1. Luật quy định về thời gian nghỉ thai sản

Đối tượng được hưởng chế độ thai sản bao gồm nữ lao động tham gia Bảo hiểm xã hội đầy đủ thời gian quy định theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Điều này ám chỉ rằng phụ nữ lao động cần đáp ứng các điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 để được hưởng chế độ thai sản khi mang thai hoặc sinh con.

Theo quy định của Điều 31 trong Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, phụ nữ lao động sẽ được hưởng chế độ thai sản nếu họ đáp ứng một trong hai điều kiện sau đây: Đã đóng bảo hiểm xã hội ít nhất 06 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh con; Đã đóng bảo hiểm xã hội ít nhất 12 tháng và trong thời gian mang thai, phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở y tế có thẩm quyền, trong trường hợp này phải đóng bảo hiểm xã hội ít nhất 03 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh con. Nếu phụ nữ lao động đáp ứng một trong các điều kiện trên nhưng chấm dứt hợp đồng lao động hoặc thôi việc trước thời gian sinh con, họ vẫn sẽ được hưởng chế độ thai sản theo quy định.

Theo quy định của Điều 34 trong Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, phụ nữ lao động sẽ được nghỉ việc và hưởng chế độ thai sản trước và sau khi sinh con trong khoảng 06 tháng. Đối với trường hợp sinh đôi trở lên, thời gian nghỉ việc và hưởng chế độ thai sản có thể được kéo dài, với mỗi con được tính thêm một khoảng thời gian nghỉ. Việc này nhằm bảo vệ sức khỏe của phụ nữ sau sinh và tạo điều kiện cho việc chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ sơ sinh. Đồng thời, cũng giúp cho phụ nữ có thời gian nghỉ để hồi phục sức khỏe và sẵn sàng trở lại làm việc sau thời gian nghỉ thai sản.

Thời gian nghỉ trước khi sinh con không vượt quá 02 tháng. Thực tế, chu kỳ mang thai thường kéo dài khoảng 9 tháng 10 ngày. Do đó, khoảng thời gian 2 tháng trước khi sinh con tương ứng với giai đoạn thai nhi khoảng 7 tháng 10 ngày. Dựa trên thông tin này, người lao động có thể xác định thời điểm bắt đầu nghỉ thai sản trong 6 tháng, tức là khoảng thời gian khi mang thai khoảng 7 tháng 10 ngày. Bằng cách này, họ có thể tính toán và xin nghỉ thai sản trước khi sinh để hưởng đầy đủ chế độ thai sản. Tuy nhiên, nếu sức khỏe cho phép, lao động nữ có thể tiếp tục làm việc cho đến gần ngày dự sinh để có thêm thời gian chăm sóc con sau này. Điều này cũng phụ thuộc vào sự thoải mái và sức khỏe của mỗi người phụ nữ trong giai đoạn mang thai.

Trong trường hợp sau khi sinh con, nếu con dưới 02 tháng tuổi bị chết, thì mẹ được nghỉ việc 04 tháng tính từ ngày sinh con. Nếu con từ 02 tháng tuổi trở lên bị chết, thì mẹ được nghỉ việc 02 tháng tính từ ngày con chết. Tuy nhiên, thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản không được vượt quá thời gian quy định tại khoản 1 Điều này. Thời gian này sẽ không tính vào thời gian nghỉ việc riêng theo quy định của pháp luật về lao động. Quy định này cũng thể hiện sự quan tâm đến tình huống đặc biệt khi mẹ mất con. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động trong những tình huống đau lòng như vậy.

 

2. Thời gian nghỉ thai sản có được tính hưởng BHXH 1 lần hay không?

Dựa theo quy định tại Khoản 2 của Điều 39 trong Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, việc nghỉ thai sản trong thời gian từ 14 ngày làm việc trở lên trong một tháng được coi là thời gian tham gia bảo hiểm xã hội. Do đó, không yêu cầu việc đóng bảo hiểm xã hội từ cả người lao động và người sử dụng lao động trong thời gian đó. Điều này giúp đảm bảo rằng các phụ nữ có thai và nghỉ thai sản vẫn được hưởng các quyền lợi xã hội mà không gánh thêm gánh nặng tài chính.

