thiệt hại về môi trường để quyết định bồi thường là gì?

Theo Điều 120 của Nghị định 08/2022/NĐ-CP về thực hiện giám định thiệt hại do suy giảm chức năng, tính hữu ích của môi trường, quy trình giám định được đề ra nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình xác định và giải quyết thiệt hại môi trường. Cụ thể, khi tổ chức, cá nhân bị thiệt hại hoặc cơ quan giải quyết việc bồi thường thiệt hại không đồng ý với kết quả xác định thiệt hại, họ có quyền yêu cầu giám định thiệt hại do suy giảm chức năng, tính hữu ích của môi trường.

Quy trình thực hiện giám định này tuân thủ các trình tự và thủ tục được quy định trong lĩnh vực môi trường và theo quy định của pháp luật có liên quan. Điều này đảm bảo rằng quá trình giám định được thực hiện đúng quy định và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn khoa học và pháp lý.

Sau khi hoàn thành quá trình giám định, kết quả giám định thiệt hại do suy giảm chức năng, tính hữu ích của môi trường trở thành căn cứ quan trọng. Điều này là quyết định cơ bản để cơ quan giải quyết việc bồi thường thiệt hại về môi trường đưa ra quyết định yêu cầu bồi thường thiệt hại. Kết quả này sẽ định rõ mức độ thiệt hại, chất lượng và quy mô của tác động môi trường, từ đó xác định được trách nhiệm của đối tượng gây thiệt hại.

Cơ quan giải quyết việc bồi thường thiệt hại sẽ sử dụng kết quả giám định như là căn cứ để đưa ra quyết định yêu cầu bồi thường thiệt hại. Trước khi lựa chọn các hình thức giải quyết được quy định tại khoản 1 Điều 133 của Luật Bảo vệ môi trường 2020, cơ quan này sẽ yêu cầu đối tượng gây thiệt hại bồi thường theo hình thức và mức độ xác định trong kết quả giám định.

Điều này làm nổi bật sự quan trọng của giám định thiệt hại trong quá trình xử lý việc bồi thường thiệt hại về môi trường, giúp tạo ra một hệ thống pháp luật môi trường mạnh mẽ và hiệu quả, khuyến khích sự chấp hành và trách nhiệm từ phía các tổ chức và cá nhân

4. Chi phí bồi thường thiệt hại về môi trường được xác định như thế nào?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 134 của Luật Bảo vệ môi trường 2020, chi phí bồi thường thiệt hại về môi trường được xác định căn cứ vào một loạt các nội dung quan trọng. Đầu tiên, chi phí này bao gồm chi phí thiệt hại trước mắt và lâu dài do sự suy giảm chức năng, tính hữu ích của môi trường. Điều này đặt ra những nguy cơ và hậu quả lâu dài đối với môi trường, từ việc mất mát đa dạng sinh học đến giảm sản xuất nông nghiệp và ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Một khoản chi phí quan trọng khác là chi phí xử lý, cải tạo môi trường. Đây bao gồm các chi phí liên quan đến việc khắc phục và phục hồi môi trường bị ảnh hưởng, có thể là sự tái tạo hệ sinh thái, làm sạch nguồn nước, hoặc khôi phục đất đai. Chi phí này nhằm khôi phục chức năng và tính hữu ích của môi trường sau khi đã xảy ra thiệt hại.

Chi phí giảm thiểu, triệt tiêu nguồn gây thiệt hại hoặc tổ chức ứng phó sự cố môi trường cũng là một phần quan trọng của chi phí bồi thường. Điều này bao gồm các chi phí để hạn chế và loại bỏ nguồn gây ô nhiễm, đồng thời cả các chi phí liên quan đến việc ứng phó với sự cố môi trường, như hỏa hoạn, rò rỉ hóa chất, hoặc sự cố môi trường khác.

Một phần chi phí quan trọng khác là chi phí xác định thiệt hại và thực hiện thủ tục bồi thường thiệt hại về môi trường. Điều này bao gồm chi phí liên quan đến quá trình xác định mức độ thiệt hại, đánh giá tác động môi trường, và thủ tục hợp pháp liên quan đến quá trình bồi thường. Chi phí này đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình đánh giá và xử lý vấn đề bồi thường.

Nói chung, chi phí bồi thường thiệt hại về môi trường theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường 2020 không chỉ giúp tái tạo môi trường mà còn đảm bảo rằng người gây ra thiệt hại phải chịu trách nhiệm và đóng góp vào việc bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng

Bài viết liên quan: Quy định chung về bồi thường thiệt hại do làm ô nhiễm môi trường

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật