1. Thế nào là đánh giá thường xuyên?
Đánh giá thường xuyên, còn được gọi là đánh giá quá trình, là một phần quan trọng của quá trình dạy học. Nó bao gồm việc đánh giá liên tục và xác định cụ thể về năng lực của học sinh trong từng môn học, hoạt động giảng dạy, và các phẩm chất, năng lực khác của học sinh.
Đánh giá thường xuyên không chỉ là việc thực hiện các bài kiểm tra trong quá trình dạy học, mà còn là việc cung cấp thông tin phản hồi đối với cả giáo viên và học sinh. Mục tiêu của nó là cung cấp thông tin cụ thể để giúp cải thiện quá trình giảng dạy và học tập. Điều này tạo ra sự khác biệt so với các hoạt động đánh giá được thực hiện trước khi bắt đầu một môn học mới.
Đánh giá thường xuyên chủ yếu dùng để cung cấp phản hồi liên tục, giúp giáo viên và học sinh hiểu rõ hơn về tiến trình học tập. Qua đó, nó hỗ trợ việc điều chỉnh quá trình dạy học, thúc đẩy sự tiến bộ của học sinh theo mục tiêu giáo dục. Thông qua đánh giá thường xuyên, học sinh và giáo viên nhận được phản hồi cụ thể và kịp thời về những điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình học tập. Điều này chỉ ra những khía cạnh cần cải thiện và phát triển, tạo điều kiện cho sự hoàn thiện. Giáo viên có thể tùy chỉnh bài giảng, thêm các tài liệu học tập phù hợp, và tạo ra môi trường học tập tốt hơn dựa trên phản hồi từ học sinh.
Trong lĩnh vực giáo dục, việc đánh giá học tập thường được phân loại dựa trên tính liên tục và thời điểm thực hiện, chia thành hai dạng chính: đánh giá thường xuyên và đánh giá định kỳ.
Đánh giá thường xuyên, còn được gọi là đánh giá quá trình, là một phần quan trọng của quá trình giảng dạy và học tập. Nó diễn ra trong khi giáo viên đang thực hiện hoạt động giảng dạy môn học và mang mục tiêu cung cấp thông tin phản hồi cho cả giáo viên và học sinh để cải thiện hiệu suất học tập và dạy học.
Đánh giá thường xuyên tập trung vào việc kiểm tra và đánh giá trong quá trình học tập, không giống như các hoạt động đánh giá định kỳ như đánh giá đầu năm hoặc đánh giá sau khi hoàn thành môn học. Đây là loại đánh giá nhằm xác định tiến trình học tập và sự phát triển của học sinh trong quá trình học tập hoặc để đánh giá sự tiến bộ của học sinh.
2. Phương pháp đánh giá thường xuyên theo thông tư 22/2021/TT-BGDĐT
Phương pháp đánh giá thường xuyên, theo hướng dẫn của Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT, thực hiện bằng cách sử dụng các hình thức sau đây: hỏi - đáp, viết, thuyết trình, thực hành, thí nghiệm, và sản phẩm học tập.
Về việc đánh giá học sinh trong một môn học cụ thể, mỗi học sinh sẽ được kiểm tra và đánh giá nhiều lần. Tuy nhiên, chỉ một số lần kiểm tra và đánh giá sẽ được lựa chọn để phù hợp với tiến trình dạy học theo kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn. Kết quả của các lần đánh giá này sẽ được ghi vào sổ theo dõi và đánh giá học sinh theo từng lớp học, và sau đó sử dụng cho việc đánh giá kết quả học tập môn học, như quy định tại khoản 1 của Thông tư này. Cụ thể:
a) Đối với các môn học mà đánh giá dựa trên nhận xét (không bao gồm cụm chuyên đề học tập), trong mỗi học kỳ, sẽ chọn 02 lần đánh giá thường xuyên cho môn đó.
b) Đối với các môn học mà đánh giá kết hợp cả nhận xét và điểm số (không bao gồm cụm chuyên đề học tập), số lần đánh giá thường xuyên (viết tắt là ĐĐGtx) trong mỗi học kỳ sẽ được quy định như sau:
Đối với môn học có 35 tiết/năm học: 02 ĐĐGtx.
Đối với môn học có trên 35 tiết/năm học đến 70 tiết/năm học: 03 ĐĐGtx.
Đối với môn học có trên 70 tiết/năm học: 04 ĐĐGtx.
