1. Trạm y tế xã, phường là gì?

Trạm y tế xã, phường là cơ sơ y tế được thành lập tại cấp xã phường với mục đích cung cấp các dịch vụ y tế cơ bản và chăm sóc sức khỏe cho người dân trong địa bàn. Các trạm này thường có nhân viên y tế như bác sĩ, y tá, điều dưỡng phát hiện và điều trị các bệnh lý đơn giản, khám và tiêm phòng cho trẻ em, cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và tư vấn cho người dân. Đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ y tế cơ bản và giúp nâng cao sức khỏe cộng đồng. 

 

2. Chức năng của trạm y tế xã/phường hiện nay

Theo Điều 1 Thông tư 33/2015/TT-BYT, trạm y tế xã, phường, thị trấn có chức năng cung cấp thực hiện các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân trên địa bàn xã. Trạm y tế xã có trụ sở riêng, có con dấu riêng, có con dấu để giao dịch và phục vụ công tác chuyên môn nghiệp vụ.

Trạm y tế xã có nhiệm vụ thực hiện các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật về y tế dự phòng, khám bệnh, chữa bệnh; kết hợp, ứng dụng y học cổ truyền trong phòng chống bệnh và chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe sinh sản, cung ứng thuốc thiết yếu, quản lý sức khỏe cộng đồng, truyền thông và giáo dục sức khỏe. 

- Về kiểm soát và phát hiện sớm các dịch bệnh:

Kiểm soát và phát hiện sớm các bệnh lý là một trong những nhiệm vụ quan trọng của trạm y tế xã. Đây là hoạt động đầu tiên trong quá trình phát hiện, điều trị và kiểm soát bệnh tật. Mục đích của tầm soát và phát hiện sớm là nhằm giúp cho các bệnh lý có thể được phát hiện sớm để có thể điều trị kịp thời, tăng khả năng chữa bệnh và giảm tỷ lệ tử vong.

Trong quá trình tầm soát và phát hiện sớm, trạm y tế xã thường sử dụng các phương pháp khám lâm sàng và các xét nghiệm y tế để phát hiện các triệu chứng ban đầu của các bệnh lý. Trong trường hợp có khả năng mắc bệnh, các bệnh nhân sẽ được hướng dẫn đến các cơ sở y tế cấp trên để được khám và chữa trị tiếp.

Các bệnh lý thường được tầm soát và phát hiện sớm tại trạm y tế xã bao gồm các bệnh truyền nhiễm, bệnh về đường hô hấp, bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường, bệnh ung thư và nhiều bệnh lý khác. Việc tầm soát và phát hiện sớm đặc biệt quan trọng trong các trường hợp bệnh lý có tính lây nhiễm cao hoặc có nguy cơ gây ra dịch bệnh tại địa phương. Ngoài việc tầm soát và phát hiện sớm bệnh lý cho cá nhân, trạm y tế xã cũng thường thực hiện các hoạt động tầm soát và phát hiện sớm bệnh lý cho cộng đồng, như kiểm tra vệ sinh môi trường, tầm soát các bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng và khám

 - Về chăm sóc sức khỏe cơ bản cho cộng đồng:

Đây là hoạt động nhằm cung cấp các dịch vụ y tế cơ bản cho cộng đồng, giúp người dân có thể duy trì và nâng cao sức khỏe của mình.

Các dịch vụ y tế cơ bản mà trạm y tế xã thường cung cấp cho cộng đồng bao gồm tư vấn sức khỏe, khám sức khỏe định kỳ, chăm sóc thai sản và chăm sóc sức khỏe cho trẻ em. Ngoài ra, trạm y tế xã còn cung cấp các dịch vụ về tiêm chủng, phòng chống bệnh truyền nhiễm và điều trị các bệnh lý thông thường.