Thêm vào đó, theo hướng dẫn tại Khoản 6 Điều 42 của Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017, việc nghỉ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong một tháng sẽ không phải đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp, nhưng thời gian này vẫn được tính vào tham gia bảo hiểm xã hội. Người lao động trong trường hợp này chỉ cần đóng bảo hiểm y tế theo quy định của cơ quan bảo hiểm xã hội. Do đó, thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ trong khoảng 6 tháng sau khi sinh con vẫn sẽ được xem xét là thời gian tham gia bảo hiểm xã hội.

Ngoài ra, theo quy định tại Khoản 2 của Điều 60 trong Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, mức hưởng Bảo hiểm xã hội một lần của người lao động sẽ được tính dựa trên số năm họ đã tham gia bảo hiểm xã hội. Từ những điều khoản trên, có thể kết luận rằng, thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ cũng sẽ được xem xét là thời gian tham gia bảo hiểm xã hội, do đó họ sẽ được hưởng Bảo hiểm xã hội một lần theo quy định. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi xã hội của người lao động nữ trong quá trình nghỉ thai sản và đảm bảo rằng họ nhận được các khoản hỗ trợ cần thiết khi cần.

Theo quy định của Khoản 4 Điều 12 trong Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH, thời gian nghỉ việc để hưởng chế độ thai sản được tính là thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội, được xác định dựa trên mức tiền lương đã đóng bảo hiểm xã hội trong tháng trước khi bắt đầu nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Trong trường hợp trong thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản, người lao động được tăng lương, thì mức lương mới của họ sẽ được sử dụng từ thời điểm lương được tăng. Do đó, mức lương đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian nghỉ thai sản chính là mức lương đã đóng bảo hiểm xã hội của tháng trước khi bắt đầu nghỉ. Trong trường hợp người lao động được tăng lương trong thời gian nghỉ thai sản, mức lương mới sẽ được sử dụng để tính toán mức hưởng Bảo hiểm xã hội 1 lần khi có yêu cầu.

 

3. Cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần khi có thời gian nghỉ thai sản

Để tính mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần khi có thời gian nghỉ thai sản, ta sử dụng công thức sau:

Mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần = (Số năm đóng bảo hiểm xã hội x Mức lương bình quân đóng bảo hiểm xã hội) x Hệ số điều chỉnh

Trong đó:

+ Số năm đóng bảo hiểm xã hội: Bao gồm cả thời gian nghỉ thai sản. Số năm đóng bảo hiểm xã hội bao gồm cả thời gian nghỉ thai sản. Điều này có nghĩa là mỗi tháng bạn nghỉ thai sản cũng được tính vào số năm đóng bảo hiểm xã hội của bạn. Điều này giúp tăng số năm đóng bảo hiểm và có thể tăng mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần.

+ Mức lương bình quân đóng bảo hiểm xã hội: Được tính theo bình quân lương của 3 tháng trước khi bắt đầu nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Việc này giúp xác định một mức lương ổn định để tính toán mức hưởng bảo hiểm xã hội, tránh trường hợp lương thay đổi đột ngột do nghỉ việc hưởng thai sản.

+ Hệ số điều chỉnh: Là một hệ số được quy định bởi Bảo hiểm xã hội Việt Nam để điều chỉnh mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần. Để tính toán mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần, bạn cần biết hệ số điều chỉnh cụ thể áp dụng vào thời điểm tính toán.

Ví dụ: Giả sử một nữ lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội trong 10 năm, trong đó có 6 tháng nghỉ thai sản. Mức lương bình quân đóng bảo hiểm xã hội của người lao động là 10 triệu đồng/tháng. Hệ số điều chỉnh tại thời điểm tính là 2,0. Theo đó, mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần của người lao động này sẽ là: (10 năm x 10 triệu đồng/tháng) x 2,0 = 200 triệu đồng. Điều này giúp đảm bảo rằng người lao động được hưởng các quyền lợi xã hội phù hợp với quãng thời gian và mức đóng bảo hiểm xã hội của họ.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Thời gian nghỉ thai sản theo quy định là 6 tháng hay 180 ngày?. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!