Đối với các cụm chuyên đề học tập của môn học ở cấp trung học phổ thông, mỗi học sinh sẽ được kiểm tra và đánh giá theo từng chuyên đề học tập. Tuy nhiên, chỉ kết quả của một lần kiểm tra và đánh giá sẽ được lựa chọn và xem xét là kết quả đánh giá của cụm chuyên đề học tập đó. Kết quả đánh giá này sẽ được tính là kết quả của một lần đánh giá thường xuyên của môn học đó và sau đó ghi vào sổ theo dõi và đánh giá học sinh theo từng lớp học, để sử dụng cho việc đánh giá kết quả học tập môn học, theo quy định
3. Mục đích của đánh giá thường xuyên
Mục tiêu của đánh giá thường xuyên là thu thập minh chứng liên quan đến kết quả học tập của học sinh trong quá trình học để cung cấp thông tin phản hồi cho học sinh và giáo viên. Thông qua việc này, họ có thể biết được những gì họ đã đạt được so với mục tiêu và yêu cầu của bài học, của chương trình học, và cũng nhận biết những điểm cần cải thiện để điều chỉnh quá trình dạy và học. Đánh giá thường xuyên cung cấp khuyến nghị để giúp học sinh nâng cao thành tích học tập của họ trong thời gian tiếp theo.
Hơn nữa, đánh giá thường xuyên có vai trò chẩn đoán và đo đếm kiến thức và kỹ năng hiện tại của học sinh, từ đó dự báo hoặc tiên đoán cách xây dựng bài học hoặc chương trình học tập tiếp theo sao cho phù hợp với trình độ và đặc điểm tâm lý của học sinh.
Có sự khác biệt trong mục tiêu của ĐGTX và đánh giá định kỳ. ĐGTX chủ yếu nhằm cung cấp thông tin phản hồi để điều chỉnh quá trình dạy học và học tập mà không tập trung vào việc xếp loại thành tích hoặc kết quả học tập cuối cùng. Nó không nhằm mục đích đánh giá cuối cùng về giáo dục của từng học sinh. Ngoài việc khích lệ và động viên học sinh khi họ làm tốt, ĐGTX còn tập trung vào việc phát hiện và sửa lỗi, những yếu điểm và yếu tố có thể ảnh hưởng xấu đến kết quả học tập và sự phát triển của học sinh, để từ đó đề xuất các giải pháp hỗ trợ và điều chỉnh kịp thời, từ đó cải thiện và nâng cao chất lượng của quá trình giảng dạy và học tập.
Trong khi đó, mục tiêu chính của đánh giá định kỳ là đánh giá mức độ đạt được của học sinh, thường ít quan tâm đến việc họ đã đạt được thành tích đó bằng cách nào và kết quả này thường được sử dụng để xếp loại và công nhận xem học sinh đã hoàn thành nhiệm vụ học tập hay chưa.
4. Quy định về đánh giá thường xuyên
Đánh giá thường xuyên về nội dung học tập trong các môn học và hoạt động giáo dục:
Giáo viên sử dụng các phương pháp đánh giá một cách linh hoạt và thích hợp. Chú trọng đến việc cung cấp phản hồi cho học sinh bằng cách trình bày bằng lời nói để chỉ ra điểm mạnh và điểm yếu của học sinh, đồng thời đề xuất cách sửa chữa khi cần thiết. Cũng, giáo viên có thể viết nhận xét vào vở hoặc sản phẩm học tập của học sinh khi thấy cần thiết, đảm bảo rằng những phản hồi này mang tính cụ thể và hữu ích cho sự phát triển của học sinh.
Học sinh được tự đánh giá bản thân và tham gia vào việc đánh giá sản phẩm học tập của mình và của các bạn học cùng nhóm. Quá trình này giúp học sinh nắm bắt được những điểm mạnh và điểm yếu của họ và khuyến khích họ cải thiện kỹ năng học tập của mình.
Phụ huynh của học sinh cũng được khuyến khích tham gia vào việc đánh giá bằng cách trao đổi với giáo viên. Họ có thể sử dụng các hình thức phù hợp để hỗ trợ và động viên con cái trong quá trình học tập và rèn luyện.
Đánh giá thường xuyên về sự hình thành và phát triển các phẩm chất và năng lực:
Giáo viên sử dụng phương pháp đánh giá linh hoạt và phù hợp dựa trên biểu hiện của học sinh về nhận thức, hành vi, và thái độ. Họ so sánh những biểu hiện này với yêu cầu cụ thể của từng phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi theo Chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học để đưa ra đánh giá và đề xuất biện pháp hỗ trợ nếu cần thiết.
Học sinh có cơ hội tự đánh giá bản thân và tham gia vào việc đánh giá những đặc điểm của từng phẩm chất và năng lực cốt lõi. Quá trình này giúp họ hoàn thiện và phát triển những phẩm chất và năng lực của mình.
Phụ huynh cũng được khuyến khích tham gia vào việc đánh giá bằng cách trao đổi và hợp tác với giáo viên để động viên và hỗ trợ học sinh trong việc rèn luyện và phát triển những phẩm chất và năng lực quan trọng.
Quý khách có thể tham khảo thêm bài viết liên quan như: Hướng dẫn đánh giá học sinh tiểu học theo quy định mới nhất?