Các hoạt động chăm sóc sức khỏe cơ bản cho cộng đồng thường được thực hiện bởi các nhân viên y tế tại trạm y tế xã. Các nhân viên y tế này thường được đào tạo và có kiến thức chuyên môn về các bệnh lý thông thường, kỹ năng khám và chẩn đoán bệnh, cũng như các kỹ năng tư vấn sức khỏe cho người dân.

Việc cung cấp các dịch vụ y tế cơ bản cho cộng đồng đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao sức khỏe của người dân và phát triển cộng đồng. Bằng cách giúp người dân có thể duy trì và phát triển sức khỏe của mình, các hoạt động chăm sóc sức khỏe cơ bản có thể giúp tăng cường năng suất lao động, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm chi phí y tế cho cả cộng đồng.

- Về giáo dục sức khỏe cho cộng đồng: 

Giáo dục sức khỏe cho cộng đồng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của trạm y tế xã. Đây là hoạt động nhằm cung cấp các kiến thức về sức khỏe và bệnh lý cho cộng đồng, nhằm giúp người dân có thể hiểu biết về sức khỏe của mình và cách bảo vệ sức khỏe.

Các hoạt động giáo dục sức khỏe thường được thực hiện thông qua các buổi tư vấn, hội thảo, khóa học và các chương trình giáo dục khác. Các chủ đề thường được đưa ra trong các hoạt động giáo dục sức khỏe bao gồm các bệnh lý phổ biến như bệnh tim mạch, ung thư, tiểu đường, bệnh lây nhiễm và các vấn đề sức khỏe tâm thần.

Các hoạt động giáo dục sức khỏe cho cộng đồng có thể được thực hiện bởi các nhân viên y tế tại trạm y tế xã hoặc các chuyên gia y tế khác. Ngoài ra, các tổ chức phi chính phủ, các tình nguyện viên y tế, các cơ quan địa phương và các nhóm tình nguyện khác cũng có thể tham gia vào các hoạt động giáo dục sức khỏe cho cộng đồng.

Giáo dục sức khỏe cho cộng đồng đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về sức khỏe của người dân và giúp họ có thể tự chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của mình. Ngoài ra, giáo dục sức khỏe cũng có thể giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh, giảm chi phí y tế và tăng cường sức khỏe và sự phát triển của cộng đồng.

- Về quản lý và giám sát các chương trình y tế tại địa phương:

Quản lý và giám sát các chương trình y tế địa phương là một trong những nhiệm vụ quan trọng của trạm y tế xã. Điều này đảm bảo rằng các chương trình y tế địa phương được thực hiện đúng cách và đáp ứng được nhu cầu y tế của cộng đồng.

Các chương trình y tế địa phương thường bao gồm các hoạt động về tầm soát bệnh lý, chăm sóc sức khỏe cơ bản, phòng ngừa bệnh, giáo dục sức khỏe và các chương trình tiêm chủng. Trạm y tế xã có trách nhiệm đảm bảo rằng các chương trình này được triển khai đúng cách và đáp ứng được nhu cầu y tế của cộng đồng.

Quản lý và giám sát các chương trình y tế địa phương đòi hỏi các nhân viên y tế tại trạm y tế xã phải có năng lực và kiến thức để thực hiện các hoạt động này. Ngoài ra, họ cũng cần phải đảm bảo rằng các hoạt động đó được thực hiện đúng thời gian và đáp ứng được nhu cầu y tế của cộng đồng.

- Về hỗ trợ y tế khẩn cấp:

Hỗ trợ công tác y tế khẩn cấp là một trong những nhiệm vụ quan trọng của trạm y tế xã để đảm bảo rằng cộng đồng được cung cấp chăm sóc y tế nhanh chóng và hiệu quả trong trường hợp khẩn cấp.

