Thay đổi người trực tiếp nuôi con khi bị cản trở thăm nom

1. Thay đổi người trực tiếp nuôi con khi bị cản trở thăm nom

Căn cứ theo quy định tại Điều 92 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định: 

- Sau khi ly hôn, vợ-chồng vẫn có nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con chưa thành niên hoặc đã thành niên bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. 

Như vậy, người cha (hoặc mẹ) dù không trực tiếp nuôi con sau ly hôn, vẫn có quyền (đồng thời là nghĩa vụ) trông nom, chăm sóc, giáo dục và nuôi dưỡng con cái cho đến khi thành niên, thể hiện qua quyền thăm nom con.

Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền thăm nom con, không ai được cản trở người đó thực hiện quyền này và nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con, nhưng trên thực tế không phải lúc nào họ cũng được tạo điều kiện để thăm nom con, thậm chí nhiều trường hợp còn bị cản trở, gây khó dễ, xuất phát từ tâm lý hẹp hòi, cố chấp; hành động theo kiểu “trả thù” cho những mâu thuẫn giữa hai người, mặc cho con cái phải gánh chịu hậu quả, mà không thấy rằng hành động như thế là vi phạm pháp luật. 

Trong trường hợp trên, người bị cản trở quyền thăm nom có thể khởi kiện về việc yêu cầu Tòa thay đổi người trực tiếp nuôi con. Người không trực tiếp nuôi con được quyền yêu cầu Tòa án thay đổi quyền trực tiếp nuôi con nếu như thuộc vào các trường hợp tại Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

Do đó, trong trường hợp người bị cản trở quyền thăm nom có thể khởi kiện về việc yêu cầu Tòa thay đổi người trực tiếp nuôi con. Tuy nhiên, việc chứng minh hoàn toàn không dễ dàng, đòi hỏi bên yêu cầu biết cách thu thập chứng cứ về việc mình đã bị cản trở quyền thăm nom con. Chỉ khi nào có được những bằng chứng rõ ràng chứng minh quyền thăm nom con bị cản trở một cách hệ thống, có chủ ý thì mới có cơ sở được tòa chấp chận. 

2. Hồ sơ, thủ tục thay đổi người trực tiếp nuôi con

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ: 

- Đơn yêu cầu thay đổi quyền nuôi con hoặc đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi quyền nuôi con.

- Quyết định, bản án ly hôn đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

- Giấy tờ tùy thân gồm chứng minh nhân dân/Căn cước công dân/Hộ chiếu còn hạn. 

- Giấy khai sinh của con (bản sao có chứng thực). 

- Các chứng cứ chứng minh cho việc khởi kiện thay đổi quyền trực tiếp nuôi con (áp dụng trong trường hợp hai bên không thỏa thuận được hoặc khởi kiện thay đổi quyền nuôi con khi người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện để nuôi con).

Bước 2: Nộp hồ sơ: 

Cá nhân có yêu cầu khởi kiện thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn sẽ nộp đơn tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền. 

Căn cứ điểm i khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định: 

- Thẩm quyền giải quyết thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn là Tòa án nhân dân cấp huyện nơi một trong hai bên thỏa thuận. 

- Trường hợp không thỏa thuận được: nộp đơn khởi kiện tại Tòa án cấp huyện nơi người con đang cư trú.

Bước 3: Thụ lý đơn khởi kiện và giải quyết: 

Tùy vào từng hình thức yêu cầu thay đổi người nuôi con sau ly hôn sẽ quyết định thời gian giải quyết nhanh hay chậm:

- Khởi kiện: Thông thường thời gian giải quyết sẽ là 04 - 06 tháng.

-  Yêu cầu: Thông thường thời gian giải quyết sẽ là 02 - 03 tháng.

3. Bất cập và đề xuất kiến nghị trong thay đổi quyền nuôi con hiện nay

Vướng mắc, bất cập trong việc thay đổi người trực tiếp nuôi con:

Nghiên cứu quy định của pháp luật và thực tiễn công tác xét xử, giải quyết tranh chấp thay đổi người trực tiếp nuôi con tại Toà án hiện nay, tác giả thấy có một số bất cập do pháp luật chưa có quy định cụ thể.

- Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 chỉ quy định một trong những căn cứ thay đổi người trực tiếp nuôi con là người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

Như vậy, trường hợp nào được xác định là người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Nếu ngoài trường hợp Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con mà còn có căn cứ khác chưa được pháp luật quy định thì Toà án có chấp nhận yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con hay không.

- Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 cũng quy định: trên cơ sở lợi ích của con, cá nhân, cơ quan, tổ chức sau có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con: Người thân thích; Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình; Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em; Hội liên hiệp phụ nữ.

Vấn đề đặt ra là trường hợp nào, người thân thích; Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình; Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em; Hội liên hiệp phụ nữ có quyển yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con. Nếu cùng lúc các chủ thể này đều có quyển yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con thì thứ tự ưu tiên sẽ như thế nào.

Kiến nghị, đề xuất về thay đổi người trực tiếp nuôi con:

Để tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong thực tiễn hiện nay cũng như nhằm hoàn thiện pháp luật về thay đổi người trực tiếp nuôi con, tác giả kiến nghị, đề xuất như sau:

- Cần quy định hoặc hướng dẫn rõ trường hợp cha, mẹ không còn đủ điều kiện chăm sóc con chung là những trường hợp cụ thể nào. Trên cơ sở thực tiễn giải quyết các tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con tại Tòa án hiện nay, tác giả đề xuất các trường hợp cha mẹ không đủ điều kiện để trục tiếp nuôi con là các trường hợp: cha mẹ phạm tội bị Tòa án kết tội; cha mẹ là người nghiện  ma túy theo luật phòng chống ma túy, cha mẹ đã kết hôn với người khác mà không trực tiếp nuôi con trong một thời gian dài từ ba năm trở lên, cha mẹ có hành vi ngược đãi bạo hành đối với con hoặc để người khác ngược đãi, bạo hành đối với con làm ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của con, người con được cấp dưỡng nhưng người trực tiếp nuôi con không đủ khả năng kinh tế đáp ứng nhu cầu tối thiểu cho con…

- Pháp luật cần quy định hoặc hướng dẫn rõ trường hợp nào thì người thân thích; Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình; Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em; Hội liên hiệp phụ nữ có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình; Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em; Hội liên hiệp phụ nữ có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sẽ căn cứ trên cơ sở chức năng nhiệm vụ của từng cơ quan và cơ quan có thẩm quyền là cấp huyện. Trường hợp có yếu tố nước ngoài là Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình; Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em; Hội liên hiệp phụ nữ cấp tỉnh.

 Thay đổi người trực tiếp nuôi con là quyền cũng như là trách nhiệm của cá nhân, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền do pháp luật quy định nhằm đảm bảo quyền lợi mọi mặt cho con một cách tốt nhất. Tuy nhiên, các quy định hiện nay về thay đổi người trực tiếp nuôi con chưa được quy định cụ thể. Từ đó làm cho việc giải quyết tranh chấp thay đổi người trực tiếp nuôi con tại Toà án còn gặp khó khăn, trở ngại.

Xem thêm: Quyền thăm con, nuôi con sau ly hôn theo quy định mới năm 2023?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Thay đổi người trực tiếp nuôi con khi bị cản trở thăm nom mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!