Trạm y tế xã có trách nhiệm chuẩn bị và phối hợp với các cơ quan y tế cấp trên như bệnh viện, trạm y tế huyện và sở y tế để đảm bảo sự hỗ trợ y tế khẩn cấp trong trường hợp có các sự cố y tế xảy ra trong cộng đồng. Điều này bao gồm các hoạt động như: Tổ chức đội ngũ y tế khẩn cấp; Sơ cứu cấp cứu; Điều phối chuyển đến cơ sở y tế cấp cao hơn; Cập nhật thông tin y tế; Tổ chức các chương trình giáo dục và tập huấn.

>> Tham khảo: Thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm Trưởng trạm y tế xã theo quy định

 

3. Quy định về tổ chức và nhân lực của trạm y tế xã 

Theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Thông tư 03/2023/TT-BYT quy định về cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp tại trạm y tế xã.

Những vị trí làm việc tại trạm y tế xã gồm có vị trí lãnh đạo quản lý và vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp y tế. Trong đó vị trí làm lãnh đạo, quản lý gồm có trưởng trạm và phó trưởng trạm y tế. Còn việc làm chức danh nghề nghiệp y tế có: Bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng (hạng III); Y tế công cộng (hạng III); Dược hạng IV; Điều dưỡng hạng IV; Điều dưỡng hạng IV; Hộ sinh hạng IV; Dân số viên hạng IV. 

Định mức số lượng người làm việc của trạm y tế là 5 người làm việc tại 1 trạm y tế xã. Ngoài ra, nhân sự tại trạm y tế xã cũng được điều chỉnh theo hệ số theo dân số hoặc theo vùng địa lý:

- Điều chỉnh theo dân số: Đối với trạm y tế xã ở vùng I và và vùng II trên 6.000 dân, nếu tăng từ 2.000 đến 3.000 dân thì tăng thêm 01 người làm việc. Vùng III trên 5.000 dân, nếu tăng 1.000 dân thì tăng thêm 01 người làm việc.

- Điều chỉnh theo vùng địa lý: Trạm y tế tại vùng II được tăng thêm với hệ số 1,2, vùng III được tăng thêm với hệ số 1,3.

Trong đó có thể hiểu đơn giản, xã ở khu vực I là xã đang ở mức độ có bước đầu phát triển; Xã ở khu vực II là xã còn khó khăn và xã ở khu vực III là xã đặc biệt khó khăn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có tỷ lệ số hộ dân tộc thiểu số trong tổng số hộ dân sinh sống ổn định từ 15% trở lên. 

>> Xem thêm: Viên chức trạm y tế xã hưởng phụ cấp theo mức nào?

 

4. Thời gian làm việc của trạm y tế xã/phường hiện nay

Theo quy định tại Nghị định số 117/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định về y tế xã, phường, thị trấn thì Trạm y tế xã, phường phải có trưởng trạm và một trưởng trạm và một phó trưởng trạm. Trưởng trạm đảm nhận vai trò phân công lĩnh vực công tác cho nhân viên viên chức làm việc tại trạm y tế xã phường đảm bảo thực hiện nhiệm vụ theo đúng quy định. Dựa trên nhu cầu thực tế, khối lượng công việc và điều kiện kinh tế xã hội để cơ cấu chức danh nghề nghiệp, số lượng của từng chức danh nghề nghiệp làm việc tại trạm y tế.

Nói cách khác viên chức y tế xã làm việc xã làm việc theo chế độ ngày làm 8 giờ và phân công thường trực 24/24 giờ tại trạm y tế kể cả ngày lễ và thứ bảy, chủ nhật để để đảm bảo cấp cứu, khám, chữa bệnh, phòng chống dịch và bảo vệ cơ sở nhà trạm.

Trên đây là bài viết tham khảo của công ty luật Minh Khuê về thời gian làm việc của trạm y tế xã/phường. Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến lĩnh vực y tế hãy gọi ngay tổng đài tư vấn pháp luật: 19006162 hoặc liên hệ qua email: lienhe@luatminhkhue.vn được tư vấn trực tiếp 24/7. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực y tế luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp cụ thể. Trân trọng./.